imom g‘azzoliyning “qiyomat va oxirat” asari yuzasida morfem tahlili

DOCX 45 pages 51.3 KB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 51.3 KB

File type DOCX

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

mavzu: imom g‘azzoliyning “qiyomat va oxirat” asari yuzasida morfem tahlili kurs ishi reja kirish…………………………………………………………………3 i. bob. morfema va uning xususiyatlari. ……………...6 1.1.o‘zbek tili morfemikasining dolzarb muammolari 1.2. morfemalarning ifoda jihatiga ko‘ra turlari bob bo’yicha xulosa ii bob. imom g‘azzoliyning “qiyomat va oxirat” asarining morfem tahlili………………………………………………………………16 2.1. asarda o‘z va o‘zlashma affikslar 2.2. affikslarda antonimlik hodisasi 2.3. affikslarda sinonimiya bob bo’yicha xulosa xulosa……………………………………………………………….25 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati…………………26 kirish kurs ishining umumiy tavsifi kurs ishi mavzusining belgilanishi. kurs ishi mavzusi alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti o‘zbek tilshunosligi kafedrasi tomonidan berildi va tasdiqlandi. kurs ishi mavzusining dolzarbligi va vazifalari. bir necha olimlar, shuningdek tilshunoslarning tahlillaridan kelib chiqib shuni aytish mumkinki, bugungi kungacha va bundan keyin ham morfema mavzusida bir qancha tahlillar yuzaga keladi. tilshunoslikning bu sohasidagi o‘zgarishlar tanqid ostiga olingan holda ba’zi kerakli joylariga o‘zgartirishlar kiritib, yangi g‘oyalar ko‘rib chiqiladi. bu mavzu ayni tahlil ostiga olsa bo‘ladigan mavzudir. sababi, …

2 / 45

ini shakllantiradigan til birliklarini yasash uchun xizmat qiladi. buni aniq tasavvur etish uchun morfema va u bilan bogʻliq hodisalarning oʻrganilish jarayonini eʼtibordan oʻtkazish kerak boʻladi. tahlil jarayonida olimlar o‘rtasida talaygina qarama-qarshiliklar, ziddiyatlar yuzaga keladi. avvalo, bularning barchasini chuqur tahlil ostiga olamiz. chunki ularni tahlil qilmasdan bir qarorga kelish ancha mushkul. ma’lumki, milliy til har bir madaniy xalqning tarixi va o‘zligini, ruhiy-ma’naviy dunyosini o‘zida aks ettiradigan tengsiz boylikdir. qadimiy tariximizning eng og‘ir va sinovli davrlarida ham bizni yagona xalq sifatida birlashtirib, azaliy qadriyatlarimizni asrlar osha bezavol saqlab kelayotgan ona tilimizni har qancha ardoqlasak, ulug‘lasak arziydi”, – degan davlat rahbari.[footnoteref:1] [1: prezident shavkat mirziyoyev o‘zbek tilining 35 yiligidagi nutqida . https://kun.uz/news/2024/10/21 /til-har-qanday-xalq-uchun-hassos-va-tasirchan-masala-shavkat-mirziyoyev.] mavzuni o‘rganilganlik darajasi. tilshunoslikda morfemika bo‘limi ancha yillardan beri o‘rganilib kelingan. o‘zbek tilida ham morfemika bo‘yicha olimlar tomonidan bir qancha ishlar amalga oshirilgan bo‘lib , bu ishlarda morfemika strukturasi, o‘z va o‘zlashma affikslar, affikslarda sinonimiya, pleonizm hodisalariga doir ilmiy ish …

3 / 45

chun quyidagi vazifalar belgilab olindi: o‘zbek tilshunosligida morfemikaning shakllanish jarayonini tadqiq qilish, keyingi yillarda morfemika bo‘limining taraqqiyotlarini kuzatish mobaynida muayyan asar misolida matndan o‘z va o‘zlashma affikslarni farqlash, sodda va murakkablarini aniqlash, unumli va unumsiz shakllarini tahlil qilish. kurs ishining predmeti obyekti. mavzuni o‘rganilish darajasidagi avtoreferatlar, professor olimlarlar monografiyalari hamda dissertatsiyalari, ilmiy ma’ruzalar, ilmiy maqollar, ko‘rgazmalarni o‘rganish va buni kurs ishimizga havola etish. tishunoslikdagi morfema bo‘limi bilan bog‘liq ilmiy asarlar, maqola va dissertatsiyalar, avtoreferatlar, ensiklopedik qo‘llanmalar va kitoblar, qo‘lanmalar, o‘z va o‘zlashma morfemalar farqlash; sodda va murakkab morfemalarni aniqlash, unumli va unumsiz shakllarini tahlil qilish ularning tahlili, ular haqidagi maqolalar, taqrizlar va tahlillar. kurs ishining tuzilishi va hajmi. kurs ishi kirish, ikki asosiy bob, xulosa, foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxatidan iborat. times new roman shiriftining 1,5 intervali 14kegel kattalikda 29 sahifani tashkil etadi i.bob. morfema va uning xususiyatlari 1.1.o‘zbek tili morfemikasining dolzarb muammolari har bir leksemaning tarkibiy qismlari bo‘lganidek tilshunoslik ham o‘z …

