rus bolalar adabiyoti.a.s.pushkin, k.chukovskiy asarlari

DOCX 8 pages 48.0 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.0 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

9-mavzu. rus bolalar adabiyoti.a.s.pushkin, k.chukovskiy asarlari 1 rus bolalar adabiyoti xususiyatlari 2.a.s.pushkinning bolalar uchun yozgan asarlari 3. k.chukovskiy bolalar shoiri va adibi. aleksandr sergeevich pushkin (1799-1837) a.s.pushkin (1799-1837). a.s.pushkin ta`lim-tarbiyasida yevropa madaniyati, fransuz uyg’onish davri adabiyoti ta`siri katta. u bolaligidan fransuz va rus tillarida erkin so`zlasha olgan. bo`lajak shoir litseydagi talabalik davridayoq antik adabiyotning mumtoz hamda yevropa yozuvchilarining asarlarini sevib o`qish bilan birga, rus klassiklarining kitoblarini ham sevib mutolaa qilgan. qadimgi rus adabiyoti unga kam tanish bo`lsa-da, ammo uning estetik jihatdan shakllanishida xalq fol'klori eng katta ta`sir ko`rsatgan. pushkin davrida, hatto dvoryanlar oilalarida ham, ertaklar aytish urf bo`lgan. shoir bolaligida ertaklarni o`z enagasi arina rodionovna matveevadan, buvisi mar'ya alekseevna gannibaldan, uy xizmatchisi nikita kazlovdan hamda moskva yaqinidagi zaxarova qishlog’ining dehqonlaridan eshitganligini ko`p ta`kidlaydi. u ukrainada, janubda, nijegorod shahridagi boldinoda, janubiy ural va orenburg tomonlarda bo`lib ertaklar, maqollar, matallar, qo`shiqlar eshitgan va yozib olgan. pushkinning ko`pgina ertaklari jahon xalq ertaklari syujeti …

2 / 8

qchi chol kambala-baliqlarning shahzodasini tutadi; undan avval yangi uy, qasr, so`raydi. so`ngra, kampir malika, imperator, rim papasi bo`lishni orzu qiladi. barcha tilaklari amalga oshgan kampir endi quyosh va oyning chiqishi-yu botishini o`zi belgilamoqchi, xudo darajasiga ko`tarilishni istaganda, eski uyiga qaytib qoladi. pushkin esa ertakni xalqona uslub, qofiyasiz she`r shaklida yozadi. bu vazn ertak hikoyasiga musiqiylik baxsh etgan. vaznga mos tarzda unda ma`naviy-falsafiy mazmun ham mavjud. chol oltin baliqdan avval yangi tog’ora, so`ngra uy, keyin qasr so`raydi. malikaga aylangan kampiri dengiz hukmroni bo`lishni xohlab, cholni haydaganda eski uycha va teshik tog’ora qaytib oldida paydo bo`ladi. demak, grimmlar ertagida bitta istak ziyod bo`lishdan tashqari, siyosiy hayot va davlat boshqaruviga daxldor shartlar qo`yilgan. chol ham o`z kampirining har bir xohishiga qarshi borib, uni insofga chaqirishga harakat qiladi, baliqni boshqa bezovta qilmaslikni so`rab, yalinib-yolvoradi. shunga o`xshash, chol-kampir munosabatida muloyimlik, har bir orzu ro`yobga chiqqach, kampirning cholga nisbatan mehri iyib, "ko`ryapsanmi, qanday yaxshi?", "ha, nima …

3 / 8

qayg’urmagil, tangri yor bo`lsin!". kampir esa oltin baliqchaga o`zining ushalmas orzularini ro`yobga chiqarish vositasi sifatida qaraydi. u dastlab, o`zini zarur narsalarnigina istayotgandek tutadi, keyin esa ko`proq va yana mo`lroq narsalar xohlaydi. zero, kampirga hokimyatning tashqi ko`rinishi kifoya qiladi, u zodagonlik va qirollik xizmatining ichki mazmun-mohiyatini tushunmaydi va istamaydi ham. bu oddiy xalq nazdidagi "hokimiyat aqlining boy, farovon hayot kechirishi"ga oid sodda fikrlarshining ifodasidir. ertakning asosiy g’oyalaridan biri - "buyuk" vazifalarni bajarishni da`vo qilishdan ko`ra, har kim o`z kuchi etadigan ishni (masalan, kampir ipini yigirishi, chol to`rida baliq ovlashi) bajarishi yaxshiroq ekanligidir. dengiz pushkin uchun doimo erkin odatlar, ya`ni o`ziga xos olam, har xil chegaralardan xoli o`zgachà dunyo sifatida qarab kelingani e`tiborga olinsa, ertakda insoniyatning boylik va mansab cho`qqilari sari intilish kuchi yoki uni o`ziga maftun qilib, domiga tortayotgan orzu-istaklar ko`proq erga xosligi anglashiladi. insonning ochko`zligi va axmoqligi tufayli tabiatdagi mutanosiblik buzilishini shoir teran his qiladi. shu sababli, ertak oxirida barcha …

