o‘zbek va rus tillarida sodda gaplar

DOCX 20 pages 47.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 47.5 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

kurs ishi mavzu: o‘zbek va rus tillarida sodda gaplar mundarija kirish ....................................................................................................................3 i. asosiy qism. 1. o‘zbek tilida sodda gaplar.................................................................................5 1.1. o‘zbek tilida sodda gaplar turlari ..................................................................6 2. rus tilida sodda gaplarning turlari ..................................................................14 2.1. rus tilida qo‘llanadigan kirish so‘zlar .........................................................18 3. sodda gaplarning o‘zbek va rus tillarida qiyosi...............................................2 xulosa .................................................................................................................21 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati .....................................................................22 kirish dunyoga yangi kelgan chaqaloq ona tilida alla eshitib orom oladi, har erta tongda televideniye, radio to‘lqinlaridan taraladigan davlat madhiyasini ona tilimizda eshitib, undan faxrlanamiz. xalqimiz doim mustaqil bo‘lish, erkin yashash yo‘lida kurashib keldi va cho‘lpon, fitrat, a.qodiriy, a.avloniy, g‘.g‘ulom, oybek, h. olimjon, a. qahhor kabi siymolar adabiy tilimizning ravnaqi yo‘lida tinmay ijod qildilar. buyuk ma’rifatparvar bobomiz abdulla avloniy ta’kidlaganlaridek, “har bir millatning dunyoda borlig‘ini ko‘rsatadurgan oynayi hayoti til va adabiyotidur. milliy tilni yo‘qotmak millatning ruxini yo‘qotmakdur. “darhaqiqat, bir qancha murosasiz bahs va munozaralardan so‘ng, biz ona tilimizni saqlab qola oldik. so‘zimizning yaqqol dalili sifatida …

2 / 20

ritildi.”[footnoteref:1] davlat tili haqida”gi qonunni amalga oshirish sohasida o‘tgan o‘n yildan ortiq davrda katta ishlar qilindi. til faqat insonga va insoniyatga xos tabiat tomonidan ato qilingan buyuk ehsondir. ana shu buyuk ehson kishilik jamiyatining eng muhim aloqa vositasi bo‘lib, jamiyat uchun xizmat qiladi. [1: i.a.karimov. yuksak ma‘naviyat – yengilmas kuch. – t., o‘zbekiston, 2008.] til faqat jamiyatda, odamlar jamoasi orasidagina mavjud, chunki til orqali insonlar o‘z fikrlarini bildiradilar, fikr almashadilar, gaplashadilar. til doimiy to‘xtovsiz ravishda o‘zgarib turuvchi, taraqqiy etib boruvchi hodisadir. tilning taqdiri jamiyat taqdiri bilan chambarchas bog‘liqdir. jamiyat yo‘q ekan, til ham bo‘lmaydi va aksincha til bo‘lmasa, jamiyatda rivojlanish ham yo‘q. insoniyat uchun fikr almashish doimiy va hayotiy zaruratdir. til jamiyatning asrlar davomidagi butun tarixi jarayonida shu jamiyatda yashovchi minglarcha avlodlar tomonidan yaratilgan bo‘lib, jamiyat va uning a’zolari uchun baravar xizmat qiladi. tilning adabiyot, san’ati, umuman, madaniyat kabi ijtimoiy hodisalardan farqi shundaki, ular ma’lum bir sinfning manfaatini ko‘zlaydi, uning …

3 / 20

yevropa tilshunosligida o‘ziga xos o‘rin egallagan “bahuvrihi” atamasining tilimiz uchun yangilik ekanligini hisobga olgan holda, sanskrit tilining mahsuli bo‘lmish bu atamani lug‘atimiz tarkibiga kiritish tarafdorimiz va ushbu bitiruv malakaviy ishimizda “bahuvrihi” atamasi ostida nima yashirinligi, uning tabiati, morfologik va semantik xususiyatlari, qo‘llanilish o‘rni va tilimizda bu kabi so‘zlar mavjud yoki yo‘qligi imkon qadar tahlilga tortilgan. [2: i.a.karimov. yuksak ma‘naviyat – yengilmas kuch. – t., o‘zbekiston, 2008.] 1. o‘zbek tilida sodda gaplar sodda gap — oʻz tarkibida birgina predikativ birlikka ega boʻlgan, maʼlum fikr ifodalay oladigan, grammatik va intonatsion jihatdan shakllangan sintaktik birlik (sen kosmonavt boʻlmoqchimisan? togʻ tepasida toʻplanayotgan bulutlar tushga borib quyuqlasha boshlaydi. men sizga mashq chalib beray). sodda gaplar bir predikativ aloqani namoyon qiluvchi sodda birlik sifatida ikki yoki undan ortiq sodda predikativ birliklarning qoʻshilmasidan iborat boʻlgan qoʻshma gapga qaramaqarshi qoʻyiladi. sodda gaplarning asosiy tavsiflari quyidagilardan iborat boʻlishi mumkin: uning muayyan soʻz shakllari (ran predikativ asosining tarkibiy qismlari) orqali …

4 / 20

ehqon boʻlsang shudgor qil, mulla boʻlsang takror qil); shaxssiz ran (toʻrtbesh kundan keyin terimga tushiladi); atov ran yoki nomlovchi ran (ana sovuq, mana qor! mana oʻsarjonning bolasi ... samarqand. registon maydoni...). sodda gaplar yigʻiq yoki yoyiq boʻlishi mumkin. yigʻiq sodda gaplar bosh boʻlaklardangina, yaʼni birgina predikativ sintagmadangina iborat boʻladi (ish boshlandi. ular kelishyapti); yoyiq soda gaplar bosh va ikkinchi darajali boʻlaklardan tashkil topadi, yaʼni uning tarkibida predikativ sintagma bilan birga boshqa sintagmalar ham boʻladi (nizomjon opasining gaplarini chin yurakdan eshitib oʻtirardi). 1.1. sodda gap turlari sodda gaplar grammatik asosining tarkibiga ko‘ra ikkiga bo‘linadi: 1) ikki bosh bo‘lakli gaplar; 2) bir bosh bo‘lakli gaplar. grammatik asosi ikki bosh bo‘lakdan: ega va kesimdan iborat bo‘lgan gaplar ikki bosh bo‘lakli gaplar deyiladi. masalan: mehnatdan do‘st ortar. (maqol). grammatik asosi bir bosh bo‘lakdan iborat bo‘lgan gaplar bir bosh bo‘lakli gap deb yuritiladi. masalan: gapni gapir uqqanga, jonni jonga suqqanga. (maqol). sodda gaplar ikkinchi darajali …

5 / 20

rning barchasi qatnashadi, to‘liqsiz gaplarda zarur bo‘laklarning biri yoki bir qismi tushiriladi. masalan: - ilgari qayerda ishlagan edilar? (to‘liq gap). – dastavval surxondaryoda, keyin qarshi cho‘lida. (o.y.) (to‘liqsiz gap). sodda gaplar bo‘laklarga ajralish-ajralmasligiga ko‘ra ikki xil bo‘ladi: bo‘laklarga ajraladigan gaplar va bo‘laklarga ajralmaydigan gaplar. so‘zlar bog‘lanmasidan yoki yakka so‘zdan tuzilib, gap bo‘laklarini aniqlash (ajratish) mumkin bo‘lgan gaplar bo‘laklarga ajraladigan gaplar deb yuritiladi. masalan: mashina darvoza oldida to‘xtadi. (o.y.). bir so‘zdan tashkil topib, tarkibi bo‘laklarga ajratilmaydigan gaplar bo‘laklarga ajralmaydigan gaplar yoki so‘z-gaplar deyiladi. masalan: - assalomu alaykum, dada. (p.q.). ikki bosh bo‘lakli gapning tuzilishi ikki bosh bo‘lakli gap ikki grammatik tarkibi: ega tarkibi va kesim tarkibi mavjud bo‘lgan gapdir. misol vatan bo‘ylab qadam - qadamlab quyosh o‘tdi dengizlar, tog‘lar ortiga. (shayxzoda). aqlni beaqldan o‘rgan. (maqol). ega yoki ega va unga taalluqli so‘zlar ega tarkibini tashkil etsa, kesim yoki kesim va unga taalluqli so‘zlar kesim tarkibini tashkil qiladi. bir bosh bo‘lakli gaplar …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek va rus tillarida sodda gaplar"

kurs ishi mavzu: o‘zbek va rus tillarida sodda gaplar mundarija kirish ....................................................................................................................3 i. asosiy qism. 1. o‘zbek tilida sodda gaplar.................................................................................5 1.1. o‘zbek tilida sodda gaplar turlari ..................................................................6 2. rus tilida sodda gaplarning turlari ..................................................................14 2.1. rus tilida qo‘llanadigan kirish so‘zlar .........................................................18 3. sodda gaplarning o‘zbek va rus tillarida qiyosi...............................................2 xulosa ...........................................................

This file contains 20 pages in DOCX format (47.5 KB). To download "o‘zbek va rus tillarida sodda gaplar", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek va rus tillarida sodda g… DOCX 20 pages Free download Telegram