tarbiya metodlari

DOCX 8 pages 282.6 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 282.6 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

ma’ruza 9 9-mavzu: tarbiyaning umumiy metodlari, shakllari va vositalari. r e j a : 1. tarbiya metodlari haqida tushuncha. 2. tarbiya metodlarining maqsadi va mazmuni. 3. tarbiya metodlarining shakl va vositalari. tayanch tushunchalar: tarbiya, tarbiya metodlari, tarbiya metodlarining turlari, ijtimoiy ongni shakllantirishga xizmat qiluvchi metodlar, odatlantirish va faoliyatda mashqlantirish metodlari,tarbiyada ragʻbatlantirish va jazolash metodlari. tarbiya metodi (yunoncha «metodos» – yo‘l) tarbiya maqsadiga erishishning yo‘li. maktab amaliyotiga tatbiq etilganda, metodlar – bu tarbiyalanuvchilarning ongi, irodasi, tuyg‘ulari va xulqiga ta’sir etish usullaridir. tarbiyaning mutlaqo yangi metodlarini yaratishga bironta tarbiyachining kuchi etmaydi. metodlarni takomillashtirish muammosi doimo mavjud, har bir tarbiyachi o‘zining imkoniyatiga ko‘ra uni hal qiladi, tarbiya jarayonining aniq shart-sharoitlariga mos ravishda o‘zining xususiy qarashlarini ifoda etish asosida umumiy metodikani boyitadi. tarbiya metodlarini bunday xususiy takomillashtirish tarbiya usullari deb ataladi. tarbiya usullari – umumiy metodning bir qismi, alohida harakati, yanada aniqlashuvi. obrazli aytganda, usullar – bu qo‘yilgan maqsadga tezroq erishish uchun tarbiyachi o‘zining …

2 / 8

ma’noda) – tarbiya vositasi, biroq replika taqkoslash – usullar. bu bilan bog‘liqlikda ba’zan tarbiya metodlari qo‘yilgan maqsadni muvafaqqiyatli amalga oshirish uchun foydalaniladigan usul va vositalar tizimi sifatida aniqlanadi. xuddi shuningdek metodning tuzilishida usullar va vosita albatta mavjud bo‘ladi. metodning ijobiy va salbiysi bo‘lmaydi, tarbiya jarayonida ma’lum yo‘lni yuqori darajadagi samarali va samarasiz deya baholash mumkin emas. metodning samaradorligini u qo‘llanilayotgan sharoit nuqtai nazaridan baholash mumkin. tarbiya metodlarini maqsadga muvofiq tanlash bir qator omillarga bog‘liq. 1. tarbiyaning maqsad va vazifalari. maqsad nafaqat metodlarni oqlaydi, balki ularni aniqlab beradi. maqsad qanday bo‘lsa, unga erishish metodlari unga muvofiq bo‘lishi zarur. 2. tarbiya mazmuni. unutmaslik kerakki, aynan bitta vazifa turli xil fikrlar bilan to‘ldirilgan bo‘lishi mumkin. shuning uchun metodlarni umuman mazmun bilan emas, balki aniq fikr bilan bog‘lash g‘oyat muhimdir. 3. tarbiyalanuvchilarning yosh xususiyatlarini hisobga olish. u yoki shunga o‘xshash vazifalar tarbiyalanuvchilarning yoshi bilan bog‘liqlikda hal qilinadi. yosh bu oddiygina qancha yashaganligi son ko‘rsatkichi …

3 / 8

ing o‘zi tarbiyaviy o‘zaro ta’sir etishning asosi bo‘la olmaydi. ularni indivudual va shaxsiy tuzatish zarur. insonparvar pedagog har bir shaxs o‘ziga xosligini rivojlanishiga, o‘ziga xosligini saqlashga, o‘zining «men»ini amalga oshirishiga imkon beradigan metodlarni qo‘llashga harakat qiladi. 6. tarbiyaviy shart-sharoitlar. unga moddiy, psixofiziologik, sanitar-gigienikdan tashqari sinfda yuzaga keladigan munosabatlar: jamoadagi iqlim, pedagogik rahbarlik usuli va boshqalar tegishlidir.ma’lumki, mavhum shart-sharoitlar bo‘lmaydi, ular hamisha aniq. ularni birlashuvi aniq holatlarda ko‘rinadi. tarbiya amalag oshadigan sharoit pedagogik vaziyatlar nomini oldi. 7. tarbiya vositalari. tarbiya metodlari tarbiya jarayonining tarkibiy qismlari sifatida yuzaga chiqadigan tarbiya vositalaridan tashkil topadi. metodlar ular bilan mustahkam bog‘langan va birgalikda qullaniladigan boshqa tarbiya vositalari ham mavjud. masalan, metodlarni samarali qo‘llanilishi uchun zaruriy yordam beruvchi ko‘rgazmali qo‘llanmalar, tasviriy san’at asarlari va musiqa san’ati, ommaviy axborot vositalari. 8. pedagogik malakani egallaganlik darajasi. tarbiyachi odatda faqat o‘zi biladigan va qo‘llashni egallagan metodlarni tanlab oladi. ko‘plab metodlar murakkab bo‘lganligi bois, o‘kituvchida ko‘p kuch ishlatishni talab etadi. …

