standartlashtirishning maqsadi va vazifalari

PPTX 21 pages 332.7 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 332.7 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

standartlashtirishning asosiy maqsadi va vazifalari. standartlashtirish ob’ektlari oʻzbekiston respublikasida standartlashtirishning davlat tizimi, standartlashtirishning maqsadi va vazifalari reja: 1. standartlashtirishning qisqacha tarixi. 2. standartlashtirishning maqsad va vazifalari. 3. standartlashtirish sohasidagi asosiy atama va tushunchalar. 4. standart turlari va toifalari. 5. o‘zbekistonda standartlashtirishni rivojlanish sanalari. 1. standartlashtirishning qisqacha tarixi standartlishtirish sohasida xilma – xil atamalar mavjud. turli xildagi buyumlarni, ularning tavsiflarini, usullar va belgilashlarning sonini qisqartirish jarayonini xar xil mamlakatda turlicha ataladi. masalan, bu jarayonni aqsh va angliyada «standardization”, germaniyada “normung” va frantsiyada “normalisation” deb ataladi. agarda standartlashtirish bilan shug‘ullanadigan tashkilotlarning nomlari taqqoslansa, u holda ko‘pchilik yevropa tashkilotlari o‘z nomlarida “normlien” (shveytsariya), “normalisatie” (gollandiya) va h.k. so‘zlarni ishlatadilar. keltirilgan barcha xorijiy atamalar ingliz tiliga “ standartization“ atama bilan, italyan tiliga esa “unificazione“ atama bilan tarjima qilinadi. xx asr boshlarida rossiyada yolg‘iz “normalizatsiya” atamasi qo‘llanilgan va u mashinasozlik sanoatida hozirgi paytgacha ishlatilib kelinmoqda. kishilik jamiyatining «qoidalarni belgilash va qo‘llash» ga bo‘lgan ehtiyoji juda …

2 / 21

artlashtirishga asos soldi. bu farmonda to‘p yadrolarining o‘lchamlarini kalibrlar bilan nazorat qilish ko‘zda tutilgan. xix asr o‘rtasi xx asr boshlarida temir yo‘l transportidan keng foydalanish standartlashtirishning rivojlanishiga turtki bo‘ldi. bu vaqtlarda temir yo‘l relslari orasidagi masofa, vagonlarning rangi, asosiy qurilmalarning balandliklari, g‘ildiraklar diametrlari, temir yo‘l qurilishida qo‘llaniladigan qurilish materiallari uchun standartlar ishlab chiqildi. standart so‘zi inglizcha “standart” so‘zdan olingan bo‘lib, meyor, o‘lcham, andoza degan ma’nolarni bildirib, meyoriy hujjat nomi bilan yuritiladi. standartlar darajasiga qarab, halqaro, mintaqaviy davlatlararo, milliy va korxona miqyosida faoliyat ko‘rsatadi. davlat standartlari mahsulotni ishlab chiqish va uni ishlab chiqarishga qo‘yish bosqichida yangi mahsulotlarning yuqori sifatli turlarini yaratish va o‘zlashtirishni tezlashtirishga, ishlab chiqaruvchi, tayyorlovchi va iste’molchi oralaridagi munosabatlarni yaxshilashga yo‘naltirilgan. standartlashtirish tizimi yangi buyumga o‘z vaqtida yuqori sifatli loyiha – konstruktorlik hujjatlar berish, korxonaning yangi mahsulotini berilgan sifat ko‘rsatkichlariga asosan tayyorlashni va kerak bo‘lsa mahsulotning ishlab chiqarishdan olib tashlashni belgilaydi. 2. standartlashtirishning maqsad va vazifalari standartlashtirish tub mohiyati …

3 / 21

oqda. 3. standartlashtirish sohasidagi asosiy atama va tushunchalar standartlashtirish deganda mavjud yoki bo‘lajak aniq masalalarga nisbatan umumiy va ko‘p marta tatbiq etiladigan talablarni belgilash orqali ma’lum sohada eng maqbul darajada tartiblashtirishga yo‘naltirilgan ilmiy – texnikaviy faoliyat tushuniladi. bu faoliyat standartlarni va texnikaviy talablarni ishlab chiqishda, nashr etishda va tatbiq qilishda namoyon bo‘ladi. standartlashtirishning muhim natijalari odatda mahsulot, jarayon va xizmatlarning belgilangan vazifaga mos kelishi, savdodagi g‘ovlarni bartaraf qilish hamda ilmiy – texnikaviy hamkorlikka ko‘maklashishda namoyon bo‘ladi. odatda standartlashtirish obyekti sifatida standartlashtiriladigan narsa (mahsulot, jarayon, xizmat) tushuniladi. “standartlashtirish obyekti” tushunchasini keng ma’noda ifodalash uchun “mahsulot”, “jarayon”, “xizmat” iboralari qabul qilingan bo‘lib, buni har qanday materialga, tarkibiy qismlarga, asbob – uskunalarga, tizimlarga, ularni mosligiga, qonun – qoidasiga, ish olib borish uslubiga, vazifasiga, usuliga yoki faoliyatiga teng darajada daxldor deb tushunmoq lozim. standartlashtirish har qanday obyektning muayyan jihatlari (xususiyatlari) bilan cheklanishi mumkin. masalan, oyoq kiyimga nisbatan yondoshiladigan bo‘lsa, uning katta – kichikligi va …

