pul taklifi

DOCX 6 pages 71.3 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 71.3 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

10-mavzu. pul taklifi. pul bozorida muvozanat reja: 10.1. pul taklifi. bank multiplikatori. 10.2. pul taklifining kengaytirilgan modeli pul multiplikatori. 10.2. pul bozorida muvozanat. 10.1pul taklifi. bank multiplikatori pul taklifi (m) o‘z ichiga bank tizimidan tashqaridagi naqd pullar (s) va zarur bo‘lganda (d) iqtisodiy agentlar bitimlar uchun ishlatishi mumkin bo‘lgan depozitlarni oladi[footnoteref:1]: [1: n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2013): 87] m = s+d. aksariyat mamlakatlarda davlat pul chiqarishda monopol huquqqa ega. uni amalga oshirish huquqi nisbatan mustaqil muassasa markaziy bank ixtiyorida. “markaziy bank o‘zbekiston respublikasi hududida qonuniy to‘lov vositasi sifatida banknotlar va tangalar ko‘rinishidagi pul belgilarini muomalaga chiqarish mutlaq huquqiga ega”[footnoteref:2]. ammo pul taklifini ko‘paytirish imkoniga yoki pul yaratish qobiliyatiga tijorat banklari ham ega. ular kreditlar bera borib, to‘lov vositalari emissiyasini yoki kredit multiplikatsiyasini amalga oshiradi. masalan, a bankning depoziti 2000 so‘mga o‘sgan bo‘lsa, zahira normasi 20 % ga teng bo‘lganda (zahira normasi - …

2 / 6

uni, 1995-yil, 21- dekabr /www.lex.uz] ko‘payganligini ko‘rsatadi. bu jarayonni formula ko‘rinishida quyidagicha yozishimiz mumkin[footnoteref:3]: [3: n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2013): 90] m = (1/ rr ) x d bunda: m- pul taklifi hajmi; rr - majburiy zahiralash normasi ; d - dastlabki depozit. keltirilgan formuladan ko‘rinib turibdiki, pul taklifi 1/rr koeffitsentiga bog‘liq bo‘lib, uni bank multiplikatori yoki pul ekspansiyasi multiplikatori, deb ataladi. u ushbu bank zahiralar normasida ortiqcha zahiralarning bir pul birligi bilan yaratilishi mumkin bo‘lgan yangi kredit pullarining eng ko‘p miqdorini bildiradi. 9.1. pul takliflning kengaytirilgan modeli, pul multiplikatori. pul taklifining umumlashma modeli markaziy bankning pul taklifidagi roli hamda pulning bir qismini depozitlardan naqd pullarga oqib o‘tishni hisobga olgan holda yoziladi. bu model bir qator yangi o‘zgaruvchilarni o‘z ichiga oladi.bular: · pul bazasi (rezerv pullar, yuqori quvvatli pullar) - bank tizimidan tashqaridagi naqd pullar va tijorat banklari markaziy bankda saqlaydigan depozitlar …

3 / 6

ga, balki tijorat banklari saqlab turishni mo‘ljallanayotgan ortiqcha rezerv miqdoriga ham bog‘liq. demak, pul taklifi pul bazasi va pul multiplikatori miqdoriga bog‘liq ekan.pul multiplikatori pul bazasining bir miqdorga oshishi natijasida pul taklifi qanday o‘zgarishini ko‘rsatadi. markaziy bank pul taklifini avvalambor, pul bazasiga ta’sir etish yo‘li bilan tartibga soladi. mamlakatda pul miqdori ko‘payadi, agar: -pul bazasi o‘ssa; · majburiy zahiralash normasi pasaytirilsa; · tijorat banklarining ortiqcha rezervlari kamaysa; -naqd pullarningn depozitlar umumiy summasiga nisbati pasaysa. 9.2. pul bozorida muvozanat pul bozori modeli pulga talab va taklifni birlashtiradi. dastlab, soddalik uchun pul taklifi markaziy bank tomonidan nazorat qilinadi va (m/p)s darajasida qayd qilingan deb olamiz. agarda m -pul taklifini, p-narxlar darajasini bildirsa, m*/p* pul vositalarining real zahirasi miqdorini ko‘rsatadi. (m/p)s = m*/p* bu yerda: m - pul taklifi darajasini bildiradi; p - baholar darajasi (ushbu modelda ekzogen o‘zgaruvchi )ni ko‘rsatadi. 9.1- rasm real pul taklifi miqdoridagi foiz stavkasiga bog‘liq bo‘lmagan vaziyatni ko‘rsatadi. …

