endogen jarayonlar

PPTX 762,3 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1707767116.pptx /docprops/thumbnail.jpeg endogen jarayonlar endogen jarayonlar reja “endogen” atamasi yunoncha endos - ichki, ichida, ichkarida; gen - tug‘ ilish so‘zlari yg‘indisidan tashkil topgan bo‘lib, yer qa’rida yer ichki kuchlarining ta’sir etishidan yuzaga keladigan geologik jarayonlardir. yerdagi bo‘ ladigan jarayon vulkan otilishi, zilzila, tog‘ hosil bo ‘lishi, yer po 'stining cho ‘kishi va ko ‘tarilishi, metamorfizm, gidrotermal jarayonlar bilan bog'liq harakatlar endogen jarayon deb ataladi. yerdagi behisob energiya ta’siridan jinslarning yotish holati va tarkibi o‘zgaradi, burmali tog‘lar, vulkan harakatlaridan vulkan togmari va orollari hosil bo‘ladi. geografik qobiq yeming ustki qismida joylashgan yupqa qatlamdan iborat, shunga qaramasdan u yeming ichki qobiqlari bilan doimo o'zaro ta’sirda bo'ladi va uning xususiyatlari ichki qobiqlar ta’sirida o'zgarib va shakllanib turadi. tabiiy geografiya yerning ichki qismlarini maxsus o'rganmaydi, ammo geografik qobiqda sodir bo'ladigan jara- yonlarni chuqurroq o'rganish maqsadida, geofizikaning va boshqa fanlarning yerning ichki tuzilishi haqidagi ma’lumot- laridan foydalanadi. yerning ichki tuzilishi haqida zil-zilalar ta’sirida hosil bo'ladigan …

qatlamtaming burmalanishiga, yoriqlar va uzilmalar hosil bo‘lishiga, qatlamlarni yoriqlar bo‘ylab turli yo‘nalishlarda siljishiga, zilzilalar vujudga kelishiga va boshqalarga olib keladi. magmaning cho‘kindi yotqiziqlar ichiga joylashishi va ular bilan reaksiyaga kirishishi, flyuidlaming yoriqlar bo‘ylab yuqoriga ko‘tariiishi va boshqa omillar ta’sirida turli foydali qazilma konlari hosil bo‘ladi. . bu to'lqinlar faqat qattiq moddalardan o'tadi, suyuq va gazsimon muhitlarda so'nib qoladi, chunki suyuq va gazsimon moddalar shakl o'zgarishiga qarashlik qilmaydi. agar yeming hamma qismi bir xil jinsdan tuzilganda edi, to'lqin to'g'ri chiziq bo'ylab tarqalar hamda tezligi bir xil bo'lar edi. haqiqatda esa to'lqinlaming o'tish yo'llari murakkab bo'ladi, tezligida keskin o'zgarishlar bo'lib turadi. to'lqinlar keskin o'zgaradigan birinchi sath o'rta hisobda 60 km. chuqurlikda bo'ladi. bu yerda bo'ylama to'lqinlar tezligi birdaniga sekundiga 5 km. dan 8 km. ga ortadi. shundan so'ng tezlik asta-sekin orta borib 2900 km. chuqurlikda sekundiga 13 km. ga yetadi, so'ngra birdaniga kamayib, sekundiga 8 km tushib qoladi. shundan so'ng yer markazi …

qalinligi 2080 km., u 2900 km. dan 4980 km. chuqurliklar orasida joylashgan. ichki yadro 4980 km. dan yerning markazigacha bo'lgan chuqurliklarda joylashgan. yadro asosan temir va nikeldan iborat. mantiya moxo chegarasidan (70—80 km) 2900 km. chuqurlikkacha davom etadi. mantiya asosan magniy, kislo- rod, temir, kremniy va boshqa moddalardan iborat. mantiya uchta qatlamdan iborat: quyi (1000—2900 km), o'rta (300— 1000 km), yuqori dunit (70—300 km) yuqori mantiya dunitlardan — magniy bilan temirga boy bo'lgan silikat jinslardan tashkil topgan. 100km. dan 700 km chuqurlikkacha moddalar yeming ichki issiqligi ta’sirida erigan holatda bo'lishi mumkin, 100 km dan yuqorida harorat jinslaming erishi uchun yetarli emas, 700 km. chuqurlikda esa bosim juda yuqori. erigan qatlamda materiklar og'irligini muvozanatga keltirib turish uchun moddalar bir joydan ikkinchi joyga oqib turadi. vulkan va zilzila o'choqlari shu yerda joylashadi. o'rta va quyi mantiyada moddalar zichligi yuqoridir. yer po'sti-yerning tashqi qatlamlari majmuasidir. u mantiyadan moxo chegarasi bilan ajralib turadi. bu …

