ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasi va ularning ma'nolari

DOCX 24 pages 59.3 KB Free download

24 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 59.3 KB

File type DOCX

Pages 24

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 24

mavzu: ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasi va ularning ma'nolari kurs ishi mundarija : - reja ……………………………………...…...……………….……………………4 - kurs ishining umumiy tavsifi ……………………...………………….………….5 - kirish …………………………………………………….………………………8 - asosiy qism……………………………………………………………………… - fe' so'z turkumi va uning o'rganilish tarixi ..........................................................16 - fe’lning vazifaviy shakllari va ularning ma'noviy xususiyatlari ……...……….18 - ko'makchi fe'llar ………………………………………………………………18 - ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasi va uning semantik - struktur xususiyati …………………………………………………………..……………22 - ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasining morfemik tuzilish shakllari …………….24 - ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasining ma'noviy turlari ………………..……….27 - xulosa …………………………………………………………………………..30 - foydalanilgan adabiyotlar ……………………………………………………....33 reja: kirish kurs ishining umumiy tavsifi i.bob fe'l so'z turkumi va uning o'rganilish tarixi 1.1 fe'lning vazifaviy shakllari va ularning ma'noviy xususiyatlari 1.2 ko'makchi fe'llar ii. bob ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasi va uning semantik- struktur xususiyati 2.1 ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasining morfemik tuzilish shakllari 2.2 ko'makchi fe'lli so' qo'shilmasining ma'noviy turlari iii.bob xulosa foydalanilgan adabiyotlar kurs ishining dolzarbliligi – “fel” so’z turkumi har jihatdan mukammal …

2 / 24

ov “so’z turkumlari haqida umumiy nazariya” . samarqand :.2009] kurs ishini bajarishdan maqsad – o‘rgangan ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasining semantikasi doirasida yangi ma'nolarini yaratish hamda ularni ommaga tatbiq etish . kurs ishining asosiy vazifalari- biz ushbu kurs ishimizda ko’makchi fe’lli so’z qo’shilmasining yangicha ma’noviy turlari mavjudligini va ularni nutqda qanday qo’llash asosiy vazifa ekanligini keltirib o’tdik. oldingi olimlarimiz monografiya hamda dissertatsiyalarini o’qigan holatda bu kurs ishimizni ommaga taqdim etdik bo‘yicha savollarga asoslangan javob berish,etika qoidalariga rioya qilgan holda bahslashish, muzokaralar va davra suhbatlarida qatnashish imkoniyatini namoyish etish; fe`lning ma`nosi va grammatik belgilari predmetning ish-harakati va holatini bildiradigan so‘zlar fe`l deyiladi. masalan, o‘qidi, yozdi, keldi, ketdi, uxladi, o‘tirdi kabi. fe`llar o‘ziga xos morfologik xususiyatlarga ega. binobarin, fe`llardagi o‘timli, o‘timsizlik, bo‘lishli, bo‘lishsizlik, nisbat, zamon, mayl kategoriyalari, fe`lning xoslangan shakllarining mavjudligi, tuslanish tuzumi, shuningdek maxsus fe`l yasovchi qo‘shimchalar fe`l turkumining morfologik qamrovi kengligini ko‘rsatadi. fe`llar gap tuzishiga ko‘ra ba`zan otlarga ko‘ra ham faoldir. …

3 / 24

ravish, undov, taqlidiy so‘zlardan) fe’l yasaladi. hozirgi o‘zbek tilida fe’l yasashda quyidagi so‘z yasovchi affikslar qo‘llanadi: -la affiksi: kuyla, bahola; tozala, oqla; sizla; tezla, sekinla; ufla, dodla; shitirla, shivirla kabi. bu affiks unumdor fe’l yasovchi affiks sanalib, barcha so‘z turkumlaridan fe’l yasaydi. -a affiksi: tuna, o‘yna; qiyna, yasha; guldura, shildira kabi. bu affiks yordamida ot, sifat, taqlid so‘zlardan fe’l yasaladi. -r (-ar) affiksi: eskir, qisqar, ko‘kar kabi. bu affiks yordamida sifat asosidagi fe’l yasaladi. -y (-ay) affiksi: ulg‘ay, kuchay, qoray; ko‘pay, ozay kabi. bu affiks sifat va ravish asosidan fe’l yasaladi. -sira affiksi: suvsira, yotsira; sizsira, sensira kabi. bu affiks bilan ot, sifat, olmoshdan fe’l yasaladi. -lan affiksi: otlan, shodlan, zavqlan, ikkilan kabi. bu affiks tuzilishiga ko‘ra qo‘shma (-la+n) bo‘lib, ot, sifat, sondan fe’l yasaydi hamda fe’l nisbat (o‘zlik)ni shakllantiradi. -lash affiksi: gaplash, bahslash, birlash, salomlash, xayrlash kabi. bu affiks ham tuzilishiga ko‘ra qo‘shma (-la+sh) bo‘lib, u ot, son, undov …