4 / 45

entar va semantik mavqega ega. ular lisonda ana shunday ajralgan holda o‘z «xonacha»larida guruh-guruh bo‘lib yashaydi. paxta- va -kor, - lar, -ga qismlari o‘zaro semantik va qo‘llanish xususiyatlari jihatidan farqlanadi. paxta birligi mustaqil lug‘aviy ma’noga egaligi va bu ma’noni qolgan qismlarsiz ham anglata olish xususiyati bilan boshqa tarkibiy qismlardan ajralib turadi. shuning uchun u leksema deyiladi. boshqa qismlar esa ajralgan holda mavhum bo‘lishi, leksemasiz mustaqil ma’no anglata olmasligi bilan xarakterlanadi. leksema shakllanuvchanlik belgisiga ega bo‘lsa, morfemalar shakllantiruvchanlik belgisiga ega. nomustaqillik tabiati va leksemaga shakl berish vazifasiga xoslanganligi ularni morfema deb atashga olib kelgan. morfemaning nutqiy ko‘rinishi qo‘shimcha deyiladi. tilimizda yordamchi so‘zlar deb ataluvchi katta guruh ham bor bo‘lib, ular leksema va morfemalar sirasida «oraliq uchinchi» maqomida bo‘ladi. shuning uchun ularni leksema-morfema deyish mumkin. yordamchi so‘zlarning leksemaligi shundaki, ular mustaqil so‘zlar kabi ajralganlik xususiyatiga ega. biroq shakllanuvchanlikka ega emas. lug‘aviy ma’noga ega emasligi ularni morfemik maydon sari tortib turadi. lisoniy sathda …

5 / 45

ishi mumkin. masalan, xona leksemasi taraqqiyot natijasida «joy» semali yasama so‘zlarni hosil qiluvchi derivatsion vositaga aylanib ketgan, leksemalikdan mahrum bo‘lgan. noma, goh, xo‘r leksemalari ham shunday tarixiy siljishni boshidan kechirgan. albatta, tildagi bunday hodisalar ilmiy muammo bo‘lib, maxsus tekshirish natijdasida tayinli xulosaga kelish mumkin. chunki bu birliklarning turkiy unsurlar emasligi shuni taqozo qiladi. oʻzbek tilshunosligida oltmish yillar avval «morfema» tushunchasi va termini paydo boʻlgan ,shuningdek, uning mohiyati haqidagi qarashlar yuzaga keldi. biroq, shu vaqtga qadar «morfema» deb atalishi mumkin boʻlgan til birligi va uning mohiyati toʻgʻri, aniq belgilanmagan. buning lug‘aviy morfemaviy sababi shundaki, “morfema” deb atalayotgan til birligi va uning mohiyati bevosita oʻzbek tili materiallaridan kelib chiqib belgilanmagan. aksincha, boshqa tilshunoslikka, jumladan, rus tilshunosligiga oid adabiyotlarda morfema yuzasidan bildirilgan fikr-mulohazalar oʻzbek tilshunosligigi misolida o‘rganilgan hamda ularni tasdiqlovchi misollar oʻzbek tilidan o‘rganilmoqda. vaholanki, bu yoʻl bilan oʻzbek tilidagi bu til birligining mohiyatini, uning amaliyoti bilan bogʻliq til hodisalarining mohiyatini toʻgʻri yoritish, …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "imom g‘azzoliyning “qiyomat va oxirat” asari yuzasida morfem tahlili"

mavzu: imom g‘azzoliyning “qiyomat va oxirat” asari yuzasida morfem tahlili kurs ishi reja kirish…………………………………………………………………3 i. bob. morfema va uning xususiyatlari. ……………...6 1.1.o‘zbek tili morfemikasining dolzarb muammolari 1.2. morfemalarning ifoda jihatiga ko‘ra turlari bob bo’yicha xulosa ii bob. imom g‘azzoliyning “qiyomat va oxirat” asarining morfem tahlili………………………………………………………………16 2.1. asarda o‘z va o‘zlashma affikslar 2.2. affikslarda antonimlik hodisasi 2.3. affikslarda sinonimiya bob bo’yicha xulosa xulosa……………………………………………………………….25 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati…………………26 kirish kurs ishining umumiy tavsifi kurs ishi mavzusining belgilanishi. kurs ishi mavzusi alisher navoiy nomidagi toshkent davlat o‘zbek tili va adabiyoti universiteti o‘zbek tilshunosligi kafedrasi tomonid...

This file contains 45 pages in DOCX format (51.3 KB). To download "imom g‘azzoliyning “qiyomat va oxirat” asari yuzasida morfem tahlili", click the Telegram button on the left.

Tags: imom g‘azzoliyning “qiyomat va … DOCX 45 pages Free download Telegram