o`quvchilarning ovqatlanish gigienasi

DOC 62,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1349718300_10827.doc o`quvchilarning ovqatlanish gigienasi www.arxiv.uz o`quvchilarning ovqatlanish gigienasi reja: 1.ovqatlanishning fiziologik ahamiyati. 2.o`quv binosi, jihozlari va obodonligiga bo`lgan gigienik talablar. tayanch iboralar: ovqatlanish, o`quv binosi, jihozlar, obodonchilik, gigienik talab, sutkalik ehtiyoj, oqsil, yog`, uglevod, o`smirlar, bolalar, botulizm, salmonelloz, qizamiq, suvchechak, mikroblar. 1. ovqatlanishning fiziologik ahamiyati. ovqatlanish organizmning normal yashashi va ish bajarishi uchun zarur fiziologik xususiyat. yoshlar uchun esa ular organizmning normal o`sishi va rivojlanishi uchun ham zarur. ovqatlanish organizmda uzluksiz davom etadigan moddalar va energiya almashinuvining fiziologik asosidir. moddalar va energiya almashinuvi esa tiriklikning asosiy xususiyatidir. ovqat uzluksiz iste`mol qilinmasa va moddalar almashinuvi natijasida hosil bo`lgan tashlandiq moddalar tashqariga chiqarib turilmasa tirik organizmning hayot kechirishi, o`sishi va rivojlanishi mumkin emas. ovqatlanish organizmda 2 ta muhim fiziologik vazifani bajaradi: - birinchidan, oziq moddalar energiya manbai bo`lib, yani organizmda moddalar almashinuvi natijasida parchalanib o`zidan energiya ajratadi. bu energiya esa hujayra, to`qima, organlarning yashashi, harakatlanishi va ish bajarishi uchun sarflanadi. - ikkinchidan, …

kislorod sarflanib 9,3kk. issiqlik ajraladi. · 1gr. uglevod oksidlanganda 0,8l kislorod sarflanib 4,1kk. issiqlik ajraladi. ertalab qimirlamasdan tinch yotgan holda tashqi muhit temperaturasi 200-220 s bo`lganda organizmning normal hayotini ta`minlash uchun zarur bo`lgan hujayra, to`qima va organlarning normal ishlashi uchun katta kishining har bir kg vazniga 1 soatda 1 kk issiqlik energiyasi kerak bo`ladi. 70 kg vaznli inson uchun bir sutkada normal hayotini saqlab turish uchun 1680 kk energiya sarflanadi. shunga organizmning asosiy moddalar almashinuvi deyiladi. kishi ish bajarganda asosiy moddalar almashinuviga sarflanadigan energiyadan tashqari ishning og`ir yengilligiga qarab yana ma`lum miqdorda qo`shimcha energiya sarflanadi. ish bajarganda sarflangan energiya miqdorining hammasiga (asosiy va qo`shimcha) umumiy moddalar almashinuvi deyiladi. masalan kishi o`rtacha tezlik bilan yurganida asosiy moddalar almashinuviga nisbatan 2 marta, yugurganda 4 marta ko`proq energiya talab qilinadi. shuning uchun kundalik ovqatning kaloriyasi, ya`ni uning tarkibidagi oqsil, yog`, uglevodlarning miqdori avvalo o`quvchilarning bajaradigan mehnatiga qarab o`zgaradi. aqliy mehnatda kamroq, jismoniy tarbiya, …

al 3 5-6 yosh 2000 kkal 4 7-10 yosh 2400 kkal 5 11-13 yosh 2750 kkal 6 o`spirin qizlar 2850 kkal 7 o`spirin yigitlar 3150 kkal ovqatlanish rejimi yoshlar kun tartibini ajralmas qismi hisoblanadi. ma`lum rejim bilan ovqatlanish, birinchidan, oshqozon ichaklarni normal ishlashi, ishtahani yaxshi bo`lishini ta`minlasa, ikkinchidan tarbiyaviy ahamiyatga ham ega. ovqatning oshqozon ichaklarida parchalanib hazm bo`lishi uchun 3,5-4 soat vaqt talab qilinadi. shuning uchun ham har 3,5-4 soatdan keyin rejim asosida ovqatlanish tavsiya qilinadi. maktabning birinchi smenasida o`qiydigan o`quvchilar uchun ovqatlanish rejimi quyidagicha bo`lishi mumkin: - nonushta soat 730-8 da. nonushtada iste`mol qilinadigan ovqat miqdori organizm uchun zarar bo`lgan sutkalik ovqat kaloriyasining 25% ni tashkil qilishi kerak. - ikkinchi nonushta soat 11-1130 da maktab bufetida, sutkalik ovqat kaloriyasining 10-15% ni tashkil qiladi. - tushki ovqat soat 15-1530 da, sutkalik ovqat kaloriyasining 40% ni tashkil qiladi. - kechki ovqat soat 19-1930 da sutkalik ovqat kaloriyasining 20-25% ni tashkil qiladi. …

