ulug‘bek hamdam asarlarida intertekstual birliklar

DOCX 35 pages 79.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 35
kurs ishi mavzu: ulug‘bek hamdam asarlarida intertekstual birliklar mundarija: kirish………………………………………………………………………………..3 i.bob.intertekstuallik hodisasining nazariy asoslari…………………………………………………………………………... 1.1.intertekstuallik tushunchasi va uning taraqqiyoti…………………………………6 1.2.intertekstual birliklarning turlari va funksiyalari………………………………….8 ii.ulug‘bek hamdam asarlarida intertekstual birliklar tahlili….…………………………………………………………………………… 2.1.ulug’bek hamdam ijodida allyuziyalar va ularning lingvistik xususiyatlari…….15 2.2.yozuvchi asarlarida sitata (iqtibos)lar va ularning lingvistik xususiyatlari.....................................................................................................................18 2.3. adib asarlarida paremiologik intertekstual birliklar va ularning funksional-semantik tahlili……………………………………………………………………………………21 2.4.yozuvchi asarlarida epigraflarning qo‘llanishi…………………………………....23 xulosa……………………………………………………………………………….26 foydalanilgan adabiyotlar……………………………………………….29 ilova………………………………………………………………………………….31 kirish kurs ishining dolzarbligi. bugungi globallashuv davrida har bir xalq,har qaysi mustaqil davlat o‘z milliy manfaatlarini ta’minlash,bu borada avvalo o‘z ma’daniyatini,azaliy qadriyatlarini,ona tilini asrab-avaylash va rivojlantirish masalasiga ustuvor ahamiyat qaratishi tabiiydir.[footnoteref:1]shu bois bugun davlat tili,tilning o‘qitilishi ,tilshunoslikning ilmiy-amaliy ahamiyati kabi masalalar siyosat darajasiga ko‘tarildi.bu borada qator farmon va qarorlar imzolandi. [1: o‘zbekiston respublikasi prezidenti sh.m.mirziyoyevning “ o‘zbek tilining davlat tili sifatidagi nufuzi va mavqeyini tubdan oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida’’ning farmoni.toshkent,2019-yil,21-oktabr] biz esa ajdodlardan avlodlarga o‘tib kelayotgan bebaho boyliklarning vorislari sifatida ona tilimizni asrab-avaylash,uni boyitish,nufuzini oshirishni o‘zimiz uchun …
2 / 35
on e’tiborimizdan chetda qolmasligi zarur.[footnoteref:2] zamonaviy tilshunoslikda matnlararo munosabatlar (intertekstuallik) masalasi muhim ilmiy muammolardan biri sifatida alohida e’tibor qaratilmoqda. matn tahlilining intertekstual jihatdan o‘rganilishi, badiiy matnlarning yaratilishida boshqa matnlarning ta’siri,ularning semantik va lingvistik jihatlari muhim ilmiy-nazariy ahamiyat kasb etadi.zamonaviy o‘zbek adabiyotining yorqin vakillaridan biri ulug‘bek hamdam ijodi ko‘plab tilshunoslik va adabiyotshunoslik tadqiqotlari uchun boy material bo‘lib xizmat qilmoqda. adibning asarlari nafaqat badiiy jihatdan, balki lingvistik jihatdan ham ahamiyatli bo‘lib, ularni tahlil qilish orqali tilning turli qatlamlarini o‘rganish mumkin. ushbu kurs ishida ulug‘bek hamdam asarlaridagi intertekstual birliklar tilshunoslik nuqtayi nazaridan tahlil qilinadi. [2: o‘zbekiston respublikasi birinchi prezidenti i.a.karimovning “ 2016-yil 13-maydagi’’alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universitetini tashkil etish to‘g‘risida’’gi pf-4797-sonli farmoni. ] ulug‘bek hamdam asarlaridagi intertekstual birliklarni o‘rganish quyidagi sabablarga ko‘ra dolzarblik kasb etadi: 1. o‘zbek adabiyotida intertekstuallik hodisasi hali yetarli darajada o‘rganilmagan. 2. ulug‘bek hamdam asarlarida intertekstual birliklar keng qo‘llanilgan bo‘lib,ular asarning g‘oyaviy-badiiy qimmatini oshirishga xizmat …
3 / 35
a intertekstuallik” nomli dissertatsiyasidan intertekstuallikning badiiy matndagi o‘rni, m. saydaliyevaning “o‘zbek tilida pretsedent birliklarning lingvistik tahlili”disertatsiyasidan foydalangan holda kurs ishi mavzusini yoritishga harakat qilamiz.[footnoteref:3] [3: xomidova. m. badiiy matn pertseptsiyasida intertekstuallik. –toshkent:2020.118c] kurs ishining maqsadi.ulug‘bek hamdam asarlaridagi intertekstual birliklarning lingvistik xususiyatlarini aniqlash, ularning badiiy matndagi vazifalarini belgilash va adib uslubida tutgan o‘rnini yoritishdan iborat. kurs ishining vazifalari. 1. intertekstuallik tushunchasi, uning nazariy asoslari va rivojlanish tarixini o‘rganish; 2. intertekstual birliklarning turlarini aniqlash va ularning lingvistik tasnifini berish; 3. adib asarlaridagi alluziya qo‘llanilish usullarini tadqiq etish; 4. ulug‘bek hamdam asarlaridagi sitata (iqtibos)larni aniqlash va ularning lingvistik xususiyatlarini tahlil qilish; 5. paremiologik intertekstual birliklarning funksional-semantik xususiyatlarini ochib berish; 6.yozuvchining asarlarida epiraflarning qo‘llanilishi; 7. ulug‘bek hamdam asarlarida intertekstuallikning adib uslubini shakllantirishdagi ahamiyatini ko‘rsatish. kurs ishining obyekti va metodi. ulug‘bek hamdamning ‘‘muvozanat’’, ‘‘isyon va itoat’’,‘‘yo‘l", ‘‘sabo va samandar’’ kabi romanlari, ‘‘seni kutdim’’ she’riy to‘plami va hikoyalari. tadqiqotda quyidagi metodlardan foydalaniladi: - tavsifiy metod - …
