tohir malik ijodida diniy intertekstual birliklar

DOCX 29 pages 55.8 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 55.8 KB

File type DOCX

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

kurs ishi mavzu: tohir malik ijodida diniy intertekstual birliklar mundarija: kirish………………………………………………………………3 i. bob. intertekstuallik va uning nazariy asoslari 1.1. intertekstuallik va uning vazifalari……………………………………………6 1.2. iqtibos va uning o‘rganilishi…………………………………………………..9 ii.bob. tohir malik ijodida diniy iqtiboslar 2.1. yozuvchi asarlarida oyatlar diniy iqtibos sifatida……………………………13 2.2. yozuvchi asarlarida hadislar diniy iqtibos sifatida…………………………...15 2.3. yozuvchi asarlarida hikmatli so‘zlar diniy iqtibos sifatida…………………..18 xulosa…………………………………………………………………………21 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………..23 ilova……………………………………………………………………………25 kirish kurs ishining dolzarbligi. bugungi kunda amalga oshirilayotgan islohotlar orasida tilimizga ham katta e’tibor qaratilib kelinmoqda. o’zbek tilining nufuzini kengaytirishga qat’iy kirishilgan holda turli tilga oid tadqiqotlar amalga oshirilmoqda va shu jihatdan yangi qarorlar bilan yangilanib kelinmoqda. jumladan prezidentimiz shavkat mirziyoyev: “muxtasar aytganda, har birimiz davlat tiliga bo‘lgan e’tiborni mustaqillikka bo‘lgan e’tibor deb, davlat tiliga ehtirom va sadoqatni ona vatanga ehtirom va sadoqat deb bilishimiz, shunday qarashni hayotimiz qoidasiga aylantirishimiz lozim”, – deya ta’kidlagan fikrlari yuqoridagi fikrlarimizga dalil hisoblanadi.[footnoteref:1]. [1: o‘zbekiston respublikasi prezidenti sh.mirziyoyevning o‘zbek tiliga davlat tilimaqomi berilganining o‘ttiz …

2 / 29

hiyati bilan bog‘liq holda o‘rganishga kirishdi, ya’ni tilshunoslikda antroposentrik paradigmaning shakllanishi so‘zlovchi shaxs – inson omilini birinchi o‘ringa qo‘ydi. antroposentrizm so‘zi yunoncha anthropos – odam hamda lotincha centrum – markaz ma’nosini bildiruvchi so‘zlar birikuvidan hosil bo‘lgan. “xx asr so‘nggida tilshunoslik ilmiy paradigamasiga “til shaxsi” til kategoriyasining kiritilishi bugungi kunda kognitiv lingvistika, psixolingvistika, lingvokulturologiya, sotsiolingvistika, pragmalingvistika, etnolingvistika kabi inson fenomeni muammolari bilan shug‘ullanuvchi lingvistik yo‘nalishlarning shakllanishiga olib keldi. tilni o‘rganishga bu jihatdan yondashuv jahon tilshunosligida anttroposentrizm g‘oyalarining keng yoyilishiga turtki berdi”, – deb ta’kidlaydi filologiya fanlari doktori, professor zulxumor xolmonova. darhaqiqat, tilshunoslikning bu turi tildan faqatgina aloqa vositasi sifatida emas, insoniy ong, madaniyat va dunyoqarashning in’ikosi tarzida foydalanadi. badiiy matn tahlilida aynan mana shu estetik zavq beruvchi unsurlardan foydalanib, inson asar makaziga qo‘yiladi. badiiy matnni tahlil qilishda uning fonografik, morfologik, lingvistik-stilistik, leksik hamda sintaktik jihatlariga katta ahamiyat beriladi. shu bilan birgalikda matnni semantik jihatdan ham tahlilga tortish yozuvchi salohiyatini yetarlicha ko‘rsatib …

3 / 29

a shu xususda fikr yuritib, mulohazalarimizni bildiramiz. mavzuning o‘rganganlik darajasi. intertekst, intertekstual birliklarning dunyo miqiyosida o‘rganilishi, xususan, o‘zbek tilshunosligida iqtibos tushunchasi, intertekstuallik bo‘yicha ilmiy, nazariy va amaliy qarashlar. ushbu jarayonda taniqli filologlardan bo‘lgan ma’rufjon yo‘ldoshevning “badiiy matn lingvopoetikasi” nomli kitobidan, m. xomidovaning “badiiy matn persepsiyasida intertekstuallik” nomli dissertatsiyasidan intertekstuallikning badiiy matndagi o‘rni, m. saydaliyevaning “o‘zbek tilida pretsedent birliklarning lingvistik tahlili” disertatsiyasi va saparniyozovaning “matn tilshunosligi” darsligidan foydalangan holda kurs ishi mavzusini yoritishga harakat qilamiz. kurs ishining maqsadi va vazifalari: ushbu kurs ishining maqsadi o‘zbek tilshunosligi intertekstual birliklar, xususan, iqtibos, ulardagi diniy mazmun asar mohiyatiga qanchalik ta’sir qilishini, uning asardagi o‘rnini o‘rganishdan iborat. tadqiqot maqsadidan kelib chiqqan holda quyidagi masalalarni hal etish nazarda tutiladi: antroposentrik tilshunoslik va uning badiiy matn tahlilidagi o‘rni lingpoetikaning bugungi kundagi o‘rni interteskstuallikning ko‘plab tadqiqotchilar tomonidan o‘rganilishi diniy iqtiboslarning asardagi o‘rni va uning kitobxon nazarida qanchalik salmoqdorligi. tohir malik ijodida diniy iqtiboslar yoritiladi va kitobxon uchun tushunarli …

