ifodali o‘qishga o‘rgatish

DOCX 35 pages 876.4 KB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 876.4 KB

File type DOCX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

kurs ishi mavzu: ifodali o‘qishga o‘rgatish orqali o‘quvchilarning og‘zaki nutqini o‘stirish mundarija kirish…………..………………………………………………………………… i bob.o‘quvchilarda ifodali o‘qish san’atini shakllan-tirishning nazariy asoslari 1.1.ifodali nutq san’atini egallashning asosiy vositalari…………………………5 1.2.ifodali o‘qish san’atining shakllanishida xalq og‘zaki ijodining o‘rni………9 ii bob.og‘zaki nutqni o‘stirishda ifodali o‘qishning va interfaol usullarning o‘rni 2.1.og‘zaki nutqni rivojlantirish tamoyillari va interfaol usullar…………………12 2.2.ifodali o‘qishning og‘zaki nutqqa ta’siri ……………………………………..21 xulosa…………………………………………………………………………25 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati…………………………..27 kirish kurs ishining mazmuni. ifodali oʻqish oʻquvchilarning ogʻzaki nutqini rivojlantirishda muhim rol oʻynaydi, chunki bu jarayon nafaqat toʻgʻri talaffuz va intonatsiyani rivojlantirishga, balki nutqni aniq va taʼsirli ifodalashga ham yordam beradi. kurs ishimning birinchi bobida ifodali o‘qish san’atini egallash yo‘llari, vositalari va turli maslahatlar keltirib o‘tilgan. undan tashqari xalq og‘zaki ijodi namunalarining o‘quvchilar nutqiga ta’siri haqida so‘z yuritilgan. xalq og‘zaki ijodi namunalarining nutqqa ta’siri juda ahamiyatliligi, ayniqsa, xalq qo‘shiqlarining yaxshi samara berishi keltirilgan. ikkinchi bobida og‘zaki nutqni oshirish tamoyillari va ifodali o‘qishning unga ta’siri keltirilgan. shuningdek, og‘zaki nutqni …

2 / 35

ifodali o‘qishni quyi sinflardan boshlab mashq qilishini va uni keyinchalik asta-sekin takomillashtirib borishni taqozo etadi. bola dunyoni so‘z bilan qabul qiladi. dunyoga so‘z orqali kirib boradi. ta’lim jarayoni davomida ular tomonidan qo‘llaniladigan fanga oid so‘zlar ko‘payib, takomillashib boraveradi. yozuv darsida mashq, grammatika, qoida; matematikadan: qo‘shish, ayrish, ko‘paytirish, bo‘lish, yig‘indi, yechish, masala, misol; o‘qish darslarida: sarlavha, matn, hikoya, ertak, she’r va ularning farqini o‘rganib boradi. ularni o‘z nutqida ishlatishga harakat qiladi. o‘quvchini o‘rab olgan ijtimoiy muhit ham uning so‘z boyligini oshrishda muhim omil hisoblanadi. istiqlol tufayli ifodali o‘qishga e’tibor kuchaydi. bu sohaga oid dastur, qo‘llanma va darsliklar yanada takomillashtirildi. kurs ishining maqsadi. kurs ishining asosiy maqsadi o‘quvchilarga ifodali o‘qitishni o‘rgatish orqali ularning og‘zaki nutqini rivojlantirishdir. shu bilan bir qatorda ularda notiqlik san’atini shakllantirish va o‘z fikrlarini aniq va ravon bayon qiluvchi shaxs sifatida shakllantirishdir. kurs ishining vazifalari. ifodali o‘qishni o‘rgatishda har bir o‘quvchining yoshi, rivojlanish darajasi va ehtiyojlariga qarab yondoshuvni individual …

3 / 35

ro‘yxatidan iborat. i bob. o‘quvchilarda ifodali o‘qish san’atini shakllantirishning nazariy asoslari 1.1. ifodali nutq san’atini egallashning asosiy vositalari jamiyat taraqqiyoti va kelajagi yosh avlodning bilim darajasi va ma’naviy kamoloti bilan chambarchas bog‘liq. yoshlarni har tomonlama barkamol qilib tarbiyalashda esa, so‘z san’atining o‘rni va ro‘li beqiyosdir. adabiyotimizning durdona asarlarida mujassam bo‘lgan odamiylik tuyg‘ulari, qahramonlarning ma’naviy qiyofasi, ijodkorning badiiy dahosi, ona tilining behad go‘zalliklaridan foydalanish mahorati, avvalo, asarni ifodali o‘qish jarayonida ko‘proq namoyon bo‘ladi. ayniqsa, o‘zbek mumtoz adabiyotining o‘ziga xos uslublari asosida yaratilgan xilma-xil majoziy timsollar, badiiy san’atlar vositasida yuzaga kelgan she’riy asarlarni ifodali o‘qish va tahlil qilish o‘quvchidan chuqur bilim va malaka egasi bo‘lishni taqozo qiladi. binobarin, ifodali o‘qish darslarida olib boriladigan nazariy va amaliy mashg‘ulotlar o‘quvchilarning bilim doirasini kengaytirish barobarida, nutq madaniyatini o‘stirish, o‘qituvchilik malakasini shakllantirishga ham katta yordam beradi. o‘zbekiston respublikasi prezidenti i.karimov ta’kidlaganidek, “jamiki ezgu fazilatlar inson qalbiga, avvalo, ona allasi, ona tilining betakror jozibasi bilan singadi... ona …

4 / 35

o‘z-o‘zidan shakllanib qoladigan oson jarayon emas. buning uchun, dastavval, insonning o‘zida tug‘ma iqtidor, qobiliyat bo‘lishi lozim. afsuski, hamma ham ifodali nutq so‘zlash qobiliyatiga ega bo‘lavermaydi. lekin har bir kishi o‘z nutqi ustida muntazam ishlashi, to‘xtovsiz mashqlar qilishi natijasida ifodali nutq qobiliyatini shakllantirishi mumkin. bunga mashhur notiq demosfenning ibratli hayot yo‘li va faoliyati yorqin misol bo‘la oladi. hatto ba’zi tovushlarni to‘g‘ri talaffuz qilishga qiynaladigan, ko‘pchilik oldida o‘zini erkin tuta olmaydigan demosfen keyinchalik, tinimsiz mehnat va mashaqqatlar orqali buyuk notiq bo‘lib yetishgan. taniqli tilshunos olim nizomiddin mahmudov “o‘qituvchi nutqi madaniyati” kitobida nutqning ifodaliligi haqida fikr-mulohaza yuritib shunday deydi: “tilda ifodalilikni yuzaga keltirishga xizmat qiladigan imkoniyatlar juda ham ko‘p va xilma-xil. bunday imkoniyat hech bir istisnosiz tilning barcha sathlarida mavjud. tilning tovush qurilishi, so‘z xazinasi, morfologik shakllari, sintaktik birliklari, intonatsiya, uslub kabilaming har biri nutq ifodaliligining bitmas-tuganmas manbalaridir. nutq tuzuvchi bu manbalaming mohiyati, tabiati va ularni unumli ishga solish usullaridan yetarli xabardor bo‘lsa, …

5 / 35

ional vositalardan unumli foydalaniladi. ifodali o‘qishning badiiy emotsional bo‘lishi uchun o‘quvchi-ijrochi asar mazmuni, g‘oyaviy-badiiy jihatlari haqida tasavvurga ega bo‘lishi lozim”[footnoteref:3]. ifodali o‘qishning o‘ziga xos xususiyati shundaki, u insonda tuyg‘u va kayfiyatlar hosil qiladi, aniqrog‘i, voqelikning his-tuyg‘uli qiyofasini yaratadi. ifodali o ‘qish jarayonida asar voqealari “jonlanadi”, qahramonlar “tilga kiradi”. o‘quvchi bir vaqtning o‘zida ham muallif, ham qiyofa (obraz) yaratuvchi, ham ijrochi sifatida namoyon bo‘ladi. demak, ifodali o‘quvchi ma’lum darajada aktyorlik san’atidan ham xabardor bo‘lishi lozim. ifodali nutq san’atini o‘rganishning muhim vositalardan biri badiiy asarlarni ko‘proq mutolaa qilishdir. asarning mazmun-mohiyati, qahramonlar xarakter xususiyati, maqsad va intilishlari chuqur o‘rganilgandagina og‘zaki talqinda asar ruhiga mos ohang va intonatsiya paydo bo‘ladi. badiiy asarlarni mutolaa qilish o‘quvchining dunyoqarashini kengaytirish barobarida adabiy tilni puxta o‘zlashtirishga, ifodali o‘qish san’atini egallashga yaqindan yordam beradi [3: inomxo‘jayev s, zunnunov a. ifodali o‘qish asoslari. - toshkent: o‘qituvchi, 1978. - 58 b.] adabiyot hayotni in’ikos ettirar ekan, u insonning o‘zini o‘ziga ko‘rsatuvchi …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ifodali o‘qishga o‘rgatish"

kurs ishi mavzu: ifodali o‘qishga o‘rgatish orqali o‘quvchilarning og‘zaki nutqini o‘stirish mundarija kirish…………..………………………………………………………………… i bob.o‘quvchilarda ifodali o‘qish san’atini shakllan-tirishning nazariy asoslari 1.1.ifodali nutq san’atini egallashning asosiy vositalari…………………………5 1.2.ifodali o‘qish san’atining shakllanishida xalq og‘zaki ijodining o‘rni………9 ii bob.og‘zaki nutqni o‘stirishda ifodali o‘qishning va interfaol usullarning o‘rni 2.1.og‘zaki nutqni rivojlantirish tamoyillari va interfaol usullar…………………12 2.2.ifodali o‘qishning og‘zaki nutqqa ta’siri ……………………………………..21 xulosa…………………………………………………………………………25 foydalanilgan adabiyotlar ro‘yxati…………………………..27 kirish kurs ishining mazmuni. ifodali oʻqish oʻquvchilarning ogʻzaki nutqini rivojlantirishda muhim rol oʻynaydi, chun...

This file contains 35 pages in DOCX format (876.4 KB). To download "ifodali o‘qishga o‘rgatish", click the Telegram button on the left.

Tags: ifodali o‘qishga o‘rgatish DOCX 35 pages Free download Telegram