rus bolalar adabiyoti.a.s.pushkin, k.chukovskiy asarlari

DOCX 1 page 98.3 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 98.3 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

9-mavzu. rus bolalar adabiyoti.a.s.pushkin, k.chukovskiy asarlari 1 rus bolalar adabiyoti xususiyatlari 2.a.s.pushkinning bolalar uchun yozgan asarlari 3. k.chukovskiy bolalar shoiri va adibi. aleksandr sergeevich pushkin (1799-1837) a.s.pushkin (1799-1837). a.s.pushkin ta'lim-tarbiyasida evropa madaniyati, frantsuz uyg'onish davri adabiyoti ta'siri katta. u bolaligidan frantsuz va rus tillarida erkin so'zlasha olgan. bo'lajak shoir litseydagi talabalik davridayoq antik adabiyotning mumtoz hamda evropa yozuvchilarining asarlarini sevib o'qish bilan birga, rus klastsiklarining kitoblarini ham sevib mutolaa qilgan. qadimgi rus adabiyoti unga kam tanish bo'lsa-da, ammo uning estetik jihatdan shakllanishida xalq fol'klori eng katta ta'sir ko'rsatgan. pushkin davrida, hatto dvoryanlar oilalarida ham, ertaklar aytish urf bo'lgan. shoir bolaligida ertaklarni o'z enagasi arina rodionovna matveevadan, buvisi mar'ya alekseevna gannibaldan, uy xizmatchisi nikita kazlovdan hamda moskva yaqinidagi zaxarova qishlog'ining dehqonlaridan eshitganligini ko'p ta'kidlaydi. u ukrainada, janubda, nijegorod shahridagi boldinoda, janubiy ural va orenburg tomonlarda bo'lib ertaklar, maqollar, matallar, qo'shiqlar eshitgan va yozib olgan. pushkinning ko'pgina ertaklari jahon xalq ertaklari syujeti …

2 / 1

iqchi chol kambag'al-baliqlarning shahzodasini tutadi; undan avval yangi uy, qasr, so'raydi. so'ngra, kampir malika, imperator, rim papasi bo'lishni orzu qiladi. barcha tilaklari amalga oshgan kampir endi quyosh va oyning chiqishi-yu botishini o'zi belgilamoqchi, xudo darajasiga ko'tarilishni istaganda, eski uyiga qaytib qoladi. pushkin esa ertakni xalqona uslub, qofiyasiz she'r shaklida yozadi. bu vazn ertak hikoyasiga musiqiylik baxsh etgan. vaznga mos tarzda unda ma'naviy-falsafiy mazmun ham mavjud. chol oltin baliqdan avval yangi tog'ora, so'ngra uy, keyin qasr so'raydi. malikaga aylangan kampiri dengiz hukmroni bo'lishni xohlab, cholni haydaganda eski uycha va teshik tog'ora qaytib oldida paydo bo'ladi. demak, grimmlar ertagida bitta istak ziyod bo'lishdan tashqari, siyosiy hayot va davlat boshqaruviga daxldor shartlar qo'yilgan. chol ham o'z kampirining har bir xohishiga qarshi borib, uni insofga chaqirishga harakat qiladi, baliqni boshqa bezovta qilmaslikni so'rab, yalinib-yolvoradi. shunga o'xshash, chol-kampir munosabatida muloyimlik, har bir orzu ro'yobga chiqqach, kampirning cholga nisbatan mehri iyib, "ko'ryapsanmi, qanday yaxshi?", "ha, nima …

3 / 1

: "qayg'urmagil, tangri yor bo'lsin!". kampir esa oltin baliqchaga o'zining ushalmas orzularini ro'yobga chiqarish vositasi sifatida qaraydi. u dastlab, o'zini zarur narsalarnigina istayotgandek tutadi, keyin esa ko'proq va yana mo'lroq narsalar xohlaydi. zero, kampirga hokimyatning tashqi ko'rinishi kifoya qiladi, u zodagonlik va qirollik xizmatining ichki mazmun-mohiyatini tushunmaydi va istamaydi ham. bu oddiy xalq nazdidagi "hokimiyat aqlining boy, farovon hayot kechirishi"ga oid sodda fikrlarshining ifodasidir. ertakning asosiy g'oyalaridan biri - "buyuk" vazifalarni bajarishni da'vo qilishdan ko'ra, har kim o'z kuchi etadigan ishni (masalan, kampir ipini yigirishi, chol to'rida baliq ovlashi) bajarishi yaxshiroq ekanligidir. dengiz pushkin uchun doimo erkin odatlar, ya'ni o'ziga xos olam, har xil chegaralardan xoli o'zgachà dunyo sifatida qarab kelingani e'tiborga olinsa, ertakda insoniyatning boylik va mansab cho'qqilari sari intilish kuchi yoki uni o'ziga maftun qilib, domiga tortayotgan orzu-istaklar ko'proq erga xosligi anglashiladi. insonning ochko'zligi va axmoqligi tufayli tabiatdagi mutanosiblik buzilishini shoir teran his qiladi. shu sababli, ertak oxirida …