4 / 35
tlar roʻyxati va ilovadan tashkil topgan boʻlib, umumiy hajmi 37 betdan iborat. i bob. intertekstuallik hodisasining nazariy asoslari 1.1intertekstuallik tushunchasi va uning taraqqiyoti. bugungi kunda badiiy matnni boshqa matn bir matnlar bilan bog‘lab o‘rganish,ular orasidagi uzviy aloqani aniqlash,matnlarni bog‘lashga xizmat qiluvchi birliklarni tahlil qilishga e’tibor kuchaydi.bu izlanishlar va tahlillar natijasida fanga intertekstuallik tushunchasi kirib keldi.intertekstuallik dunyo va o‘zbek ilm-fanida o‘rganilishi davom etmoqda va bu matn tilshunosligi,psixololingvistika,lingvokulturologiya,diskursiv tahlil kabi amaliy tilshunoslik yo‘nalishlari uchun zarur natijalarni berib kelmoqda. intertekstuallik matn tahlilida asosiy tamoyillardan biri bo‘lib,bugungi kunda u lingvistika va adabiyotshunoslikning tadqiq predmetlariga aylanib ulgurdi. intertekstuallik termini 1924-yilda rus olimi m.m.baxtin tomonidan qo‘llanib, badiiy matnlar (nasriy va nazmiy asarlar)ning “muloqot”ga kirishuvchanlik xususiyati, yaʼni “matn ichida matn” hodisasi sifatida talqin qilindi.fransuz olimasi yuliya kristeva 1967-yilda ‘‘baxtin, so‘z, dialog va roman’’ maqolasida ‘‘intertekstuallik’’ terminini ilk bor qo‘llagan.[footnoteref:4] u baxtinning ‘‘har qanday matn boshqa matnlar bilan muloqotda bo‘ladi’’ degan g’oyasini rivojlantirib, ‘‘har qanday matn boshqa matnlardan …
5 / 35
ni ‘‘turli sitatalardan to‘qilgan matn’’ sifatida tavsiflaydi va har qanday matn avvalgi ma’daniy kontekstlarning qayta ishlanishi natijasi ekanligini ta’kidlaydi. uning fikricha, ‘‘har bir matn intertekst hisoblanadi; boshqa matnlar unda turli darajalarda va ko‘proq yoki kamroq tanib olinadigan shaklda mavjud: avvalgi va atrofdagi ma’daniyatga tegishli matnlar’’.[footnoteref:5] fransuz nazariyotchisi j. jenett intertekstuallikni transtekstuallikning bir turi sifatida ko‘rib, uni ‘‘bir matnning boshqa matndagi bevosita ishtiroki’’ deb ta’riflaydi va bunga sitata, allyuziya, plagiat kabi hodisalarni kiritadi.[footnoteref:6] [5: bart r. izbrannyye raboty: semiotika. poetika. – m.: progress, 1989. – 616 b.] [6: fateeva, n.a. tipologiya intertekstualnix elemetov i sayazey v xudojestvennoy rechi tekst./n. a. fateeva //izvestiya an. seriya literaturi i yazika. 1998.t. 57.-s. 25-38] o‘zbek tilshunosligida intertekstuallik tushunchasi nisbatan yangi bo‘lib, bu yo‘nalishda tadqiqotlar xx asrning oxiri xxi asr boshlarida paydo bo‘la boshladi. o‘zbek tilshunosligida intertekstuallik muammosi dastlab m.yo‘ldoshevning tadqiqodlarida uchraydi.[footnoteref:7]olimning doktorlik dissertatsiyasida bevosita intertekstuallik hodisasi,uning matn tarkiblanishdagi o‘rni va o‘zbek badiiy matnlarida uchraydigan turlari …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ulug‘bek hamdam asarlarida intertekstual birliklar"

kurs ishi mavzu: ulug‘bek hamdam asarlarida intertekstual birliklar mundarija: kirish………………………………………………………………………………..3 i.bob.intertekstuallik hodisasining nazariy asoslari…………………………………………………………………………... 1.1.intertekstuallik tushunchasi va uning taraqqiyoti…………………………………6 1.2.intertekstual birliklarning turlari va funksiyalari………………………………….8 ii.ulug‘bek hamdam asarlarida intertekstual birliklar tahlili….…………………………………………………………………………… 2.1.ulug’bek hamdam ijodida allyuziyalar va ularning lingvistik xususiyatlari…….15 2.2.yozuvchi asarlarida sitata (iqtibos)lar va ularning lingvistik xususiyatlari.....................................................................................................................18 2.3. adib asarlarida paremiologik intertekstual birliklar va ularning funksional-s...

This file contains 35 pages in DOCX format (79.5 KB). To download "ulug‘bek hamdam asarlarida intertekstual birliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: ulug‘bek hamdam asarlarida inte… DOCX 35 pages Free download Telegram