4 / 21

tirish deganda dunyo miqyosida birgina jug‘rofiy yoki iqtisodiy mintaqasiga qarashli mamlakatlarning tegishli idoralari uchun erkin holda ishtirok etishlari mumkin bo‘lgan standartlashtirish tushuniladi. milliy standartlashtirish – bu muayyan bir mamlakat doirasida o‘tkaziladigan standartlashtirish faoliyatidir. standartlashtirish har xil faoliyat turlari va uning natijalariga daxldor qoidalar, umumiy qonun – qoidalar yoki tavsiflarni o‘zida qamrab olgan meyoriy hujjat hisoblanadi. “meyoriy hujjat” atamasi standartlar, texnikaviy shartlar, shuningdek, umumiy ko‘rsatmalar, yo‘riqnomalar va qoidalar tushunchasini ham o‘z ichiga qamrab oladi. standartlashtirishning maqsadlari ko‘p qirrali bo‘lib, ular asosan quyidagilardan iborat: birxillashtirish (har xillikni boshqarish), bir turga keltirish, moslashuvchanlik, o‘zaroalmashuvchanlik, sog‘liqni saqlash, xavfsizlikni ta’minlash, tashqi – muhitni asrash, mahsulotni himoyalash, savdodagi iqtisodiy ko‘rsatkichlarni yaxshilash va boshqalar. to‘g‘ri yondoshilgan standartlashtirish borasida bir maqsadning amalga oshishida bir vaqtda boshqa maqsadlarning ham amalga oshishi mumkin. standartlashtirishda mahsulotning vazifasiga muvofiqligi deganda belgilangan sharoitlarda muayyan vazifalarini buyum, jarayon yoki xizmatlar tomonidan bajarish qobiliyati tushuniladi. moslashuvchanlik esa, ma’um sharoitlarda belgilangan talablarni bajarish uchun nomaqbul ta’sir …

5 / 21

) shug‘ullanadigan xalqaro tashkilot tomonidan qabul qilingan va iste’molchilarning keng doirasiga yaroqli bo‘lgan standartdir. mintaqaviy standart esa, standartlashtirish bilan shug‘ullanadigan mintaqaviy tashkilot tomonidan qabul qilingan va iste’molchilarning keng doirasiga yaroqli bo‘lgan hujjatdir. davlatlararo standart “gost” – bu standartlashtirish, metrologiya va sertifikatlashtirish bo‘yicha davlatlararo kengash tomonidan qabul qilingan, bajarilishi shart bo‘lgan hujjatdir. milliy standart – bu standartlashtirish bilan shug‘ullanadigan milliy idora tomonidan qabul qilingan va iste’molchilarning keng doirasiga yaroqli bo‘lgan standartdir. korxona standarti – bu mahsulotga, xizmatga yoki jarayonga korxonaning tashabbusi bilan ishlab chiqiladigan va uning tomonidan tasdiqlangan hujjatdir. standartlarni qo‘llashda turli usullar mavjud. bir mamlakat doirasida standartlar yangidan yaratilishi mumkin hamda xalqaro, mintaqaviy va davlatlararo standartlarni to‘g‘ridan – to‘g‘ri qo‘llanishi ham mumkin. standartlardan tashqari rahbariy hujjatlar, texnikaviy shartlar, standartlashtirish bo‘yicha tavsiyanomalar, yo‘riqnomalar (qoidalar) ham mavjuddir. rahbariy hujjat deganda standartlashtirish idoralarining va xizmatlarning vazifalarini, burchlarini va huquqlarini, ularning ishlari yoki ishlarining ayrim bosqichlarini bajarish usullari, tartibini va mazmunini belgilaydigan meyoriy hujjat …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "standartlashtirishning maqsadi va vazifalari"

standartlashtirishning asosiy maqsadi va vazifalari. standartlashtirish ob’ektlari oʻzbekiston respublikasida standartlashtirishning davlat tizimi, standartlashtirishning maqsadi va vazifalari reja: 1. standartlashtirishning qisqacha tarixi. 2. standartlashtirishning maqsad va vazifalari. 3. standartlashtirish sohasidagi asosiy atama va tushunchalar. 4. standart turlari va toifalari. 5. o‘zbekistonda standartlashtirishni rivojlanish sanalari. 1. standartlashtirishning qisqacha tarixi standartlishtirish sohasida xilma – xil atamalar mavjud. turli xildagi buyumlarni, ularning tavsiflarini, usullar va belgilashlarning sonini qisqartirish jarayonini xar xil mamlakatda turlicha ataladi. masalan, bu jarayonni aqsh va angliyada «standardization”, germaniyada “normung” va frantsiyada “normalisatio...

This file contains 21 pages in PPTX format (332.7 KB). To download "standartlashtirishning maqsadi va vazifalari", click the Telegram button on the left.

Tags: standartlashtirishning maqsadi … PPTX 21 pages Free download Telegram