4 / 8

muvafaqqiyatga erishishiga ishonch bo‘lishi kerak. buning uchun qo‘llanilayotgan metod qanday natijaga olib kelishini oldindan ko‘ra bilish kerak. tarbiya turlari. aqliy tarbiya. aqliy tarbiyani shakllantirishda faqat tushuncha va faktlardan foydalanishning o‘zi yetarli emas, buning uchun fikrlash, isbotlash, xulosa chiqarish, umumlashtirish, tizimlashtirish, taqqoslash, asosiy ma’lumotni ajratib olish kabi jarayonlarni ham faol qo‘llash lozim bo‘ladi. aqliy mehnatni to‘g‘ri tashkil qilish o‘quvchilarga mustaqil bilim olishda eng muhim element bo‘lib hisoblanadi. aqliy tarbiya o‘quvchilarda aqliy mehnatni to‘g‘ri tashkil etish, o‘z-o‘zini boshqarish, o‘zo‘zini nazorat qilish malakasining hosil bo‘lishiga ko‘maklashadi. aqliy tarbiya o‘quvchilarda didaktikani jamlab olish xususiyati, xotirani mustahkamlash, fikrlash operatsiyalarini ratsional o‘tkazish kabi malakalarni o‘stiradi. aqliy tarbiyasi yetuk, o‘tkir zehnli, zukko va zakovatli insonlarni xalqimiz donishmand kishilar deb ataydilar. donishmandlik —bu donolik. donolik —bu insonning eng buyuk va oliyjanob fazilatidir. donolik noyob ne’matdirki, u har kimga ham nasib etavermaydi. shuning uchun bo‘lsa kerak, xalq donoligida „aql toji oltindan, oltin har kimda ham bo‘lmas“, deyiladi. axloqiy tarbiya. …

5 / 8

tizimida o‘qitish tarbiyalanuvchilarning axloqiy mukammallashishi bilan bog‘liq bo‘ladi. ularda ong bilan xulq birligi tarbiyalanadi. mehnat tarbiyasi. mehnat tarbiyasi oldida turgan asosiy vazifa o‘quvchilarga mehnat ta’limiga oid ilmiy bilimlar berish, mehnat qurollari bilan muomala qilishga o‘rgatib, hayotga, ijtimoiy foydali mehnatga tayyorlashdir. bu vazifalarni ikki turkumga ajratish mumkin. birinchidan, mehnatga bo‘lgan munosabat jarayonidagi zarur bilim va ko‘nikmalarni o‘z ichiga oladi. yoshlarda xalqi, vatani manfaati yo‘lida mehnat qilish xohishini tarbiyalab, mehnatga hayotiy zarur faoliyat deb qarashlarini tarkib toptirishga erishiladi. ikkinchidan, guruh vazifalari, mehnat faoliyatini bajarish jarayonida zarur bo‘ladigan bilimlar o‘zlashtiriladi, fan asoslari, politexnik ta’lim o‘rganiladi.mehnat tarbiyasi tushunchasi umumiy bo‘lib, bu tushuncha bir qancha xususiy tushunchalarni o‘z ichiga oladi. birinchisi, politexnik ta’lim —bu ishlab chiqarishning barcha sohalariga taalluqli bo‘lgan ilmiy asoslarni va prinsiðlarni, mehnat ko‘nikma va malakalari, oddiy mehnat qurollari bilan muomala qilish kabilarni o‘zlashtirishni taqozo qiladi. ikkinchisi, bu —umumiy mehnat. umumiy mehnat o‘quvchilarni mahsulot ishlab chiqariladigan faoliyatga jalb etishni taqozo qiladi. uchinchisi, ijtimoiy-foydali …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarbiya metodlari"

ma’ruza 9 9-mavzu: tarbiyaning umumiy metodlari, shakllari va vositalari. r e j a : 1. tarbiya metodlari haqida tushuncha. 2. tarbiya metodlarining maqsadi va mazmuni. 3. tarbiya metodlarining shakl va vositalari. tayanch tushunchalar: tarbiya, tarbiya metodlari, tarbiya metodlarining turlari, ijtimoiy ongni shakllantirishga xizmat qiluvchi metodlar, odatlantirish va faoliyatda mashqlantirish metodlari,tarbiyada ragʻbatlantirish va jazolash metodlari. tarbiya metodi (yunoncha «metodos» – yo‘l) tarbiya maqsadiga erishishning yo‘li. maktab amaliyotiga tatbiq etilganda, metodlar – bu tarbiyalanuvchilarning ongi, irodasi, tuyg‘ulari va xulqiga ta’sir etish usullaridir. tarbiyaning mutlaqo yangi metodlarini yaratishga bironta tarbiyachining kuchi etmaydi. metodlarni takomillashtirish muammosi d...

This file contains 8 pages in DOCX format (282.6 KB). To download "tarbiya metodlari", click the Telegram button on the left.

Tags: tarbiya metodlari DOCX 8 pages Free download Telegram