4 / 24

mushkullashtiradi, qiyin ishni esa, chorasiz bir ahvolga olib keladi (tafakkur gulshani). bu misollardagi ayon qilmoqdamiz, olib keladi fe’llari sintaktik usul bilan yasalgan qo‘shma fe’llardir. qo‘shma fe’llarning qismlari qaysi so‘z turkumidan tuzilishiga ko‘ra ikki turga bo‘linadi: 1)ot+fe’l qolipidan qo‘shma fe’llar. bunday fe’llarda birinchi qism fe’ldan boshqa so‘z turkumlari (ot, sifat, undov, taqlid)dan tuzilib, ikkinchi qismi fe’l bo‘ladi: javob bermoq, qo‘l qo‘ymoq, nazar tashlamoq, xursand bo‘lmoq, xafa qilmoq, oh urmoq, yalt etmoq kabi. 2) fe’l+fe’l qolipidan qo‘shma fe’llarning har ikala qismi fe’llardan tuziladi: olib chiqmoq, sotib olmoq kabi. bunday qo‘shma fe’llarning birinchi qismi –b (-ib), -a (-y) qo‘shimchasi bilan yasalgan ravishdosh shaklida keladi, tuslovchi qo‘shimchalar ikkinchi qismga qo‘shiladi. fe’l+fe’l qolipidagi qo‘shma fe’llar kam miqdorni tashkil etadi. qo‘shma fe’llarning har bir qismi o‘z leksik ma’nosini saqlagan holda, birgalikda bitta murakkab harakat tushunchasini anglatadi. shu jihatdan qo‘shma fe’llar ko‘makchi fe’lli so‘z qo‘shilmalaridan (analitik shakllardan) farqlanadi, chunki bunday fe’llarda leksik ma’no uning birinchi qismi bilan …

5 / 24

2: rasulov r o’zbek tili fe’llarining ma’noviy tuzilishi .t:.-2007] 1) –la affiksi fe’l negiziga qo‘shilib, takror, davomiylik ma’nosini bildiradi: savala, ishqala, tirnala, cho‘qila kabi; 2) –gila (-kila, -qila, -g‘ila): yugurgila, turtkila, tortqila, ezg‘ila kabi. bu affikslar ham fe’l negiziga qo‘shilib, harakatning davomiyligi, takror ma’nosini bildiradi; 3) –(i)msira, -(i)nqira: yig‘lamsira, kulimsira, oqarinqira kabi. bu affikslar fe’l negiziga qo‘shilib, harakatning kuchsizlanishini bildiradi; 4) –(i)sh affiksi ham harakatning kuchisizligini bildiradi: oqarishdi, to‘lishdi kabi; 5) -qilla: chopqilla. bu affiks fe’l negiziga qo‘shilib, harakatning zudlik bilan bajarilish ma’nosini bildiradi. fe’ldagi modal ma’no analitik shakl vositasi bilan ham ifodalanadi. bunday shakl ko‘makchi fe’llar va to‘liqsiz fe’llar yordamida hosil qilinadi: yozib ko‘r, aytib chiq, ko‘ra qol, so‘zlay boshla, borar edi, kelgan emish, olgan ekan kabi. ko‘makchi fe’llar bilan shakllangan qo‘shilmalar ikki so‘z shaklidan tashkil topib, birinchi qism leksik ma’no ifodalaydi. shu tufayli yetakchi fe’l deb yuritiladi; ikkinchi qism esa unga birikib grammatik ma’no ifodalaydi va ko‘makchi fe’l …

Want to read more?

Download all 24 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasi va ularning ma'nolari"

mavzu: ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasi va ularning ma'nolari kurs ishi mundarija : - reja ……………………………………...…...……………….……………………4 - kurs ishining umumiy tavsifi ……………………...………………….………….5 - kirish …………………………………………………….………………………8 - asosiy qism……………………………………………………………………… - fe' so'z turkumi va uning o'rganilish tarixi ..........................................................16 - fe’lning vazifaviy shakllari va ularning ma'noviy xususiyatlari ……...……….18 - ko'makchi fe'llar ………………………………………………………………18 - ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasi va uning semantik - struktur xususiyati …………………………………………………………..……………22 - ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasining morfemik tuzilish shakllari …………….24 - ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasining ma'noviy turlari ………………..……….27 - xulosa …………………………………………………………………………..30...

This file contains 24 pages in DOCX format (59.3 KB). To download "ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasi va ularning ma'nolari", click the Telegram button on the left.

Tags: ko'makchi fe'lli so'z qo'shilma… DOCX 24 pages Free download Telegram

ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasi va ularning ma'nolari

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "ko'makchi fe'lli so'z qo'shilmasi va ularning ma'nolari"

Similar files