metaforaning badiiy san’at hosil qilish xususiyatlari

DOCX 38 pages 76.2 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 76.2 KB

File type DOCX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

kurs ishi mavzu: metaforaning badiiy san’at hosil qilish xususiyatlari mundarija kirish…………………………………………………………………4 1.bob. badiiy matnda metaforaning ahamiyati……7 1.1.metaforaning lisoniy tahlil masalasi………………………………7 1.2.metaforaning mohiyati……………………………………………..13 1.3.metaforaning turlari………………………………………………..19 2.bob.turli tizimli tillardametaforarning asosiy turlari va o‘rganilish yo’nalishlari………………….22 2.1o’zbek va ingliz adabiyotida metaforalarning foydalanish tahlili…….24 2.2.koreys va o’zbek tillaridametaforaning lisoniy tahlil masalasi………27 2.3.metafora malay va o’zbek madaniyatlarida…………………………...30 2.4.turk maqollarida farzand obrazining metaforik talqini………………..33 3.bob.xulosa…………………………………………………………37 4.foydalanilgan adabiyotlar………………………………38 mavzuning dolzarbligi. nutqimizda keng tarqalgan ma’no ko‘chish usullaridan biri metaforadir. metafora narsa yoki tushunchalar o‘rtasidagi o‘xshashlik asosida nom (so‘z)ning ko‘chishidir. metafora (yunoncha metaphora - ko‘chirish) bir predmet nomining boshqa predmet nomiga ular o‘rtasidagi ma’lum o‘xshashlik asosida ko‘chishidir masalan: ariqning boshi, yurtimiz quyoshi, daraxtning ko‘zi. metaforalarni o‘rganish qadimgi davrlardan buyon tilshunoslarning diqqat markazida bo‘lgan mavzu hisoblanadi. antik davrlarda metaforani olamni anglashning alohida usuli va vositasi sifatida ko‘rsatish aristotel (shuningdek sitseron)ga taalluqli g‘oyadir. d. f.sitseron, kvintiliandan farqli ravishda , ilk marta metafora orqali buyumlar to‘g‘risidagi ma’lumotni aniq va ravshan yetkazish mumkinligini payqadi. …

2 / 38

at adabiyotshunoslikda, balki tilshunoslik, madaniyatshunoslik, psixologiya, hatto falsafada ham keng muhokama qilingan.shu bilan birga, o‘zbek tilshunosligida ham metafora masalasi bir qator tadqiqotlarda yoritilgan bo‘lsa-da, uning ilmiy asoslari, milliy madaniyat bilan bog‘liqligi, turli uslubiy qatlamlarda ifodalanishiga oid izlanishlar hali ham dolzarb bo‘lib qolmoqda. metafora ajralmas birlik hisoblanadi. biz metaforasiz so‘zlay olmaymiz.biz metaforasiz fikrlay olmaymiz.va biz hech qachon metaforasiz o‘ylay oladigan mavjudotlarga aylanmagan bo‘lar edik. zabonimiz metaforalarga to‘la. kundalik suhbat bo‘yicha oxirgi tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, bir daqiqada to‘rtta metafora ishlatamiz. nega bu statistika hayratlanarli? chunki biz ishlatadigan metaforalarning aksariyatini bilmaymiz. metafora fikrlash va gapirish uslubimiz uchun shunchalik muhimki, bizning ongimizda faqat aniqroqlari qayd etiladi: men mangu g‘isht devoriga yuguraman. men ayolimni boshimda ko‘tarib yuraman. o‘ylaymanki, bu bemaza gap. men tunnel oxirida nurni ko‘raman. bu iboralar metafora ekanligi aniq. biz bilamizki, haqiqiy g‘isht devori yo‘q, yoki er kishi real hayotda ayolini boshida ko‘tarib yura olmaydi. buning o‘rniga bizda ushbu iboralarning majoziy xususiyatini qayd …

3 / 38

eng muhim narsalar haqida gapirganda, tajribamizning chuqur va murakkabligini tasvirlash uchun metaforadan foydalanish ehtimoli ko‘proq. metafora gapiruvchining quyidagi ehtiyojlaridan kelib chiqadi. birinchidan, bir narsani nomlash, ikkinchidan, nomlanganda ham nomning ―gapiradigan bo‘lish zaruriyati. bu yerda nomlash atamasi ostida bir-biridan mohiyatan farq qiluvchi ikki xil hodisa nazarda tutiladi: 1. nomsiz narsani nomlash. 2. nomli narsaga qayta nom berish (ikkilamchi nominatsiya). nomsiz narsani nomlash zaruriyatini tushuntirib o‘tirishga hojat yo‘q. chunki nom inson bilimi faoliyatining eng zaruriy uzvidir. ammo ikkilamchi nomlash zaruriyati nimadan kelib chiqadi? bu zaruriyat mavjud bo‘lgan nom so‘zlovchi nuqtayi nazaridan ayni nutqiy sharoitni ta’minlay olmay qolganda yuzaga keladi. ikkilamchi nomlash quyidagi jihatlari bilan ahamiyatlidir. kurs ishining obyekti va predmeti.metaforaning badiiy san’at hosil qilish xususiyatlari tadqiqitning asosiy obyekti hisblanadi.ishimizning predmeti esa mavzu bo’yicha adabiyotlar,maqolala,tezislar va tadqiqot ishlari tashkil etadi. . o‘zbek tilidagi metaforalar ishning asosiy obyekti hisoblanadi. ularning mavzu talab etgan masalalarni dalillashda o‘zbek yozuvchi va shoirlarining asarlaridan olingan materiallarga murojaat qilinadi. …

