pul va pul muomalasi, pulga bo‘lgan talab va pul taklifi

DOC 30 стр. 237,5 КБ Бесплатная загрузка

30 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 237,5 КБ

Тип файла DOC

Страницы 30

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 30

4 -мавзу. iqtisodiyotni tartibga solishning pul- kredit siyosati vositalari 2.1. pul va pul muomalasi, pulga bo‘lgan talab va pul taklifi pul – umumiy ekvivalent rolini o‘ynovchi tovardir. pul — bu hamma tovarlarni sotish va sotib olish mumkin bo‘lgan, umumiy ekvivalent rolini o‘ynovchi maxsus tovardir. pulning mohiyatini to‘laroq tushunish uchun uning quyidagi asosiy vazifalarini ko‘rib chiqamiz: 1) qiymat o‘lchovi; 2) muomala vositasi; 3) boylik to‘plash vositasi; 4) to‘lov vositasi. tovar almashuv qiymatining pul bilan ifodalanishi uning narxini anglatadi. tovarning almashuv qiymatini o‘lchash uchun muayyan miqdordagi pul materialini birlik qilib olish zarur. bunday birlik narxlar o‘lchovi (masshtabi) deb ataladi. pul muomaladan chiqarilganda boylik to‘plash vazifasini bajara boshlaydi. tovarlar nasiyaga to‘lov muddati kechiktirib sotilganda, pul to‘lov vositasi vazifasini bajaradi. pulning o‘z vazifalarini bajarish jarayonidagi to‘xtovsiz harakati pul muomalasi deyiladi. mamlakat pul tizimining muhim tarkibiy qismlari quyidagilardan iborat: 1) milliy pul birligi (so‘m, dollar, iena, funt sterling, marka va h.k.); 2) naqd pul muomalasida …

2 / 30

bo‘lgan tovarlar summasi (tovarlar miqdori × narxi); xk — kreditga sotilgan tovarlar summasi; xt — to‘lash muddati kelgan tovarlar va xizmatlar hamda boshqa to‘lovlar summasi; at — pulning aylanish tezligi. pul miqdoriga ta’sir etuvchi omillarni hisobga olib, pul muomalasining quyidagi qonuniga ta’rif berish mumkin: boshqa sharoitlar o‘zgarmay qolganda, muayyan davrda muomala uchun zarur bo‘lgan pul miqdori sotishga chiqariladigan tovarlar summasiga to‘g‘ri mutanosib, pulning aylanish tezligiga teskari mutanosibdir. bizning respublikamizda umumiy pul miqdori quyidagi (tarkib)lar asosida hisoblanadi: m0 — muomaladagi naqd (qog‘oz va metall) pullar. m1 = m0 + aholining joriy hisob varaqlaridagi pul qoldiqlari, korxonalarning hisob varaqlaridagi pul mablag‘lari, banklardagi talab qilib olish mumkin bo‘lgan pul omonatlari. m2 = m1 + tijorat banklaridagi muddatli omonatlar va jamg‘arma hisob varaqlaridagi pullar, ixtisoslashtirilgan moliyaviy muassasalardagi depozitlar va boshqa aktivlar. mazkur agregat tarkibiga kiruvchi pul mablag‘larini bevosita bir shaxsdan boshqa biriga o‘tkazish hamda ayirboshlash bitimlarida foydalanish mumkin emas. ular, asosan, jamg‘arish vositasi vazifasini …

3 / 30

lolmaydi. chunki bu jarayonga uy xo‘jaligi xatti-harakati hamda tijorat banklarining siyosati ham ta’sir ko‘rsatadi. 2.2. kredit va bank tizimining vazifalari kredit bo‘sh turgan pul mablag‘larini ssuda fondi shaklida to‘plash va ularni pulga muhtoj bo‘lib turgan huquqiy va jismoniy shaxslarga ishlab chiqarish va boshqa ehtiyojlari uchun ma’lum muddatga, foiz to‘lovlari bilan qaytarish sharti bilan qarzga berish munosabatlarini ifodalaydi. pul shaklidagi kapital ssuda kapitali deyilsa, uning harakati kreditning mazmunini tashkil qiladi. kredit munosabatlari ikki subyekt o‘rtasida, ya’ni pul egasi (qarz beruvchi) va qarz oluvchi o‘rtasida yuzaga keladi. kredit resurslarining asosiy manbalari quyidagilardan iborat: 1) korxonalarning amortizatsiya ajratmalari; 2) mahsulot sotishdan olingan pul tushumlari; 3) korxonalarning ishlab chiqarish, fan va texnikani rivojlantirish fondlari, moddiy rag‘batlantirish fondlari; 4) korxonalar foydasi. ular davlat budjeti va kredit tizimi bilan hisob-kitob qilinguncha, shuningdek, uning tegishli qismi korxona ehtiyojlari uchun foydalanilguncha bankdagi hisoblarida saqlanadi; 5) bankdagi budjet muassasalari, kasaba uyushmalari va boshqa ijtimoiy tashkilotlarning joriy pul resurslari; 6) …

