rus psixologiyasida bolaning psixik rivojlanishining harakatlantiruvchi kuchlari muammosi

DOCX 10 стр. 25,3 КБ Бесплатная загрузка

10 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 25,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 10

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 10

mavzu: rus psixologiyasida bolaning psixik rivojlanishining harakatlantiruvchi kuchlari muammosi reja: 1. l.s.virotskiyning madaniy-tarixiy kontsentsiyasi 2. a.n.leontevning faoliyat nazariyasi 3. v.n.myasishchevninr munosabatlar psixologiyasida bola psixik taraqqiyoti qonuniyatlarining yoritilishi l.s.virotskiyning madaniy-tarixiy kontsentsiyasi l.s.vigotskiy (1896-1934) eng mashxur rus psixolori va faylasuflaridai biridir. olim uz ilmiy qarashlarida ilgari surgan ko’plab goyalar 6evosita bolalarniig psixik ttaraqqiyotiga oiddir. l.s.vigotskiyning oliy psixik funktsiyalar shakllanimi haqidagi qonuni bolalar tarbiyasi va ta'limini amalga oshirishda katta ahamiyatga ega. psixolog ilmiy kiziqishlarining markazida bolaning ijtimoiy-madaniy taraqqiyoti masalasi turadi. l.s.vigotskiyning izlanishlari oliy psixik funktsiyalar, ya'ni ixtiyoriy xotira va diqqat, tafakkur, irodaviy harakatlarni bevosita miyaning faoliyati bilan tushuntirib bulmasligini, ushbu funktsiyalarning moxiyatini tushunish uchun ularning ildizlarini organizmdan tashqaridagi ijtimoiy muhitdan izlash lozimligiii ko’psatdi. aynan l.s.vigotskiyning ilmiy qarashlari ijtimoiy muhit ahamiyatini aniqlashtirishda muhum poydevor bo’lib xizmat qiladi.l.s.vigotskiyiing fikricha, muhit oliy psixik funktsiyalariing taraqqiyot manbaidir. muhitniig tarakiyotdagi roli yosh utishi bilan uzgarib boradi. shuniig uchun muhitni absolyut emas, nisbiy qabul qilish kerak. insonda xulk-atvorning tugma …

2 / 10

kontseptsiya - l.s.vigotskiy tomonidan xx asrning 20-30 yillarida ishlab chiqilgai inson psixik taraqqiyoti haqidagi nazariyadir. kontseptsiyaning asosiy mazmuni quyidagilardan tashkil topadi mehnat qurollarini ishlatishi tufayli odam tabiatdan ajralib chiqqan. tabiatga ishlov berish uchun odam ushbu qurollardan foydalansa, uz psixikasiga ta'sir ko’psatish uchun u psixologik qkrollarni qullaydi. psixologik qurollar 6elgilardan iboratdir. ushbu qurollar ixtiyoriy psixik funktsiyalar - ixtiyoriy diqqat va xotira, mantiqiy fikrlash, irodaviy harakatlar va xokazolarning asosini tashkil etadi. ixtiyorsiz psixik funktsiyalarni l.s.vigotskiy natural yoki tuban funktsiyalar, deb atagan. ixtiyoriy psixik funktsiyalar ijtimoiy kelib chiqishga ega, belgilar bilan vositalangan, odam tomonidan ixtiyoriy ravishda amalga oshiriladigan funktsiyalardir. ushbu funktsiyalar avval boshqa odamlar bilan hamkorlik qilish shakli sifatida paydo bo’ladi, cungpa individuallashib boradi. psixologik qurol - belgilarni egallash interiorizatsiya jarayonida amalga oshadi. iiteriorizatsiya tufayli interpsixologik munosabatlar intrapsixologik turdagi munosabatlarga aylanib boradi. bu jarayon katta odamniig tarixiy taraqqiyot davomida shakllangan madaniy belgilar vositalar yordamida ta'sir ko’psatishi bilan boshlanadi. keyiichalik bola atrof olamga (o’yinchoqlarga, …

3 / 10

anishning eng yakin zonasi haqidagi nazariy qarashdan iborat. rivojlanishning eng yakin zonasi - bola rivojlanishining ayni vaqtdagi darajasi bilan kelajakda erishish mumkin bo’lgan taxminiy darajasi o’rtasidagi vaqtinchalik masofadan iborat. bu zonaga etilmagan, ammo etilish jarayonida bo’lgan funktsiyalar kiradi. bolaning aktual rivojlanish darajasi uning bugungi kundagi taraqqiyot darajasini, bola rivojlanishining eng yaqin zonasi ertangi kunda bola uz taraqqiyotida zrishishi mumkin bo’lgan ttaraqqiyot darajasini ifodalaydi. rivojlanishning zng yakin zonasini bola katta odam yordami bilan bajara oladigan vazifalar darajasi belgilaydi. agar bola o’zi uchun qiyin bo’lgan vazifani katta odam yordami bilan bajara olsa, bu vazifa bola rivojlanishining eng yakin zonasida joylashgan bo’ladi. l.s.vigotskiyning fikricha, psixik taraqqiyotiing harakatlantiruvchi kuchi ta'limdir. ta'lim psixik ttaraqqiyotni uz ortidan tortadi va uni tezlashtiradi. u kutilgan natijani berishi uchun taraqqiyotdan oldin bo’lishi, ya'ni rivojlanishning eng yakin zonasiga muljal olishi lozim. l.s.vigotskiy uz kontseptsiyasida bola psixik taraqqiyotining 4 asosiy qonunining ta'riflab berdi. bu qonunlar quyidagilardan iborat: 1. bola taraqqiyot ritmlarining …

