endogen jarayonlar

DOCX 5 стр. 22,2 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 22,2 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

endogen jarayonlar endogen jarayonlar – yer ichki energiyasining ta’sirida sodir boʻladigan geologik jarayonlardirarxiv.uz. ular yer poʻstining ichki kuchlari (tektonik harakatlar, seysmik faollik, magmatizm, metamorfizm, gidrotermal jarayonlar va boshqalar) orqali yuzaga keladiarxiv.uz. endogen jarayonlar energiya manbai yer yadrosi va mantiya tarkibidagi radioaktiv parchalanishdan olingan issiqlik, shuningdek, yerning gravitatsion va markazga tortilish kuchlari hisoblanadiuz.wikipedia.org. ushbu jarayonlar natijasida tosh jinslar ichki harakatga kirib, burmalanish, yoriqlar paydo boʻlishi, togʻ tizimlari shakllanishi va vulqon togʻlari hosil boʻlishi yuzaga keladiarxiv.uzarxiv.uz. · endogen jarayonlarning ahamiyati: endogen kuchlar yer yuzasidagi relief (yetki) shakllarini barpo etadi, baland togʻlarni koʻtaradi va yassi tekisliklarni choʻkish yoʻli bilan hosil qiladiarxiv.uzarxiv.uz. masalan, togʻlar paydo boʻlishi (orogenez) suzuvchi tektonik plitalar toʻqnashuvi va ularning burmalanishi tufayli sodir boʻladien.wikipedia.org. shu tarzda, platadagi plitalar harakati orqali yangi yer poʻsti hosil boʻladi (okean tagidagi soya pana hosil boʻladi, vulqon togʻlari hosil boʻladi)usgs.gov. asosiy endogen jarayonlar · tektonik harakatlar: yerin poʻsti katta toʻlqinlar boʻylab koʻtariladi (ko‘tarilish), cho‘kadi (cho‘kish) yoki …

2 / 5

ari, lava to‘shmoqlari va vulqon orollariarxiv.uzusgs.gov. masalan, magma yer poʻstiga chiqqanda tez sovishi tufayli maʼlum zonalarda vulqon shisha (obsidian) kabi materiallar hosil qiladiusgs.gov. ushbu jarayonlarda magmaning tarkibi va gaz miqdori otilishning kuchini belgilaydi: turli turdagi vulqonlar (shildirak, stratovolkan, lapilli konus va boshqalar) shakllanadi. · zilzilalar: yer poʻstining kutilmagan uzilishlari (yoriq va sinish natijasida sodir boʻladigan silkinishlar) zilzila deb ataladi. zilzilalar odatda tektonik plitalarning harakati, yoriq bo‘ylaridagi siljish yoki vulqon faoliyatining natijasi sifatida yuz beradi. katta zillzila olayotganda yer yuzasi kuchli silkina boshlaydi, bu esa binolarga zarar yetkazishi mumkin. endogen jarayonlar natijasida vujudga keladigan siljinalar (zi0lzila toʻlqinlari) tektonik yoriqlardan chiqadi va uzoq masofalarga tarqaladiarxiv.uz. yer po‘stining shakllanishi va tog‘ tizimlari paydo bo‘lishi endogen jarayonlar yer poʻstini va togʻ tizimlarini shakllantirishda hal qiluvchi rol oʻynaydi. yerdagi qatlamlar harakati (tektonik plitalar siljishi) natijasida togʻ tizimlari paydo boʻladi: masalan, himoloyalarning koʻtarilishi ikki qit’a toʻqnashuvi natijasidir (orogenez jarayoni)en.wikipedia.org. orogenez jarayoni davomida qatlamlar bosim ostida burmalanib, …

3 / 5

arayonlar. · intruziv jarayonlar: magma yer poʻstining ichki qatlamlarida sovib kristallashib, katta chuqurlikda granit va gabro kabi togʻ jinslari hosil boʻladiusgs.govuz.wikipedia.org. bunday magmatik jinslar yer yuzasiga chiqqani yo‘q, ular geologik tektonik harakatlar paytida asta-sekin ochilib, masalan togʻ yadro toshlari sifatida yuzaga chiqadi. intruziv jarayonlar natijasida maʼlum konalar maydonlari, batolitlar, shtoklar, daykalar paydo boʻlib, atrof tog‘ jinslari kontakt metamorfozga uchraydi. · effuziv (ekstruziv) jarayonlar: magma yer yuzasiga otilib, lava oqimlari va boshqa vulqon materiallari (ash, lapilli, bomblar) shaklida yoyilib soviydiusgs.govuz.wikipedia.org. natijada basalt, andezit va boshqa vulqon jinslari hosil boʻladi. masalan, uzoq oqib, yumshoq ravishda yoyilgan lava dalalari katta lavasharlar yoki piroklastik qatlamlar hosil qiladi. ushbu jarayonlar tez soviganligi uchun hosil boʻlgan toshlar mayda kristalli yoki shishali tuzilishga ega (bijil, obsidyen kabi). shuningdek, magmatik jarayonlarning oqibatida volkan otilishlari sodir boʻladi, ular portlovchi (pyroklastik) yoki sekin (lava oqimi) bo‘lishi mumkin. ushbu jarayonlar atmosfera va landshaftni o‘zgartiradi: masalan, viskoz lava oqimi (piyozi, daxlit) bilan …