4 / 30

h) orqali iqtisodiy o‘sishni rag‘batlantirish vazifasini bajaradi. beshinchidan, kredit o‘z muassasalari orqali iqtisodiy subyektlar faoliyati ustidan nazorat qilish vazifasini bajaradi. oltinchidan, kreditning o‘ziga xos vazifasi — iqtisodiyotni tartibga solishdir. bunda kredit uchun foiz stavkalarini tabaqalashtirish, davlat tomonidan kafolatlar va imtiyozlar berish kabi usullardan foydalaniladi. kredit turli shakllarda amalga oshiriladi. tarixiy taraqqiyot davomida kreditning ikki — pul va tovar shakllaridan foydalanib kelingan. hozirgi vaqtda mamlakat ichki aylanmasida bank, tijorat, davlat, iste’mol va xalqaro kredit shakllarini o‘z ichiga oluvchi pul kreditidan keng foydalaniladi. bank krediti — pul egalari (banklar va maxsus kredit muassasalari) tomonidan qarz oluvchilar (tadbirkorlar, davlat, uy xo‘jaligi sektori)ga pul ssudalari shaklida beriluvchi kredit. xo‘jaliklararo kredit — bir korxona (muassasa) tomonidan ikkinchisiga beriluvchi kredit. tijorat krediti — korxonalar, birlashmalar va boshqa xo‘jalik yurituvchi subyektlarning bir-biriga beradigan krediti. tijorat krediti, avvalo, to‘lovni kechiktirish yo‘li bilan tovar shaklida beriladi. iste’mol krediti — xususiy shaxslarga, birinchi navbatda, uzoq muddat foydalaniladigan iste’mol tovarlari (mebel, …

5 / 30

krediti mablag‘lari manbai bo‘lib, davlat qarz obligatsiyalari xizmat qiladi. davlat kreditning bunday shaklidan, avvalo, davlat budjeti kamomadini qoplash uchun foydalaniladi. xalqaro kredit — ssuda kapitalining xalqaro iqtisodiy munosabatlar sohasidagi harakatini namoyon etuvchi shakli. xalqaro kredit tovar yoki pul (valyuta) shaklida beriladi. kreditor va qarz oluvchilar banklar, xususiy firmalar, davlat, xalqaro va mintaqaviy tashkilotlar hisoblanadi. so‘nggi vaqtlarda kreditlashning lizing, faktoring, forfeyting, trast kabi shakllari keng rivojlanib bormoqda. lizing — bu kreditning pulsiz shakli bo‘lib, odatda, ishlab chiqarish vositalari va boshqa moddiy boyliklarni keyinchalik foydalanuvchilar tomonidan muntazam ravishda haq to‘lab borib, sotib olish sharti bilan uzoq muddatli ijaraga berishdan iborat. odatda, ishlab chiqarish vositalarini ularning egalari bevosita emas, balki maxsus lizing kompaniyalari orqali ijaraga beradilar. faktoring — boshqa iqtisodiy subyektlarning qarzdorlik bo‘yicha majburiyatlarini sotib olish yoki qayta sotish munosabatlari. bunda bank korxonalarning «debitorlik hisob varaqalari»ni o‘zi uchun foydali shartlar asosida naqd pulga sotib oladi, keyin esa bu qarzlarni qarzdordan undirib oladi. forfeyting …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 30 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "pul va pul muomalasi, pulga bo‘lgan talab va pul taklifi"

4 -мавзу. iqtisodiyotni tartibga solishning pul- kredit siyosati vositalari 2.1. pul va pul muomalasi, pulga bo‘lgan talab va pul taklifi pul – umumiy ekvivalent rolini o‘ynovchi tovardir. pul — bu hamma tovarlarni sotish va sotib olish mumkin bo‘lgan, umumiy ekvivalent rolini o‘ynovchi maxsus tovardir. pulning mohiyatini to‘laroq tushunish uchun uning quyidagi asosiy vazifalarini ko‘rib chiqamiz: 1) qiymat o‘lchovi; 2) muomala vositasi; 3) boylik to‘plash vositasi; 4) to‘lov vositasi. tovar almashuv qiymatining pul bilan ifodalanishi uning narxini anglatadi. tovarning almashuv qiymatini o‘lchash uchun muayyan miqdordagi pul materialini birlik qilib olish zarur. bunday birlik narxlar o‘lchovi (masshtabi) deb ataladi. pul muomaladan chiqarilganda boylik to‘plash vazifasini bajara boshlaydi....

Этот файл содержит 30 стр. в формате DOC (237,5 КБ). Чтобы скачать "pul va pul muomalasi, pulga bo‘lgan talab va pul taklifi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: pul va pul muomalasi, pulga bo‘… DOC 30 стр. Бесплатная загрузка Telegram