pedagogikada shaxs shakllanishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari

DOCX 18 pages 72.7 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 72.7 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

11-mavzu: pedagogikada shaxs shakllanishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. 1.shaxs rivojlanishida yoshga oid xususiyatlarining davrlanishi. 2.akseleratsiya va uning shaxs rivojlanishiga ta'siri. 3.rivojlanish qonuniyatlari. 4.go'daklik davri, bolalik davri, maktabgacha tarbiya davri, kichik maktab davri, katta maktab (o'smirlik) davri, o'spirinlik davrlari xususiyatlari va tarbiyaviy yondoshuv. 5.shaxsni rivojlantirishda individual xususiyatlarning hisobga olinishi. 6.yangi avlod ta'lim oluvchilari xususiyatlari. pedagogikada shaxs tushunchasi va uning rivojlanishi inson shaxs bo‘lib tug‘ilmaydi, balki rivojlanish jarayonida asta-sekin shakllanadi. shaxs tushunchasining inson tushunchasidan farqi – insonning ijtimoiy xarakteristikasi, uning jamiyat bilan munosabati, odamlar bilan muloqoti ta’sirida shakllanuvchi sifatlarida namoyon bo‘ladi. inson shaxs sifatida ijtimoiy tizimda maqsadga muvofiq va rejalashtirilgan tarbiya asosida shakllanadi. shaxs ijtimoiy tajribani egallagani, jamiyatga xamda moddiy va ma’naviy qadriyatlarga qo‘shgan xissasi bilan aniqlanadi. shaxs bo‘lishi uchun inson faoliyatda bo‘lishi, amaliyotda tabiatdan berilgan va hayotda shakllantirilgan ichki xususiyatlarini namoyon qilishi va ochishi lozim bo‘ladi. shaxs deganda muayyan jamiyatning a’zosi tushuniladi. demak, shaxs – bu muayyan ijtimoiy guruxning vakili bo‘lgan, …

2 / 18

oiy mavjudot sifatida shakllanishidir. biologik – bu insonning morfologik, bioximik, fiziologik o‘zgarishlarida ko‘rinadi (masalan: bo‘y o‘sishi, vazn ortishi, suyak va mushak tizimining, ichki organlarning va asab sistemalarning rivojlanib, o‘zgarib borishi). ijtimoiy rivojlanishi uning psixologik sifatlarning shakllanishi, ma’naviy va intellektual o‘sishida ifodalanadi. agar inson o‘z-o‘zini anglay olsa, mustaqil va foydali faoliyatga qodir darajada rivojlansa, uni shaxs deb atash mumkin. inson rivojlanishi murakkab va uzoq davom etadigan, boshqarilishi qiyin va tasodifiy jarayon. insonda jismoniy, ruhiy xususiyatlarning miqdoriydan sifatliga o‘zgarishi yuz beradi. rivojlanishda albatta qandaydir yangilik yaratiladi. hayotga passiv moslashuvchi xayvondan farqli o‘laroq inson yashash vositalarini o‘z mehnati va aqli bilan yaratadi. rivojlanishni xarakatlantiruvchi kuch qarama-qarshiliklar kurashidir. qarama-qarshiliklar turli xil bo‘ladi: ichki va tashki. ichki – bu o‘z-o‘zi bilan kelisha olmaslikdan, tashqi – tashqi tomondan, odamlar, tabiat, jamiyat bilan munosabat kuchlaridan kelib chiqadi. yangi extiyojlar va ularni qondirish imkoniyatlari orasidagi qarama-qarshiliklar insonning doimiy qarama-qarshiliklaridir. ana shu qarama-qarshiliklarni inson qay darajada xal qilishi, ulardan …

3 / 18

hmaymiz? har kimda ham qiyinchilik va to‘siqni (dangasalik va erinchoqlik) engishga qat’iyat etishmaydi. va oxir-oqibat har kim rivojlanishning o‘zi erisha olgan pog‘onasiga chiqadi. iqtidorlilar esa eng yuqori pog‘onaga joylashadilar. shaxs nomini olish uchun nimalar talab etiladi? odamning ijtimoiy mavjudot sifatida shaxs nomini olishi uchun unga ijtimoiy-iqtisodiy hayot va tarbiya kerak. shu sababli pedagogika fani bolaning shaxs sifatida rivojlanishi, uning har tomonlama kamolga etish qonuniyatlarini, unga ta’sir etuvchi ob’ektiv va sub’ektiv omillarni, rivojlanish jarayoniga aloqador davrlarni aniqlashi kerak. shunga asosan, pedagogika fani shaxsning rivojlanishida ta’lim-o‘qitish, tarbiya va bola faolligi, o‘z-o‘zini tarbiyalash bosqichlarini xam aniqlashi lozim. rivojlanish nima degani? inson tirik-biologik mavjudoddir. demak, uning rivojlanishiga tabiat qonunlari, biologik va ijtimoiy-iktisodiy qonuniyatlar uzviy ta’sir etadi, insonni kamol toptiradi. bu tushunchalarni bir-birlaridan ajratish mumkin emas. chunki shaxs faoliyatiga, hayot tarziga yoshi, bilimi, turmush tajribasigina emas, balki kasalligi yoki biror boshka fojiali holat ham ta’sir etishi mumkin. odamning mukammal inson bo‘lib etishuvida o‘zining maqsad asosidagi …