4 / 5

lar yer yuzasidagi barcha notekisliklarni yaratishga harakat qilsa, ekzogen kuchlar ularni yuvib tekislashga intiladiarxiv.uz. endogen jarayonlar balandlik va strukturani koʻtaradi, ekzogen jarayonlar esa maydalash, eklasslash va akkumulatsiyalash orqali relyefni silliqlaydi. masalan, togʻlar (vulkan va tektonik manbali) qanchalik baland koʻtarilsa, ularning eroziyasi ham shunchalik kuchayadiarxiv.uz. shunday qilib, yerdagi shakllanish va aşınish jarayonlari hamkorlikda olib borilib, yer yuzasining hozirgi holatini yuzaga keltiradi. manbalar · endogen jarayonlar va geologik jarayonlar haqida maʼlumotlar oʻzbekiston milliy ensiklopediyasidan ham olinganarxiv.uzuz.wikipedia.org. · vulkanizm va magmatik jarayonlar boʻyicha maʼlumotlar usgs va geeksforgeeks manbalaridan olinganusgs.govusgs.govgeeksforgeeks.org. · endogen va ekzogen jarayonlar farqi bo‘yicha arxiv.uz materiallaridan foydalanilganarxiv.uzarxiv.uz. · togʻ tizimlari paydo boʻlishi va orogenez jarayoni haqidagi maʼlumotlar inglizcha vikipediya maqolasidan olinganen.wikipedia.org. · magmatik jinslar tasnifi va intruziv/effuziv tushunchalari oʻzme bo‘yicha bayon qilinganuz.wikipedia.orguz.wikipedia.org. test savollari va javob kaliti 1. endogen jarayonlar nima? (a) yer ichki energiyasi taʼsirida paydo boʻladigan geologik jarayonlar. (b) quyosh energiyasi natijasida sodir boʻladigan jarayonlar. (c) har ikkisi ham. …

5 / 5

hi. javob: (c). laminatsiya (to‘planish) – cho‘kindi hosil bo‘lish jarayoni, tektonik harakatlardan emas, balki eroziya/akkumulyatsiya taʼsirida yuzaga keladi. 4. intruziv va effuziv togʻ jinslari qaysi omilga koʻra farqlanadi? (a) mineral tarkibiga koʻra. (b) sovish joyi boʻyicha – yer ostida yoki yer yuzasida. (c) katakut to‘lishi bilan. (d) rangi bilan. javob: (b). intruziv jinslar magma yer po‘stida sovib qotishi bilan, effuziv jinslar esa lava yer yuzasida sovishi bilan hosil boʻladiusgs.govusgs.gov. 5. volkan faolligi qanday jarayon bilan bogʻliq? (a) samarali qatlardan cho‘kish. (b) tuzilishning yadroviy parchalanishi. (c) magmaning yer yuzasiga ko‘tarilib, lavaga aylanib otilishi. (d) tuproqning kimyoviy parchalanuvchi taʼsiri. javob: (c). volkanizm – magmaning yer yuzasiga chiqib, lavaga aylanib otilishi jarayonidirgeeksforgeeks.orgusgs.gov. 6. endogen va ekzogen kuchlarning asosiy farqi nimada? (a) endogen – quyosh energiyasiga, ekzogen – gravitatsion kuchlarga taalluqli. (b) endogen – ichki manbadan kelib chiqadigan, joylar hosil qiladi; ekzogen – tashqi manbadan kelib chiqadigan, yeyish jarayonlari amalga oshiradi. (c) farqi yo‘q, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "endogen jarayonlar"

endogen jarayonlar endogen jarayonlar – yer ichki energiyasining ta’sirida sodir boʻladigan geologik jarayonlardirarxiv.uz. ular yer poʻstining ichki kuchlari (tektonik harakatlar, seysmik faollik, magmatizm, metamorfizm, gidrotermal jarayonlar va boshqalar) orqali yuzaga keladiarxiv.uz. endogen jarayonlar energiya manbai yer yadrosi va mantiya tarkibidagi radioaktiv parchalanishdan olingan issiqlik, shuningdek, yerning gravitatsion va markazga tortilish kuchlari hisoblanadiuz.wikipedia.org. ushbu jarayonlar natijasida tosh jinslar ichki harakatga kirib, burmalanish, yoriqlar paydo boʻlishi, togʻ tizimlari shakllanishi va vulqon togʻlari hosil boʻlishi yuzaga keladiarxiv.uzarxiv.uz. · endogen jarayonlarning ahamiyati: endogen kuchlar yer yuzasidagi relief (yetki) shakllarini barpo etadi, b...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (22,2 КБ). Чтобы скачать "endogen jarayonlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: endogen jarayonlar DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram