sog`lom turmush tarzi, uning evolyutsion asoslari va asosiy bosqichlari

DOC 87,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1349885665_11307.doc ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги www.arxiv.uz sog`lom turmush tarzi, uning evolyutsion asoslari va asosiy bosqichlari reja: 1. kirish. 2. hayot evolyutsiyasi. 3. odam evolyutsiyasi. 4. sog`lom turmush tarzining hayotiyligini ta`minlovchi asosiy omillar. 5. xulosa. sog`lom turmush tarzi, uning evolyutsion asoslari va asosiy boskichlari o`tgan asrning 80-yillarida salomatlikni saqlash xamda mustahkamlashda, kishilarning uzoq va baxtli umr ko`rishlarida eng muhim tadbir turmush tarzi va uni sog`lomlashtirish ekanligi ham ilmiy, ham amaliy tomondan isbotlandi. shundan beri sog`lik haqida gap ketganda, kishilarning turmush tarzini soglomlashtirish to`g`risida ko`p gapiriladi. hattoki, bu masala muhim davlat xujjatlari, prezident farmon va qonunlarida xam uz aksini topgan. bu masalaga bag`ishlab qanchadan-qancha yig`ilishlar, muhokamalar o`tkazilib, maqolalar, eshittirishlar, ko`rsatuvlar berilmokda. lekin, sog`lom turmush tarzi nima? unga erishmoq uchun nima qilmok, kerak, degan savollarni ko`ndalang qo`ysangiz, ko`pchillik bu masalalarda umumiy gapdan boshqa biron-bir mantiqiy tushunchaga ega emaslar. shuning uchun sog`lom turmush tarzi nima va unga erishishning talablari nimadan …

nazar tashlaydigan bo`lsak tarixiy ma`lumotlar 1832 yilga — amerikalik tibbiyotchi silvester grexemga (1794—1851) borib taqaladi. silvester grexem xristianlikka kuchli e`tiqodi bo`lganligi uchun angliyadan amerikaga ko`chib borgan xristianlarga vegetarianlik bo`yicha ma`ruzalar o`qiydi. sababi, xristianlikning ba`zi udumlariga ko`ra, hayvonlar go`shtini, jumladan, tuxumni xam iste`mol qilish gunoh hisoblanar edi. o`sha davrda amerikaning filadelfiya shtatida vabo kasalligi keng tarqalib, ko`pchilik bu kasallikdan o`lib ketayotgan edi. grexem kuzatib ko`radiki, uning maslaxati bilan vegeterianlikka rioya etayotganlardan hech kim vabo bilan og`rimaydi. shunda u vegetariancha ovqatlanish organizmning himoya kuchlarini oshiradi, degan qarorga keladi va bu fikrni keng targ`ibot, tashviqot qilishni davom ettiradi. shu zaylda sog`lik masalasida noan`anaviy fikrlovchi kishilar, aniqrog`i, tibbiyotchilar ko`payib, ular ichida sog`lom turmush tarzi sohasida jaxonshumul ishlar qilgan fidoyilar va olimlar yetishib chiqadilar. amerikada — govard xey, djennings, trol, tilden, djekson, gerbert shelton, pol bregg, alisa cheyz, yaponiyada — kotsudzo nishi, jorj ozava, imamura motoo, germaniyada — maks gerzon, isroilda — mixael goren, rossiyada …

an xalos bo`lganlar. shunisi diqqatga sazovorki, ularning ko`pchiligi vrach bo`lmaganlar. kotsudzo nishi — metropoliten injeneri, mixael goren — botanik, nadejda semenova — injener texnolog, aleksandr mikulin — aviakonstruktor, luiza xey — cherkov xodimi bulishgan. shu bilan birga, ular uz vaqtida ancha an`analashib borayotgan, nuqul dorilar va jarrohlik usullari bilan davolashga asoslangan tabobatga tanqidiy qaraganlar. sog`likni saqlashni tabiiylikda, badan xususiyatlarini hisobga olgan holda turmush tarzini tashkil etishda, deb bilganlar. ular o`zlarining bu sohadagi fikrlarini jaxon jamoatchiligiga yetkazish maqsadida kuchli tashkilotchilik va targ`ibotchilik ishlarini xam olib borganlar. sog`lom turmush tarzining bu fidoyilari fikr va qarashlarini rasmiy tabobatning eng nomdor vakillari, akademiklar yuriy lisitsin, nikolay amosov, fedr uglov, yevgeniy chazov, g. i. saregorodsev, galina shatalova va shular singari ko`pgina olimlar ko`llab-kuvvatlaganlar xamda ularning takliflarini uz turmushlarida kullaganlar. akademik y. lisitsin uzok, yillardagi ilmiy izlanishlar hamda bu sohadagi mavjud fikr va mulohazalarni umumlashtirib, kishilar sog`ligi 50—55% ularning turmush tarziga, 20—25% irsiy omillarga, 15—20% atrof-muhitga …