4 / 8

oq ertaklar o`qishni maslahat berishi bejiz emas. har bir xalqning donishmandligi va qalb nazokatini o`zida mujassamlantirgan shoiri bo`ladi. rossiyada inson ma’naviy olamining musavviri, shubhasiz pushkindir. u nurga intilib, doim ozodlik uchun kurashuvchi shoir, optimist bo`lib etishdi. rus xalqining yana bir shoiri aleksandr blok: «pushkinning nomi naqadar jarangdor», deb ta’riflagan edi uni. a.s.pushkin bolalikdan xalq oqzaki ijodini berilib o`rgandi. buloqdek qaynab=toshgan xalq oqzaki ijodi shoirning ilhomiga ilhom qo`shdi. kelajakda mashhur shoir bo`lib, jahonga tanilishida boy manba bo`lib xizmat qildi. u, ayniqsa, o`zining ertak-dostonlari bilan yosh kitobxonlarning hurmat-olqishiga sazovor bo`lib kelmoqda, a.s.pushkin o`zining «pop va uning xizmatkori balda haqida ertak»(1831), «baliqchi ham baliq haqida ertak» (1833), «o`lik malika va etti bahodir haqida ertak» (1833), «oltin xo`roz haqida ertak» (1834) kabi ertak-dostonlari bilan jahon bolalar adabiyoti xazinasini yanada boyitdi. yuqorida biz ta’kidlab o`tgan asarlarning hammasi boy va rang-barang xalq oqzaki ijodi ta’sirida yuzaga kelgan. bu asarlar zamirida faktik materiallar yotganini ko`ramiz. masalan, shoir …

5 / 8

ni sevadi va na farzandlariga mehribon otalik qila oladi. dadon o`ta ketgan darajada mayishatparaz va kaltabin. u butun podsholigidan, xalqidan, farzandlaridan o`zga yurtli makkor ayolni ustun qo`yadi. buni xalq, xudo kechirmaydi. natijada shox xalq qahr-qazabiga duchor bo`ladi. oltin xo`roz tepkisidan halok bo`lgan shoxga birovning rahmi kelmaydi, aksincha, shoxning o`limi ularga shodlik va ozodlik baxsh etadi. pop («pop va uning xizmatkori balda haqida ertak») obrazini shoir qattiq ishlaydi. uning tekinxo`r, ochko`z, o`zgalar hisobiga umr kechiradigan bir pastkash kimsa ekanligini keskin ochib tashlaydi. unga qarama-qarshi qilib oddiy va halol, mehnatkash va bahodir yigit balda obrazini ijod cho`qqisiga ko`taradi. ikki qahramonning bozordagi o`zaro suhbatidanoq kitobxon kim qanday odam ekanligini darhol sezadi: «bo`lsin oshpaz, otboqar ham duradgor, ayt-chi, bunday arzon malay qayda bor?» balda debdi: «yaxshi malay bo`layin, bergan obi-yovg`aningga ko`nayin. xizmatimga haq to`laysan shu xilda: peshonanga uch chertaman bir yilda», pop bo`lsa-chi, ancha o`ylab qolibdi, peshonasin qashib qo`li tolibdi. pop o`ylarmish: bir gap …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "rus bolalar adabiyoti.a.s.pushkin, k.chukovskiy asarlari"

9-mavzu. rus bolalar adabiyoti.a.s.pushkin, k.chukovskiy asarlari 1 rus bolalar adabiyoti xususiyatlari 2.a.s.pushkinning bolalar uchun yozgan asarlari 3. k.chukovskiy bolalar shoiri va adibi. aleksandr sergeevich pushkin (1799-1837) a.s.pushkin (1799-1837). a.s.pushkin ta`lim-tarbiyasida yevropa madaniyati, fransuz uyg’onish davri adabiyoti ta`siri katta. u bolaligidan fransuz va rus tillarida erkin so`zlasha olgan. bo`lajak shoir litseydagi talabalik davridayoq antik adabiyotning mumtoz hamda yevropa yozuvchilarining asarlarini sevib o`qish bilan birga, rus klassiklarining kitoblarini ham sevib mutolaa qilgan. qadimgi rus adabiyoti unga kam tanish bo`lsa-da, ammo uning estetik jihatdan shakllanishida xalq fol'klori eng katta ta`sir ko`rsatgan. pushkin davrida, hatto dvoryanlar oilalarida...

This file contains 8 pages in DOCX format (48.0 KB). To download "rus bolalar adabiyoti.a.s.pushkin, k.chukovskiy asarlari", click the Telegram button on the left.

Tags: rus bolalar adabiyoti.a.s.pushk… DOCX 8 pages Free download Telegram