4 / 29

qo‘llanmalaridan foydalaniladi. kurs ishining tuzilishi: kurs ishi tuzilish jihatdan kirish, ikki asosiy bob, umumiy xulosalar, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan tashkil topgan bo‘lib, ilova va umumiy hajmi 30 betdan iborat. i bob. intertekstuallik va uning nazariy asoslari 1.1.intertekstuallik va uning vazifalari. intertekstuallik atamasini ilk bora rus olimi m.baxtin 1924-yil “badiiy so‘z ijodiyotida mazmun, shakl” nomli kitobida qo‘llagan. oststruktruralizm nazariyasi asoschisi, fransuz olimi y.kristeva esa bu atamani 1967-yil muomalaga kiritadi. u “so‘z, dialog va roman” risolasida atamani qo‘llagan va intetekstuallika ta’rif bergan. y.kristeva ushbu hodisa ko‘proq badiiy va ilmiy matnlarda uchrab turishini ta’kidlagan holda quyidagicha fikr bildiradi: “har qanday matn sitatalar mozaikasidan tuzilgan va har qanday matn boshqa bir matn bilan o‘zaro aloqada bo‘ladi”. darhaqiqat, ushbu fikr rolland bakning: “matn bu qo‘shtirnoqlardan holi qilingan sitata”, – degan fikriga yaqin ma’noni kasb etadi. bakning fikrini inkor qilib, kristevaning fikriga qo‘shilgan holda har qanday matn emas, ma’lum bir matnlar bir-biri bilan aloqada bo‘ladi deb xulolsa …

5 / 29

arning o‘rni” maqolasida intertekstuallikkka quyidagicha ta’rif beradi: “intertekstuallik bu – matn ma’nosi boshqa matn orqali shakllanishidir”. xususan, biz bunday birliklarni ko‘pincha badiiy asarlarda uchratishimiz mumkin. kitobxon uchun ushbu birliklar muhim hisoblanib, vaziyatni yanada yaxshi tushunishiga va kognitiv bilimini oshirib olishiga ham yordam beradi. intertekstual birliklar yozuvchi yoki shoirlarning ham kognitiv dunyoqarashi qanchalik yuqori ekanligini ham belgilab beradi. intertekstuallikning paydo bo‘lish omillarini filologlar rus tilshunosligiga tegishli deb hisoblashadi. shu jumladan juda ko‘p rus tilshunoslari intertekstuallik bo‘yicha tadqiqot olib borishgan. tadqiqotlar natijasida intertekstuallik atamasini o‘rganishda xilma-xilliklar ko‘zga tashlanadi. xususan, karaulov, gudkov kabi olimlar ushbu tushunchani pretsedent birlik bilan bog’laydi. torop esa intekst; artyunova, atlas, betextina, gak, dragunova sitata; zaarayskya, moskvin, perkas, polubichenko, semenova, fomenko, meer, moravskiy, stempel paratekst; genette, smirnov intermediallik, intersemiotiklik kabi atamalarni qo‘llaydilar[footnoteref:2]. aslini olganda olimlar matn ichida matn kelish holatini izohlash uchun foydalanishgan. lekin barchasining nomlanishi turlicha bo‘lsa-da, mohiyatida intertekstuallik yotadi. shuning uchun ham hozirda dunyo tilshunosligi terminologiyasida intertekstuallikka …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tohir malik ijodida diniy intertekstual birliklar"

kurs ishi mavzu: tohir malik ijodida diniy intertekstual birliklar mundarija: kirish………………………………………………………………3 i. bob. intertekstuallik va uning nazariy asoslari 1.1. intertekstuallik va uning vazifalari……………………………………………6 1.2. iqtibos va uning o‘rganilishi…………………………………………………..9 ii.bob. tohir malik ijodida diniy iqtiboslar 2.1. yozuvchi asarlarida oyatlar diniy iqtibos sifatida……………………………13 2.2. yozuvchi asarlarida hadislar diniy iqtibos sifatida…………………………...15 2.3. yozuvchi asarlarida hikmatli so‘zlar diniy iqtibos sifatida…………………..18 xulosa…………………………………………………………………………21 foydalanilgan adabiyotlar………………………………………..23 ilova……………………………………………………………………………25 kirish kurs ishining dolzarbligi. bugungi kunda amalga oshirilayotgan islohotlar orasida tilimizga ham katta e’tibor qaratilib kelinmoqda. o’...

This file contains 29 pages in DOCX format (55.8 KB). To download "tohir malik ijodida diniy intertekstual birliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: tohir malik ijodida diniy inter… DOCX 29 pages Free download Telegram