keynsning tovarlar va xizmatlar bozoridagi makroiqtisodiy muvozanat modeli

DOCX 14 pages 122.1 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 122.1 KB

File type DOCX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

7-mavzu. keynsning tovarlar va xizmatlar bozoridagi makroiqtisodiy muvozanat modeli reja: 7.1. keynsning makroiqtisodiy muvozanat nazariyasi asoslari. 7.2. haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar. 7.3. «keyns xochi». ishlab chiqarish hajmining muvozanat darajasiga erishish mexanizmi. 7.4. avtonom xarajatlar multiplikatori. 7.5. retsession va inflatsion uzilish 7.1. keynsning makroiqtisodiy muvozanat nazariyasi asoslari. klassik maktab namoyondalari bozorlar va baholarning umumiy muvozanati nazariyasini yaratdilar. ularning umumiy muvozanat konsepsiyasiga ko‘ra iqtisodiyotda faqatgina to‘liq bandlilik sharoitidagi muvozanat mavjud bo‘lishi mumkin. bunday xulosa j.b.seyning bozorlar qonuniga tayanadi. bu qonunga ko‘ra mehnat taqsimotiga asoslangan iqtisodiyotda har bir sub’ektning ishlab chiqarishi bir vaqtning o‘zida boshqa sub’ektlarning ishlab chiqarish natijalariga talab hisoblanadi. oxir-oqibat yalpi talab yalpi taklifga teng bo‘ladi. klassik iqtisodchilar fikriga ko‘ra ad f as holati ro‘y bermaydi, umumiy xarajatlar miqdori etishmay qolgan, ya’ni ad as) ko‘ramiz. talabning oshishi esa firmalar zahirasining kamayishi hisobiga qondiriladi. natijada, yaim asta sekin y2 dan y0 ga qarab o‘sadi va yana ad=as tengligiga erishiladi. bu esa ayni …

2 / 14

nti o‘zgarishiga nisbatini ko‘rsatadi: m = ay /aa: bu yerda: m - avtonom xarajatlar mul’tiplikatori; ay - muvozanatli yaimning o‘zgarishi; aa - avtonom xarajatlarning y o‘zgarishiga bog‘liq bo‘lmagan o‘zgarishi. mul’tiplikator - yalpi daromadlar avtonom xarajatlarning dastlabki o‘sishi (kamayishi)dan necha marta ortiq o‘sganligini (kamayganligi) ko‘rsatadi. avtonom iste’mol aca miqdorga o‘ssa, bu yalpi xarajatlar va daromadlar (y) ning o‘sha miqdorda o‘sishiga olib keladi. bu esa, o‘z 104 navbatida iste’molning ikkinchi marta (daromadlar oshishi hisobiga) mpc x aca miqdorda o‘sishiga olib keladi. keyinchalik yalpi xarajatlar va daromadlar mpcxaca miqdorda yana o‘sadi. shunday qilib, «daromad-xarajat» ko‘rinishidagi doiraviy aylanish bo‘yicha jarayon davom etaveradi. acat^ >adt^yt^ct^adt^yt^ct^ad|^yt va hokazo. ushbu oddiy vaziyatdan ko‘rinib turibdiki, yalpi daromadlar (y), avtonom iste’molning dastlabki o‘zgarishi acat ga nisbatan bir necha marta ko‘p o‘zgaradi. bu shuni bildiradiki, c, i, g yoki xn miqdorlardagi oddiy o‘zgarishlar ham ishlab chiqarish hajmi va bandlik darajalarida katta o‘zgarishlarga olib kelishi mumkin. shunday qilib, multiplikator iqtisodiy beqarorlik …

3 / 14

a ular ham 3,75 mlrd. so‘mning 75 foizini iste’mol uchun sarflaydilar va 25 foizini jamg‘aradilar. bu jarayon oxirgi so‘m jamg‘arilmaguncha davom etadi. bunda: m = ay / aa = 20 / 5 = 4 va m = 1 / (1-0,75) = 4 va bundan : ay 1 m = = aa 1- mpc 32 9 demak iste’molga chegaralangan moyillik qancha katta bo‘lsa multiplikator samarasi ham shuncha yuqori bo‘ladi. multiplikatorning matematik mohiyati cheksiz kamayib boruvchi geometrik progressiyani anglatadi, ya’ni m=1+b+b1+b2+b3+b4+...+bn, bu yerda b=mpc. tenglikning ikki tomonini b ga ko‘paytiramiz: mb=b+b2+b3+b4+.. .+bn+1 endi birinchi tenglamadan ikkinchisini ayiramiz: m-mb=1-bn+1 , m(1-b) =1-bn+1 hisob kitob natijalarini quyidagicha tasvirlaymiz: m = (n+1) / (1-b) b kasr son va bn+1 nolga juda yaqin bo‘lgani uchun m = 1/ (1-b ) tenglik to‘g‘ri bo‘ladi.55 avtonom xarajlar multiplikatori miqdorining katta yoki kichikligi budjet soliq siyosati samaradorligiga ta’sir ko‘rsatadi. davlat o‘z xarajatlarini oshirayotganda, yoki investitsiya xarajatlarini oshirish choralarini ko‘rayotganda, …