. masalan: go`shtli, karamli, kartoshkali, oshqovoqli pirojki, somsa, guruchdan yoki krupavadan qilingan sutli bo`tqa, mastava, shovla kotlet, issiq sut, choy, non, bulochka kabilar. ba`zi bolalar va o`smirlarni nisbatan ozg`in bo`lishi ovqatni yetishmasligidan emas, balki ovqatlanish rejimining noto`g`ri tashkil qilinishi, shirinlikni haddan tashqari ko`p iste`mol qilish tufayli ishtahaning bug`ilishi, yoki organizmda yashirin holda davom etadigan surunkali kasallik, ichakda gijjalarning bo`lishi bilan bog`liqdir. bola tana vaznining normal bo`lishi uning ish qobiliyatiga, va nihoyat darslarni o`zlashtirish qobiliyatiga ta`sir qilmay iloji yo`q. asab tizimining funktsional faoliyati ham buziladi. bunday bolalar o`z tengdoshlarining oldida o`zlarini noqulay sezadilar, shuning uchun g`am chekadilar, o`ksinadilar, arzimagan kelishmovchilik ularni chuqur qayg`urishiga sabab bo`ladi. semirishning asosiy sababi ovqatni ko`p yeyish, ayniqsa, yog`li, xamir ovqat, shirinliklarni me`yoridan ko`p iste`mol qilishdir. ota-ona, tarbiyachi va o`qituvchilar bolalarning ovqat rejimini doimo nazorat qilib turishlari kerak. semirishning oldini olishda jismoniy tarbiya, sport bilan muntazam ravishda harakatlanish muhim ahamiyatga ega. ertalabki 15-20 minutlik qilingan badantarbiya faqatgina …

tashkil qilinishiga bog`liq. bu borada ota-ona, tarbiyachi va o`qituvchilar bolalarga ko`makdosh bo`lishi lozim. oshqozon-ichak kasalliklari xalq o`rtasida ayniqsa bolalar va o`smirlar o`rtasida tarqalishi jihatidan gripp va nafas yo`llarining shamollashi kasalliklari hamda bolalarning yuqumli kasalliklari (qizamiq, suvchechak, tepkidan) keyingi o`rinni egallaydi. o`tkir oshqozon-ichak kasalliklari ularni yuzaga keltiruvchi mikroorganizmlar (bakteriya va viruslar) turiga biologik xususiyatiga ko`ra bir necha turga bo`linadi. shulardan bolalar o`rtasida eng ko`p uchraydiganlari, eng xavflisi ovqatdan zaharlanish. batulizm, ich burug`i, xolera (vabo) qorin tifi, paratif «a» va «b» kabilardir. salmonellez yoki ovqatdan zaharlanish kasalligi ayniqsa, buzilgan eskirib qolgan ovqatlarni, limonad, morojenoe, pirojnoe, somsa, pirojki, shashlik, kolbasa, baliq kabilarni iste`mol qilish natijasida yuzaga keladi. ovqatni iste`mol qilgandan 2 soat va ba`zida yarim- bir kun o`tgandan keyin qorinda og`riq paydo bo`ladi, ko`ngli ayniydi, ketma-ket qusa boshlaydi. og`ir formalarida tana harorati 40 gradus va undan ham ko`tariladi, qaltiraydi, rangi oqaradi, qo`l-oyog`i qaqshab og`riydi, ba`zida hushini yo`qotadi. batulizm ham ovqatdan zaharlanish natijasida yuzaga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o`quvchilarning ovqatlanish gigienasi"

1349718300_10827.doc o`quvchilarning ovqatlanish gigienasi www.arxiv.uz o`quvchilarning ovqatlanish gigienasi reja: 1.ovqatlanishning fiziologik ahamiyati. 2.o`quv binosi, jihozlari va obodonligiga bo`lgan gigienik talablar. tayanch iboralar: ovqatlanish, o`quv binosi, jihozlar, obodonchilik, gigienik talab, sutkalik ehtiyoj, oqsil, yog`, uglevod, o`smirlar, bolalar, botulizm, salmonelloz, qizamiq, suvchechak, mikroblar. 1. ovqatlanishning fiziologik ahamiyati. ovqatlanish organizmning normal yashashi va ish bajarishi uchun zarur fiziologik xususiyat. yoshlar uchun esa ular organizmning normal o`sishi va rivojlanishi uchun ham zarur. ovqatlanish organizmda uzluksiz davom etadigan moddalar va energiya almashinuvining fiziologik asosidir. moddalar va energiya almashinuvi esa tiriklikning aso...

Формат DOC, 62,0 КБ. Чтобы скачать "o`quvchilarning ovqatlanish gigienasi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o`quvchilarning ovqatlanish gig… DOC Бесплатная загрузка Telegram