4 / 6

uda yuqori bo‘lsa, pul taklifi unga bo‘lgan talabdan yuqori bo‘ladi. iqtisodiy agentlar o‘zlarida to‘planib qolgan ortiqcha naqd pullarni aksiya va obligatsiyalarga aylantirib, ulardan qutilishga intilishadi. 9.1rasm. real pul vositalari 9.2-rasm. pul bozorida zahirasi taklifi grafigi muvozanat modeli yuqori foiz stavkasi, ta’kidlanganidek, obligatsiyalar kursining pastroq darajasiga mos keladi. shu sababli, arzon obligatsiyalarni (kelajakda foiz stavkasi pasayishi oqibatida ular kursi o‘sishini ko‘zda tutib) sotib olish foydali bo‘ladi. banklar, ms> md bo‘lgani uchun foiz stavkasini pasaytira boshlaydi. asta-sekin iqtisodiy agentlar o‘z avtivlari tarkibini o‘zgartirishi va banklar tomonidan foiz stavkasining o‘zgartirilishi oqibatida pul bozorida muvozanat tiklanadi. foiz stavkasi pasayib ketgan holatda teskari jarayon ro‘y beradi. foiz stavkasi va pul massasi muvozanatli darajasining o‘zgarib turishi pul bozorining ekzogen o‘zgaruvchilari - daromadlar darajasi va pul taklifining o‘zgarishi natijasida ham ro‘y beradi. 9.3-rasm. daromadlar darajasining oshishi natijasida pulga talabning o‘zgarishi. 9.4-rasm. pul taklifining kamayishi natijasida pul bozorida muvozanatning o‘zgarishi. grafik ko‘rinishda, bu, pul talabi va pul taklifi …

5 / 6

paytirish qobiliyatiga ega. tijorat banklarining pul taklifini keltirib chiqarish imkoniyati majburiy zahira normasini belgilash orqali tartibga solib turiladi. qisqacha xulosalar umumiy pul taklifi nafaqat joriy hisoblardagi mablag‘lardan, balki aholi qo‘lidagi naqd pullardan ham tashkil topadi. pul taklifi miqdori majburiy zahira normasi, deponentlash koefitsenti va pul bazasi miqdoriga bog‘liq. mahsulotlar bozoridagi kabi pul bozorida ham pulga bo‘lgan umumiy talab va taklif muvozanat nuqtada kesishadi. mahsulotlar bozorida muvozanat nuqtani narxlar tengligi asoslasa, pul bozorida esa bunday tenglikni foiz stavkasi belgilaydi. nazorat va muhokama uchun savollar 1. pul taklifi asosida nimalar yotadi? bank multiplikatori qanday aniqlanadi? 2. pul bazasining mohiyatini tushuntirib bering. 3. pul taklifining umumiy modeli mohiyatini tushuntirib bering. 4. deponentlash koeffitsenting pasayishi pul multiplikatori va pul taklifiga qanday ta’sir ko‘rsatadi? pul bozoridagi muvozanat nuqtasi nimani bildiradi? pul bozorida muvozanat qay yo‘sinda ta’minlanadi? image1.jpeg image2.jpeg

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pul taklifi"

10-mavzu. pul taklifi. pul bozorida muvozanat reja: 10.1. pul taklifi. bank multiplikatori. 10.2. pul taklifining kengaytirilgan modeli pul multiplikatori. 10.2. pul bozorida muvozanat. 10.1pul taklifi. bank multiplikatori pul taklifi (m) o‘z ichiga bank tizimidan tashqaridagi naqd pullar (s) va zarur bo‘lganda (d) iqtisodiy agentlar bitimlar uchun ishlatishi mumkin bo‘lgan depozitlarni oladi[footnoteref:1]: [1: n. gregory mankiw. macroeconomics. 8 th edition. harvard university. (ny.: worth publishers, 2013): 87] m = s+d. aksariyat mamlakatlarda davlat pul chiqarishda monopol huquqqa ega. uni amalga oshirish huquqi nisbatan mustaqil muassasa markaziy bank ixtiyorida. “markaziy bank o‘zbekiston respublikasi hududida qonuniy to‘lov vositasi sifatida banknotlar va tangalar ko‘rinishidagi pul...

This file contains 6 pages in DOCX format (71.3 KB). To download "pul taklifi", click the Telegram button on the left.

Tags: pul taklifi DOCX 6 pages Free download Telegram