boshlang‘ich sinfda epik asarlar ustida ishlash metodikasi

PPTX 21 pages 84.4 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 84.4 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

boshlang‘ich sinfda epik asarlar ustida ishlash metodikasi boshlang‘ich sinfda epik asarlar ustida ishlash metodikasi reja: 1. har xil janrdagi asarlar bilan ishlashning o‘ziga xos xususiyatlari o‘qish darslarida badiiy asarni janriy xususiyatlariga ko‘ra o‘rganish boshlang‘ich sinflarning o‘qish darslarida garchi ilmiy jihatdan bo‘lmasa-da, amaliy jihatdan turli janrga mansub asarlar o‘qib o‘rganiladi. o‘qish darsliklariga, asosan, hikoya, she’r, ertak, masal, maqol, tez aytish, doston, rivoyat va topishmoq kabi janrdagi asarlar kiritilgan. bulardan tashqari, ilmiy-ommabop asarlar ham o‘qitiladi. turli janrdagi badiiy asarlar qurilishi, uslubi jihatidan o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘lib, ularning o‘quvchilarga ta’siri ham har xil bo‘ladi. tabiiyki, har bir janrga oid asar matni lingvistik jihatdan ham o‘ziga xos xususiyatlarga ega. masalan, she’riy asarlar matni hikoya matnidan, ertak matni she’r matnidan, ilmiy-ommabop maqola matni masal janriga taalluqli asarlar matnidan tubdan farq qiladi. topishmoqlar predmet, voqea-hodisalar o‘rtasidagi o‘xshashlikni taqqoslash orqali o‘zlashtirilsa, maqollar mazmuni hayotiy misollar vositasida sharhlashni taqozo etadi. shunga ko‘ra, turli janrdagi badiiy asarlarni o‘qishda …

2 / 21

urishi, ohangdorligi, tilining ta’sirchanligi, ifoda vositalarining jonliligi ulaming qiziqarliligiga asos bo‘ladi. ertak qahramonlari kopincha rahmdil, saxiy, adolatli hamda ulaming aksi bo‘lgan yovuz, baxil va ochko‘z kishilar timsoli bo‘ladi. ertakning pedagogik qiymati shundan iboratki, o‘quvchilar unda to‘g‘rilik, halollik g‘alaba qilganidan, kambag‘al kishilar qiyinchilikdan qutulganidan, ya’ni yaxshilik, ezgulik ro‘yobga chiqqanidan va yomonlik, yovuzlik mahkumlikka uchraganidan quvonadilar. ular hayolda ham doimo shunday bo‘lishini istaydilar. boshlang‘ich adabiy ta’limda ertaklar ustida ishlashda bolalarni ertakni o‘qishgagina emas, balki uni aytib berishga o‘rgatish ham muhimdir. ertak aytish og‘zaki nutqni o‘stiradi, bolalar nutqini yangi so‘z va iboralar bilan boyitadi. ertaklarda keltirilgan maqollar ustida ishlash, ularda ilgari surilayotgan g‘oyalaming ertak matniga qanchalik monandligiga e’tibor qaratish va buni bolalar ongiga yetkazish, ularni yod oldirish yo‘li bilan bog‘lanishli nutqni o‘stirish, nutqning ta’sirchanligini oshirishga xizmat qilishi mumkin. o‘qish darslarida ertaklar matni bilan ishlash jarayonida unda qo‘llangan badiiy vositalar: jonlantirish, metafora, mubolag‘a singari nazariy tushunchalar ustida ishlash ham muhim ahamiyat kasb etadi. yuqoridagi …

3 / 21

rishi mumkin bo‘lgan ma’lum voqea-hodisalar, hayotning muhim jihatlari umumlashtirib tasvirlanadi. hikoyalarda, odatda, biror kishi hayotida bo‘lgan bir epizod tasvir obyekti qilib olinadi. hikoyalaming mazmun-mohiyati ertaklardagiga nisbatan hayotiyroqdir. hikoya mazmunan ham, shaklan ham boshlang‘ich sinf o‘quvchilari uchun mos janr hisoblanadi. kichik yoshdagi o‘quvchilarni qahramonlarning xatti-harakati, tashqi ko‘rinishi, portret tasviri, voqea-hodisalari haqidagi hikoyalar ko‘proq qiziqtiradi. bolalarni hikoya matni bilan tanishtirish uning sujetini tushuntirishga bog‘lab olib boriladi. boshlang‘ich sinflarning dastlabki bosqichida hikoya ustida ishlashga bag‘ishlangan izohli o‘qish darslarida o‘qilgan hikoyalar mazmunini ochish, lug‘at ustida ishlash, o‘qilgan matnni qayta hikoyalash kabilar asosiy ish turlaridan hisoblanadi. hikoya mazmuni, odatda, savol va topshiriqlar asosida tahlil qilinadi. savol va topshiriqlardan: hikoya mazmunini tahlil qilish; dalil, mulohaza hamda xulosalarni taqqoslash; voqea-hodisa va xatti-harakatlar o‘rtasidagi boglanishlarni aniqlash hamda umumlashtirish; o‘quvchilarni mustaqil fikrlash va erkin faoliyatga yo‘naltirish; o‘z ma’naviy kamoloti yo‘lida o‘zining ishtirokini ta’minlash; ularga kashf etish lazzatini tuydirish va shu asnoda badiiy asarlar o‘qishga qiziqish uyg‘otish maqsadida foydalaniladi. boshlang‘ich …