4 / 10

ixik funktsiya avval bolaning atrofdagilar bilan bo’lgan munosabatida namoyon bo’ladi, keyinchalik u individual soxaga kuchadi. shuningdek, l.s.vigotskiyning ta'kidlashicha, bola taraqqiyotida barkaror davrlar inqirozli davrlar bilan almashadi. inqirozlar ikki yosh davri tutashgan joyda, bola psixikasi va xulq atvoridagi eski xususiyatlarning yuqolib, yangilari shakllanishi davrida ro’y beradi. demak, l.s.vigotskiy psixologiyada madaniy-tarixiy yondashuvga asos solgan. mazkur yondashuv bolalar psixologiyasidagi nazariy va amaliy muammolarni hal qilishda ham katta ahamiyatga egadir. a.n.leontevning faoliyat nazariyasi a.n.leontev (1903-1979) - mashxur rus psixologiya faoliyat nazariyasining asoschilaridan biri. faoliyat nazariyasi ong va faoliyat birligi tamoyili bilan boglik. ushbu nazariyaga ko’ra, faoliyat sub'ektning predmetli olam bilan bo’lgan ta'sirlashishi jarayoni bo’lib, bu jarayon unga uz extiyojlarini kondirishi uchun imkoniyat beradi. faoliyat - bu faol maqsadra yunaltirilgan jarayondir. predmetlilik faoliyat bilan boglik extiyoj - individdan tashkarida bo’lgan, ammo individ normal hayot kechirishi shaxsning rivojlanishi uchun kerak bo’lgan narsalarga nisbatan zaruratni xis ztish xolati. motiv extiyojning namoyon bulish shakli insonni faoliyatga undaydigan sabab …

5 / 10

katlardir. faoliyat uz motivini yukootish va harakatra aylanishi, harakat esa maqsadi o’zgarishi bilan operatsiyaga aylanishi mumkin. muayyan sharoitda harakatdan kuzlangan maqsad butun faoliyat maqsadidan muhumrok ahamiyat kasb etishi va natijada maqsad motivga aylanib qolishi kuzatiladi. faoliyat nazariyasi nuktai nazaridan faol inson ongi shakllanishining sharti va omili ong faolligining shaklidir. a.n.leontev uz izlanishlarida faoliyatning bala taraqqiyotiga ta'siri muammosini ham chukur urgangan. tadqiqot natijasida faoliyat nazariyasi doirasida «etakchi faoliyat» tushunchasi shakllandi. etakchi faoliyat deganda ttaraqqiyotning muayyan davrida bola shaxsidagi asosiy psixologik o’zgarishlarga sabab buluvchi faoliyat tushuniladi. maktabgacha yosh davrida etakchi faoliyat o’yin faoliyatidir. bir yosh davridan ikkinchisiga utishda etakchi faoliyat turi uzgaradi, bunda bola faoliyatida maqsadining motivga aylanishi, a.n. leontev ta'biri bilan aytganda «motivning maqsadra kuchishi» kuzatiladi. yangi faoliyat turi yangi motivlar paydo bulgach, vujudga keladi. a.n.leontev fikricha shaxs ikki marta tugiladi. shaxsning birinchi tugilishi maktabgacha yosh davriga to’g’ri keladi. bu hodisa insonning uz impulsiv xatti-harakatlarini ijtimoiy me'yorlarga buysundirishga ilk bora urinishi, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 10 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "rus psixologiyasida bolaning psixik rivojlanishining harakatlantiruvchi kuchlari muammosi"

mavzu: rus psixologiyasida bolaning psixik rivojlanishining harakatlantiruvchi kuchlari muammosi reja: 1. l.s.virotskiyning madaniy-tarixiy kontsentsiyasi 2. a.n.leontevning faoliyat nazariyasi 3. v.n.myasishchevninr munosabatlar psixologiyasida bola psixik taraqqiyoti qonuniyatlarining yoritilishi l.s.virotskiyning madaniy-tarixiy kontsentsiyasi l.s.vigotskiy (1896-1934) eng mashxur rus psixolori va faylasuflaridai biridir. olim uz ilmiy qarashlarida ilgari surgan ko’plab goyalar 6evosita bolalarniig psixik ttaraqqiyotiga oiddir. l.s.vigotskiyning oliy psixik funktsiyalar shakllanimi haqidagi qonuni bolalar tarbiyasi va ta'limini amalga oshirishda katta ahamiyatga ega. psixolog ilmiy kiziqishlarining markazida bolaning ijtimoiy-madaniy taraqqiyoti masalasi turadi. l.s.vigotskiyning izlani...

Этот файл содержит 10 стр. в формате DOCX (25,3 КБ). Чтобы скачать "rus psixologiyasida bolaning psixik rivojlanishining harakatlantiruvchi kuchlari muammosi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: rus psixologiyasida bolaning ps… DOCX 10 стр. Бесплатная загрузка Telegram