4 / 18

oliyati davomida mehnati orqali o‘z ma’naviy va moddiy boyligini yaratish jarayonida ongini, hayotini, turmush sharoitini xam yaxshilab boradi. ana shunday ijtimoiy faoliyatlar, o‘z navbatida, mehnat turlarining takomillashuviga olib keladi. texnika va texnologiya mukammallikka erishib boradi. oqibat natijada, ular xam, o‘z navbatida, odamning aqliy va axloqiy jihatdan o‘zgarishiga sabab bo‘ladi. odam atrofni, ob’ektiv borliqni ko‘proq bilgani sari onglilik darajasi o‘sadi, fikrlash doirasi kengayadi, yangi masala va ko‘nikmalarni egallaydi, yangi qiziqish va ehtiyojlar vujudga keladi. demak, shaxsni kamolga etishuvi jamiyat rivojiga chambarchas bog‘liqdir. inson shaxsi va uning shakllanishi muammolari bilan bir qatorda pedagogika falsafa, psixologiya, sotsiologiya, genetika, tibbiyot kabi fanlar bilan shug‘ullanadi. pedagogikada rivojlanish va tarbiyaning o‘zaro bog‘liqligi muhim muammolardan bo‘lib, u ko‘p munozaralarga sabab bo‘ladi. shaxsning rivojlanishi qiyin, murakkab jarayon, u ko‘plab ichki va tashqi ta’sirlar xamda omillar orqali ro‘yobga chiqadi. rivojlanish deganda, biz shaxsning ham jismoniy, ham aqliy va ma’naviy kamol topish jarayonini tushunamiz. pedagogika va psixologiya fani rivojlanishni biologik …

5 / 18

rdan hisoblanadi. shu sababli shaxsning shakllanishi masalalariga to‘g‘ri yondashish uchun shaxsning tabiatini, tuzilishini, uning xulq-atvorini va unga ta’sir qiluvchi sabab va vositalarini bilish zarur. pedagogika shaxsni kamolga etishini murakkab va ziddiyatli jarayon deb biladi. shaxsning kamolga etishida nasl-irsiyat, ijtimoiy muhit xam, maqsadga muvofiq amalga oshiriladigan ta’lim-tarbiya va nihoyat o‘zining mustaqil faoliyati xam muhim ahamiyatga ega. odam bolasining rivojlanishi bu muhim jarayon sanaladi. ma’lumki, hayoti davomida inson jismoniy va psixik tomondan o‘zgarib boradi. lekin bolalik, o‘smirlik va o‘spirinlik davrida rivojlanishi nihoyatda kuchli bo‘ladi. bolada mana shu yillarda ham jismoniy, ham psixik jihatdan o‘sishi, o‘zgarishi tufayli shaxs sifatida kamolga etadi, bunda berilayotgan tarbiya maqsadga muvofiq ta’sir etishi natijasida bola jamiyat a’zosi sifatida kamol topib, murakkab ijtimoiy munosabatlar tizimida o‘ziga munosib o‘rin egallaydi. odamning munosabatlari doirasiga kishilar bilan aloqasigina emas, balki tabiatga, jamiyatga, hayotga bo‘lgan munosabatlari ham kiradi. mana shu turli xil ko‘pqirrali aloqalar va munosabatlar zaminida xar bir shaxs o‘z qobiliyati va …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pedagogikada shaxs shakllanishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari"

11-mavzu: pedagogikada shaxs shakllanishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari. 1.shaxs rivojlanishida yoshga oid xususiyatlarining davrlanishi. 2.akseleratsiya va uning shaxs rivojlanishiga ta'siri. 3.rivojlanish qonuniyatlari. 4.go'daklik davri, bolalik davri, maktabgacha tarbiya davri, kichik maktab davri, katta maktab (o'smirlik) davri, o'spirinlik davrlari xususiyatlari va tarbiyaviy yondoshuv. 5.shaxsni rivojlantirishda individual xususiyatlarning hisobga olinishi. 6.yangi avlod ta'lim oluvchilari xususiyatlari. pedagogikada shaxs tushunchasi va uning rivojlanishi inson shaxs bo‘lib tug‘ilmaydi, balki rivojlanish jarayonida asta-sekin shakllanadi. shaxs tushunchasining inson tushunchasidan farqi – insonning ijtimoiy xarakteristikasi, uning jamiyat bilan munosabati, odamlar bilan ...

This file contains 18 pages in DOCX format (72.7 KB). To download "pedagogikada shaxs shakllanishi va rivojlanishining umumiy qonuniyatlari", click the Telegram button on the left.

Tags: pedagogikada shaxs shakllanishi… DOCX 18 pages Free download Telegram