4 / 21

alarini aytishga tayyorlanishlari uchun ma’lum vaqt berish taqozo etiladi. boshlangich sinf o‘quvchilariga o‘qilgan hikoya mazmuni yuzasidan beriladigan dastlabki savollar hikoya yosh kitobxonlarga yoqqan-yoqmaganligi, undagi qaysi qahramonning xarakteri o‘quvchiga qanday ta’sir etganini aniqlash maqsadida beriladi. shundan keyingina hikoya sujeti, voqealaniing rivojini ochishga, qahramonlar xarakterini tushunishga, asardagi yetakchi qarashlarni bilib olishga, ular haqida mulohaza yuritib oq va qorani, to‘g‘ri va noto‘g‘rini, halol va haromni farqlashga, o‘z ma’naviyatining sog‘lomlashuvi jarayonida bevosita ishtirok etishga yonaltiradigan savol va topshiriqlardan foydalaniladi. badiiy asarni tahlil qilishda sujetni to‘liq tushuntirishga berilib ketib, qahramonlarga tavsif berish, asar qurilishi va tilini tahlil qilish kabi ish turlari e’tibordan chetda qolmasligi lozim. hikoya janridagi bitiklar o‘z hayotiyligi bilan o‘ziga xosdir. unda voqealar tez rivojlanib boradi. hikoyada inson shaxsi va hayoti bilan bog‘liq lavhalar bayon etiladi. o‘quvchilar qahramonlarning xarakteri, ulardagi xususiyatlar bilan qiziqadilar. “o‘qish kitobi” darsliklaridan o‘rin olgan hikoyalar mavzu jihatdan xilma-xil bo‘lishi, qahramonlarining xarakter-xususiyatlari bilan ham bir-biridan farqlanishi maqsadga muvofiqdir. hikoya matni …

5 / 21

odali, adabiy, shartli yoki ijodiy o‘qish, muammoli usullardan foydalanish uchun ham manba bo‘lishi mumkin. boshlang‘ich sinflarda o‘rganishga taqdim etilgan hikoyalar sujeti qahramonlarini o‘rganish bo‘yicha turli tahlillar mam ustida ishlash asosida olib boriladi. bunda o‘quvchining ijodiy faolligi ortadi, ijodiy fikrlash doirasi kengayadi. hikoya mazmunini o‘zlashtirish bo‘yicha matn asosida quyidagi ishlar amalga oshiriladi: 1. mam mazmuni yuzasidan savollarga javob berish. 2. hikoya matni asosidagi topshiriqlarni bajarish. 3. hikoya mazmuni yuzasidan o‘quvchilarning savollar tuzishi. 4. hikoya mazmuniga mos rasmlar chizish. 5. hikoya matnini qismlarga bo‘lish. 6. har bir qismga sarlavha topish. 7. hikoyaga reja tuzish. 8. reja asosida qayta hikoyalash (to‘liq, qisqartirib va ijodiy qayta hikoyalash). 9. reja asosida bayon yozish va hokazo. hikoyalaming didaktik tahlilini amalga oshirishda o‘qilayotgan matnning tushunilganlik darajasi hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. tushunarlilik - yozuvchi yaratgan badiiy olamning o‘ziga xosligi, obrazli tasvirning o‘quvchi hayotiy tajribasi, bilim darajasiga muvofiqligini nazarda tutadi. hikoyani o‘rganishda savollarni, odatda, o‘qituvchi beradi, ammo asar …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "boshlang‘ich sinfda epik asarlar ustida ishlash metodikasi"

boshlang‘ich sinfda epik asarlar ustida ishlash metodikasi boshlang‘ich sinfda epik asarlar ustida ishlash metodikasi reja: 1. har xil janrdagi asarlar bilan ishlashning o‘ziga xos xususiyatlari o‘qish darslarida badiiy asarni janriy xususiyatlariga ko‘ra o‘rganish boshlang‘ich sinflarning o‘qish darslarida garchi ilmiy jihatdan bo‘lmasa-da, amaliy jihatdan turli janrga mansub asarlar o‘qib o‘rganiladi. o‘qish darsliklariga, asosan, hikoya, she’r, ertak, masal, maqol, tez aytish, doston, rivoyat va topishmoq kabi janrdagi asarlar kiritilgan. bulardan tashqari, ilmiy-ommabop asarlar ham o‘qitiladi. turli janrdagi badiiy asarlar qurilishi, uslubi jihatidan o‘ziga xos xususiyatlarga ega bo‘lib, ularning o‘quvchilarga ta’siri ham har xil bo‘ladi. tabiiyki, har bir janrga oid asar matni lingvis...

This file contains 21 pages in PPTX format (84.4 KB). To download "boshlang‘ich sinfda epik asarlar ustida ishlash metodikasi", click the Telegram button on the left.

Tags: boshlang‘ich sinfda epik asarla… PPTX 21 pages Free download Telegram