4 / 1

proq ertaklar o'qishni maslahat berishi bejiz emas. har bir xalqning donishmandligi va qalb nazokatini o'zida mujassamlantirgan shoiri bo'ladi. rossiyada inson ma'naviy olamining musavviri, shubhasiz pushkindir. u nurga intilib, doim ozodlik uchun kurashuvchi shoir, optimist bo'lib etishdi. rus xalqining yana bir shoiri aleksandr blok: «pushkinning nomi naqadar jarangdor», deb ta'riflagan edi uni. a.s.pushkin bolalikdan xalq og'zaki ijodini berilib o'rgandi. buloqdek qaynab toshgan xalq og'zaki ijodi shoirning ilhomiga ilhom qo'shdi. kelajakda mashhur shoir bo'lib, jahonga tanilishida boy manba bo'lib xizmat qildi. u, ayniqsa, o'zining ertak-dostonlari bilan yosh kitobxonlarning hurmat-olqishiga sazovor bo'lib kelmoqda, a.s.pushkin o'zining «pop va uning xizmatkori balda haqida ertak»(1831), «baliqchi ham baliq haqida ertak» (1833), «o'lik malika va etti bahodir haqida ertak» (1833), «oltin xo'roz haqida ertak» (1834) kabi ertak-dostonlari bilan jahon bolalar adabiyoti xazinasini yanada boyitdi. yuqorida biz ta'kidlab o'tgan asarlarning hammasi boy va rang-barang xalq og'zaki ijodi ta'sirida yuzaga kelgan. bu asarlar zamirida faktik materiallar yotganini ko'ramiz. masalan, …

5 / 1

a xalqni sevadi va na farzandlariga mehribon otalik qila oladi. dadon o'ta ketgan darajada mayishatparaz va kaltabin. u butun podsholigidan, xalqidan, farzandlaridan o'zga yurtli makkor ayolni ustun qo'yadi. buni xalq, xudo kechirmaydi. natijada shox xalq qahr-g'azabiga duchor bo'ladi. oltin xo'roz tepkisidan halok bo'lgan shoxga birovning rahmi kelmaydi, aksincha, shoxning o'limi ularga shodlik va ozodlik baxsh etadi. pop («pop va uning xizmatkori balda haqida ertak») obrazini shoir qattiq ishlaydi. uning tekinxo'r, ochko'z, o'zgalar hisobiga umr kechiradigan bir pastkash kimsa ekanligini keskin ochib tashlaydi. unga qarama-qarshi qilib oddiy va halol, mehnatkash va bahodir yigit balda obrazini ijod cho'qqisiga ko'taradi. ikki qahramonning bozordagi o'zaro suhbatidanoq kitobxon kim qanday odam ekanligini darhol sezadi: «bo'lsin oshpaz, otboqar ham duradgor, ayt-chi, bunday arzon malay qayda bor?» balda debdi: «yaxshi malay bo'layin, bergan obi-yovg'aningga ko'nayin. xizmatimga haq to'laysan shu xilda: peshonanga uch chertaman bir yilda», pop bo'lsa-chi, ancha o'ylab qolibdi, peshonasin qashib qo'li tolibdi. pop o'ylarmish: bir …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rus bolalar adabiyoti.a.s.pushkin, k.chukovskiy asarlari"

9-mavzu. rus bolalar adabiyoti.a.s.pushkin, k.chukovskiy asarlari 1 rus bolalar adabiyoti xususiyatlari 2.a.s.pushkinning bolalar uchun yozgan asarlari 3. k.chukovskiy bolalar shoiri va adibi. aleksandr sergeevich pushkin (1799-1837) a.s.pushkin (1799-1837). a.s.pushkin ta'lim-tarbiyasida evropa madaniyati, frantsuz uyg'onish davri adabiyoti ta'siri katta. u bolaligidan frantsuz va rus tillarida erkin so'zlasha olgan. bo'lajak shoir litseydagi talabalik davridayoq antik adabiyotning mumtoz hamda evropa yozuvchilarining asarlarini sevib o'qish bilan birga, rus klastsiklarining kitoblarini ham sevib mutolaa qilgan. qadimgi rus adabiyoti unga kam tanish bo'lsa-da, ammo uning estetik jihatdan shakllanishida xalq fol'klori eng katta ta'sir ko'rsatgan. pushkin davrida, hatto dvoryanlar oilalarid...

This file contains 1 page in DOCX format (98.3 KB). To download "rus bolalar adabiyoti.a.s.pushkin, k.chukovskiy asarlari", click the Telegram button on the left.

Tags: rus bolalar adabiyoti.a.s.pushk… DOCX 1 page Free download Telegram