irgan. keyingi ko`pgina qarashlar asosan yuqoridagi yunalishlar asosida bo`lib, ular ancha kengaytirib, to`ldirilgan. chunonchi, buyuk vatandoshimiz abu ali ibn sino gippokrat qarashlarini to`la kullab-kuvvatlagan holda yuqoridagilarga ichki tozalanish va ruxiy osoyishtalik, qomatning mutanosibligini saqlash, kiyinish gigiyenasi, xavoning tozaligi hamda mu`tadil uyku va dam olishni ta`minlash kabi talablarini ham kiritgan. bu masalada, ayniqsa pol breggning dastur va g`oyalari tahsinga loyiq. u sog`lom turmush tarzini quyosh nurlaridan tug`ri foydalanish, sof havo, toza ichimlik suvi, tabiiy ovqatlar, vaqti-vaqti bilan ochlik o`tkazish va to`g`ri ovqatlanish, jismoniy mashqlar, yaxshi dam, qomatning rasoligini ta`minlash va ongli, muloxazali bo`lish kabilardan iborat desa, kennet kuper uni ma`lum bir ritmga bo`ysundirilgan musiqaga jo`r bulib, raqs mashkdaridan iborat deb taklif qiladi. kuper bu harakatni «aerobika» deb ataydi. «aerobika» suzi o`zbek tilida badanni havolatish, ya`ni ichki a`zolarga kislorod yetkazib berish, degan ma`noni anglatadi. aerobika harakati xam sog`lom turmush tarzi sifatida ancha keng tarqalgan. shuningdek, boshqa amerikalik olimlar bellok hamda bresloular salomatlikni …

`lom turmush tarzi bo`yicha ish olib borayotgan rasmiy tashkilotlarning dasturlarini kurib chiqamiz. xalqaro ekspert djun sandersning keltirishi buyicha, jahon soglikni saqlash tashkiloti sog`lom turmush tarzining yo`nalishlarini kuyidagicha belgilagan: · ovqatlanish; · kashandalikka chek qo`yish; · faol turmush tarzi; · ruxiy salomatlik; · toza suv; · atmosferaning ifloslanmasligi; · samarali sanitariya; · shaxsiy sanitariya; · ovqatni gigiyenik tayyorlash; · sariq kasalligining oldini olish; · sil kasalligining oldini olish; · uz joniga qasd qilishga yul qo`ymaslik; · oitsning oldini olish; · irsiy maslahatlar. birlashgan millatlar tashkilotining rivojlanish loyihasi, kirg`iziston respublikasi maorif, fan, madaniyat va sog`likni saqlash vazirliklari buyurtmasi bilan b. m. shapiro, n. bashmakova va g. u. kurmanovalar tomonidan maktab o`quvchilariga mo`ljallangan «sog`lom turmush tarzi» darslik-qo`llanmada asosiy mavzular kuyidagicha belgilangan: · o`z-o`zini hurmat qilish; · kun tartibi; · ovqatlanish; · jismoniy chiniqish; · sog`lom munosabatlar; · zararli odatlar (tamaki, alkogolizm, nasha, afyun); · jinsiy tizim; · homiladorlik, oilani rejalashtirish; · tanosil kasalliklari; …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sog`lom turmush tarzi, uning evolyutsion asoslari va asosiy bosqichlari"

1349885665_11307.doc ўзбекистон республикаси олий ва ўрта махсус таълим вазирлиги www.arxiv.uz sog`lom turmush tarzi, uning evolyutsion asoslari va asosiy bosqichlari reja: 1. kirish. 2. hayot evolyutsiyasi. 3. odam evolyutsiyasi. 4. sog`lom turmush tarzining hayotiyligini ta`minlovchi asosiy omillar. 5. xulosa. sog`lom turmush tarzi, uning evolyutsion asoslari va asosiy boskichlari o`tgan asrning 80-yillarida salomatlikni saqlash xamda mustahkamlashda, kishilarning uzoq va baxtli umr ko`rishlarida eng muhim tadbir turmush tarzi va uni sog`lomlashtirish ekanligi ham ilmiy, ham amaliy tomondan isbotlandi. shundan beri sog`lik haqida gap ketganda, kishilarning turmush tarzini soglomlashtirish to`g`risida ko`p gapiriladi. hattoki, bu masala muhim davlat xujjatlari, prezident farmon va qonunl...

Формат DOC, 87,0 КБ. Чтобы скачать "sog`lom turmush tarzi, uning evolyutsion asoslari va asosiy bosqichlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sog`lom turmush tarzi, uning ev… DOC Бесплатная загрузка Telegram