4 / 14

uyidagiga teng bo‘ladi: 7.4-rasm. ishlab chiqarishning haqiqiy va potensial hajmi o‘rtasidagi inflatsion uzilish. ay=retsession uzilish miqdori x avtonom xarajatlar multiplikatori miqdori yaimni to‘liq bandlikning noinflatsion darajasigacha pasaytirish uchun yalpi talab (jami xarajatlar) kamayishi zarur bo‘lgan miqdor inflatsion uzilish deyiladi. agarda, ishlab chiqarish haqiqiy hajmi (yo) potensial (y*) hajmidan ko‘p bo‘lsa, jami xarajatlar ortiqcha hisoblanadi. yalpi talabning ortiqchaligi iqtisodiyotda inflatsiya jarayoniga olib keladi. boshqacha aytganda yalpi talab hajmining yalpi taklif hajmidan qisqa muddatda katta bo‘lishi oqibatida haqiqiy va potensial yaim hajmlari o‘rtasida inflatsion uzilish ro‘y beradi (7.4-rasm). bu uzilishni bartaraf qilish uchun jami xarajatlarni kamaytirish, boshqacha qilib aytganda yalpi talabni cheklash zarur. grafikda bu jarayon muvozanatni a nuqtadan b nuqtagacha surishni anglatadi. bu yerda jami muvozanatili yalpi daromad hajmidagi (ay) qisqarish quyidagicha bo‘ladi: ay=inflatsion uzilish miqdori x avtonom xarajatlar multiplikatori miqdori. keynsning makroiqtisodiy muvozanat modeli yalpi talab- yalpi taklif modelini qisqa muddatli makroiqtisodiy siyosat maqsadlarida aniqlashtirgan bo‘lib, uning xususiy holi hisoblanadi. …

5 / 14

linmagan iqtisodiyotda to‘liq bandlilik faqatgina tasodifiy ro‘y beradi deb hisoblaydi. keyns modelida makroiqtisodiy muvozanat ishlab chiqarishni ta’minlovchi ikkita omil yalpi xarajatlar va yalpi daromadlarning kesishuv nuqtasida ro‘y beradi. bu modelda tovar zahiralarining o‘zgarishi makroihtisodiy muvozanatni ta’minlovchi omil deb qaraladi. yalpi daromadlarning avtonom xarajatlar miqdoridagi dastlabki o‘sishdan (kamayishi)dan necha marta ortiq o‘sishi (kamayishi) multiplikator samarasi deyiladi. multiplikator iqtisodiy tebranishlar darajasini kuchaytiruvchi omil hisoblanadi. avtonom xarajatlar multiplikatori miqdori iste’molga chegaralangan moyillik darajasi bilan belgilanadi va u bilan to‘g‘ri bog‘liqlikka ega. makroiqtisodiy muvozanat potensial yaim hajmidan kamroq bo‘lgan haqiqiy yaim hajmida o‘rnatilsa retsession uzilish, aksincha bo‘lsa inflatsion uzilish ro‘y beradi. nazorat va muhokama uchun savollar 1. makroiqtisodiy muvozanat to‘g‘risida klassik nazariyaning mohiyatini tushuntirib bering. 2. keynsning makroiqtisodiy muvozanat nazariyasi mohiyati nimada va klassiklar nazariyasidan prinsipial farqlari nimada? 3. avtonom xarajatlar deganda nimani tushunasiz? 4. haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlarga ta’rif bering. 5. keyns xochi nomli modelda makroiqtisodiy muvozanatni ta’minlovchi mexanizmga izoh bering. 6. multiplikativ …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "keynsning tovarlar va xizmatlar bozoridagi makroiqtisodiy muvozanat modeli"

7-mavzu. keynsning tovarlar va xizmatlar bozoridagi makroiqtisodiy muvozanat modeli reja: 7.1. keynsning makroiqtisodiy muvozanat nazariyasi asoslari. 7.2. haqiqiy va rejalashtirilgan xarajatlar. 7.3. «keyns xochi». ishlab chiqarish hajmining muvozanat darajasiga erishish mexanizmi. 7.4. avtonom xarajatlar multiplikatori. 7.5. retsession va inflatsion uzilish 7.1. keynsning makroiqtisodiy muvozanat nazariyasi asoslari. klassik maktab namoyondalari bozorlar va baholarning umumiy muvozanati nazariyasini yaratdilar. ularning umumiy muvozanat konsepsiyasiga ko‘ra iqtisodiyotda faqatgina to‘liq bandlilik sharoitidagi muvozanat mavjud bo‘lishi mumkin. bunday xulosa j.b.seyning bozorlar qonuniga tayanadi. bu qonunga ko‘ra mehnat taqsimotiga asoslangan iqtisodiyotda har bir sub’ektning ishlab chiq...

This file contains 14 pages in DOCX format (122.1 KB). To download "keynsning tovarlar va xizmatlar bozoridagi makroiqtisodiy muvozanat modeli", click the Telegram button on the left.

Tags: keynsning tovarlar va xizmatlar… DOCX 14 pages Free download Telegram