i, gabbrodan bazaltga o'tiladi. bundan moddalar hajmi 15% ga oshadi va shunga mos ravishda zichlik kamayadi. yerning tashqi va ichki qobiqlari doimo o'zaro ta’sirda bo'ladi. mazkur ta’sir quyidagilarda namoyon bo'ladi (shubayev, 1975): — dastawal o'zaro ta’sir yer yuqori qatlamlarining ichki qatlamlariga bosimida namoyon bo'ladi. mazkur bosim shunchalik kattaki, u zich yadro va qalin mantiyaning vujudga kelishiga sabab bo'ladi; — yuqori bosim radioaktiv parchalanish bilan birga issiqlik hosil qiladi. bu issiqlik yerning ichki qismidan uning yuzasiga chiqib keladi va yiliga 50—60 kal/sm2 ni tashkil qiladi. bu issiqlikning yer yuzasi uchun bevosita ahamiyati katta, u yer quyoshdan oladigan issiqlikning 0,001 ulushini tashkil qiladi. lekin mazkur issiqlik tufayli yer po'sti ostidagi mantiya qizigan. bu esa yer po'sti va mantiyada tektonik jarayonining faoliya- tini ta’minlaydi; — yerninig og'ir yadrosi yer yuzasi og'irlik kuchining katta bo'lishini ta’minlaydi. buning yordamida yer o'zida atmosfera bilan suvni ushlab turadi; — yer yuzasi uchun suvning asosiy manbai mantiyadir. yer …

an turli foydali qazilma konlari hosil boʻladi. endogen jarayonlar ning rivojlanishi ayrim hollarda ekzogen jarayonlar taʼsirida vujudga keladi. qattiq moddalardan, ya’ni tog' jinslaridan tuzilgan litosfera quyida, o'rtacha zichlikka ega bo'lgan gidrosfera o'rtada, gazlardan iborat atmosfera yuqorida, tirik organizimlardan iborat biosfera esa ularning ichida joylashgan. demak, yerning ichki qobiqlari yadro, mantiya, tashqi qobiqlariga esa yer po'sti, gidrosfera, atmosfera va biosferadan iborat ximiyaviy elementlar birlashmasiga mineral deb ataladi. tog' jinslari esa bir necha minerallami tabiiy birikmasidir. tog' jinslari monomineralli va polimineralli bo'ladi. monomineralli tog‘ jinslari bitta mineraldan tashkil topadi, masalan, kvars, kvars mineralidan iborat. polimineral tog' jinslari bir necha minerallardan iborat. masalan, granit quyidagi minerallardan tashkil topgan: kvars, ortoklaz, slyuda, dala shpati. ilgari aytganimizdek georafik qobiqda moddalar og'irligiga qarab qatlam-qatlam bo'lib joylashgan. og'irroq moddalar quyi qatlamni, o'rtacha og'irliqdagi moddalar o'rta qatlamni va yengil moddalr yuqori qatlamni tashkil qilgan. har bir qatlam yoki qobiq nisbatan bir xil moddalardan tuzilgan. litosfera qattiq moddalardan, atmosfera …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"endogen jarayonlar" haqida

1707767116.pptx /docprops/thumbnail.jpeg endogen jarayonlar endogen jarayonlar reja “endogen” atamasi yunoncha endos - ichki, ichida, ichkarida; gen - tug‘ ilish so‘zlari yg‘indisidan tashkil topgan bo‘lib, yer qa’rida yer ichki kuchlarining ta’sir etishidan yuzaga keladigan geologik jarayonlardir. yerdagi bo‘ ladigan jarayon vulkan otilishi, zilzila, tog‘ hosil bo ‘lishi, yer po 'stining cho ‘kishi va ko ‘tarilishi, metamorfizm, gidrotermal jarayonlar bilan bog'liq harakatlar endogen jarayon deb ataladi. yerdagi behisob energiya ta’siridan jinslarning yotish holati va tarkibi o‘zgaradi, burmali tog‘lar, vulkan harakatlaridan vulkan togmari va orollari hosil bo‘ladi. geografik qobiq yeming ustki qismida joylashgan yupqa qatlamdan iborat, shunga qaramasdan u yeming ichki qobiqlari bilan doi...

PPTX format, 762,3 KB. "endogen jarayonlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: endogen jarayonlar PPTX Bepul yuklash Telegram