4 / 38

o‘chish usullari o‘zbek tilshunosligida o‘rganilish tarixini tadqiq qilish; - ma’no ko‘chish usullari o‘rganishda xorijiy tajribalardan foydalanish; - xorij tilshunosligida metafora tushunchasini o‘rganish va tahlil qilish; - o‘zbek tilshunosligida metafora tushunchasini tadqiq qilish; - metafora tushunchasini o‘rni va qo‘llanilishini kengroq yoritish. kurs ishining nazariy va amaliy ahamiyati.kurs ishimizning natijasida qoʻlga kiritilgan yutuqlarning ilmiy va amaliy ahamiyati oʻzbek leksikologiyasi boʻyicha nazariy manba yaratishda, darslik hamda qoʻllanmalarni takomillashtirishda, maxsus kurslar uchun qoʻshimcha materiallar berishda, oʻzbek tilining zamonaviy akademik va oʻquv lugʻatlarini takomillashtirishda foydalanilishi bilan izohlanadi. i bob. badiiy matnda metaforaning ahamiyati 11.metaforaning lisoniy tahlili masalasi o'zbek leksikologiyasi va uslubshunosligida ancha mukammal ishlanishi lozim bo'lgan masalalardan biri metaforadir. predmetlar orasidagi umumiy o'xshashlikka asoslangan holda ma'no ko'chirish metafora bo'lib, bunda asosiy (bosh) belgi narsa va hodisalar orasidagi qaysi bir tomon bilan o'xshashlikdir. metafora ancha murakkab ma'no ko'chish hodisas hisoblanb, ayni zamonda ham tilshunoslar, ham adabiyotshunoslar diqqatini o'ziga jalb etib keladi. bu ma'no ko'chishga tilshunoslar ko'p …

5 / 38

iladi. shu boisdan ma'no ko'chish ham sinonimiya, omonimiya va boshqa leksik vositalar singari hazil, mutoyiba, kulgi va tuli so'z o'yinlanni yuzaga keltiradi. bunday paytlarda so'zning to'g'ri va ko' chma ma'nosi to'qnashtirladi, natjada kutilmagan yangi ma'no hosil bo'ladi so'zlaming ana shu nozik ma'no ottenkalan badiiy adabiyotda muhim tasviriy vosita sifatida keng qo'llanadi leksem-tlning asosiy birligi u bizni qurshab turgan olam unsurlarini nomlash uchun xizmat qiladi. leksema faqat nomlash funksiyas bilangina cheklanib qolmay, olam haqidagi bilimlarimizni kelajak avlodlarga yetkazish (kumulyativ vazifa), anglash (perseptiv),tinglovchiga ta’sir etish (ekspressiv)-vazifani ham bajaradi. bu esaleeksemaning naqadar ko’p qirrali hodisa ekanligini ko’rsatadi. tilning xarakterli xususyati shundaki, u xotirada saqlash mumkin bo'lgan sanoqli birlikar bilan cheksiz tushunchalani ifodalash imkoniyatiga ega. shuning uchun ham yangi paydo bo'lgan tushunchalar, asosan, u yoki bu tilning amal qiladigan modellani asosida mavjud birliklar yordamida ifodalanadi so'zni ko'chma ma'noda qollash ham yangi tushunchani tilda mavjud birliklar yordamída ifodalashning bir yo'lidir metafora asosida nom ko' chishi …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "metaforaning badiiy san’at hosil qilish xususiyatlari"

kurs ishi mavzu: metaforaning badiiy san’at hosil qilish xususiyatlari mundarija kirish…………………………………………………………………4 1.bob. badiiy matnda metaforaning ahamiyati……7 1.1.metaforaning lisoniy tahlil masalasi………………………………7 1.2.metaforaning mohiyati……………………………………………..13 1.3.metaforaning turlari………………………………………………..19 2.bob.turli tizimli tillardametaforarning asosiy turlari va o‘rganilish yo’nalishlari………………….22 2.1o’zbek va ingliz adabiyotida metaforalarning foydalanish tahlili…….24 2.2.koreys va o’zbek tillaridametaforaning lisoniy tahlil masalasi………27 2.3.metafora malay va o’zbek madaniyatlarida…………………………...30 2.4.turk maqollarida farzand obrazining metaforik talqini………………..33 3.bob.xulosa…………………………………………………………37 4.foydalanilgan adabiyotlar………………………………38 mavzuning dolzarbligi. nutqimizda keng tarq...

This file contains 38 pages in DOCX format (76.2 KB). To download "metaforaning badiiy san’at hosil qilish xususiyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: metaforaning badiiy san’at hosi… DOCX 38 pages Free download Telegram