kitob va kitobat ishining rivojlanish qonuniyatlari

DOCX 1 стр. 29,8 КБ Бесплатная загрузка

1 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 29,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 1

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 1

kitob va kitobat ishining rivojlanish qonuniyatlari. insoniyat kitobat madaniyatining ko'p asrlik tarixi kitob va kitobat ishining tarixiy rivojlanish jarayonida namoyon bo'luvchi ma'lum qonuniyatlarni aniqlash imkonini beradi. hamonki kitob tarixi tarixiy fan, madaniyat tarixining tarkibiy qismlaridan biri ekan. tarixiy fanlarga xos bo’lgan barcha qonuniyatlar kitob tarixiga ham xosdir. jamiyat tarixidagi o'zgarishlar doim kitobat ishi sohasida tub o'zgarishlarga sabab bo’lgan. masalan, turkiston arablar tomonidan istilo qilinishi, quldorlik ishlab chiqarish munosabatlariga qaraganda ilg’orroq feodal munosabatlarga o'tilishi, turkiston xalqlari islom madaniy dunyosiga va arab tili va vozuvidan fovdalangan mamlakatlarning ilmiy, siyosiy va madaniy vorisiylik jarayoniga qo'shilishi bilan bu katta mintaqa kitobat ishidagi muhim o'zgarishlar bog'liq. umumiy qonuniyatlar bilan bir qatorda, faqat kitob tarixiga xos bo’lgan qonuniyatlar ham mavjud. masalan, qo'lyozma kitob shakli va tashqi ko'rinishining yozuv asarlarini yaratishda foydalanilgan ishlab chiqarish kuchlari, qurollari va materiallarining rivojlanish darajasiga bog’liqligi aniq-ravshan ko'rinib turadi (sopol bo’laklari, toshlardagi bitiklar. papirus va pergament o'ramlari, ≪taxtachalar≫. qog'oz kitobkodeks (qo'lyozma va …

2 / 1

yuksalish davrida o'sha davrda muomalada bo’lgan kitoblarning umumiy miqdorida ko'p ko'paytirilishi va ulushiga ko'ra diniy va ilohiyotga doir adabiyotlar va musulmonlarning muqaddas kitobi - quron birinchi o'rinda, tabiiy ilmiy va ijtimoiy kitob ikkinchi o'rinda, adabiy-badiiy kitob uchinchi o'rinda turgan. xiv—xix asrlarda vaziyat o'zgaradi - diniy va ilohiyotga doir adabiyotlardan keyin ikkinchi o'ringa adabiy-badiiy kitobning rangbarang turlari chiqadi, tabiiy ilmiy va ijtimoiy kitoblar esa uchinchi va to'rtinchi o'rinlarga tushadi. sho'ro davrida kitobning ichki bezagi va tashqi ko'rinishi. matn tuzilishi va ruknlarga ajratish, noshirlik-tahrir jarayonlari, universal va ixtisoslashgan nashriyotlar, kutubxonalar, kitob savdosi korxonalari tizimi, bibliografiya faoliyati jarayonlarini yo'lga qo'yishda jahon andozalariga o'tilishi muhim qonuniyat hisoblanadi. qadimiyatdan o'rta asrlarga. zardushtiylik madaniyat tipidan islom madaniyat tipiga o'tish tarixiy jarayonida yozuv madaniyati va kitobat ishi an’analarining vorisiyligi turon-turkiston kitobi tarixining o'ziga xos qonuniyatlaridan biridir. milliy kitob tarixining yana bir qonuniyati - kitobat ishida arab, fors va turkiy tillardagi qo'lyozma kitoblarning birgalikda mavjudligi va muvoziy rivojlanishi. …

3 / 1

todlar ierarxiyasi vujudga keldiki, ulaming zamirida bilishning umumiy metodi, so'ngra fundamental fanlaming metodlari va nihoyat, maxsus fanlarning muayyan maxsus metodlari yotadi. ≪kitob - kitobat ishi≫ tizimi tarixiy rivojlanish jarayonlarini, kitob va kitobat ishining barcha hodisalarini bevosita mavjud holda ham, kitob tarixi. kitobshunoslik va boshqa ijtimoiy va filologik fanlar, kitobshunoslik faoliyatining barcha turlari (noshirlik-tahrir, kitob savdosi. bibliografiya, kutubxonachilik) jamlagan tayyor bilim yoki uning elementlari ko'rinishida ham ilmiy o'rganish, ijtimoiy borliqning murakkab hodisasi - kitob kitobat ishi bilan dialektik birlikda va ≪kitob tarixi≫ fanining ob’ektlar sohasi sifatidagi ≪kitobat ishida kitob≫ tizimli hodisasining shakllanish va tadrijiy rivojlanish tarixining ko'p darajaliligi va ko'p tarkibliligi tadqiqotchidan muqarrar tarzda maxsus kitobshunoslik va kitob tarixi metodlari majmuidan ham, boshqa. kitobshunoslik va kitob tarixi bilan turdosh fanlar metodologiyasida yaratilgan metodlardan ham foydalanish va ularni kitob tarixi ob’ekti va predmetiga nisbatan tatbiq etishni taqozo qiladi. kitob tarixi va kitobat ishi hodisalariga nisbatan yondashishda, tarixiy faktlami anglab etish va talqin …

4 / 1

tadqiqotchining tafakkurini bilishning umumiy falsafiy usuli va printsiplari, ya’ni dialektika metodi bilan boyitadi. ilmiy bilishning umumiy metodlari, maxsus ilmiy metodlar tizimi va ayrim fan metodlari zamirida bilishning falsafiy usuli va printsiplarini tushunish va qo'llash yotadi. bizni qiziqtirayotgan bilim sohasi, ya’ni kitob tarixi predmetida dialektika metodi, shuningdek tarixiy fan universal metodlari tizimining talablari va printsiplari kitobning mavjudlik, harakatlanish va rivojlanish tabiati, mohiyati, jarayonlari va oraliq shakllari, fan sifatidagi kitob tarixining ob'ekti va predmeti bilan bog'lanadi va o’z ko'rinishini o’zgartirib, kitob tarixi va kitobat ishini o'rganish metodlarining talablari va printsiplariga aylanadi. kitob tarixi va kitobat ishi hodisalariga nisbatan tatbiq etish nuqtai nazaridan kitobshunoslik metodologiyasida ishlab chiqilgan tipologik metod yoki tiplashtirish metodi nazariyasi va tizimi muhim ahamiyat kasb etadi. tiplashtirish jarayoni yoki tipologik metod bu ≪o'rganilayotgan hodisani aniq aks ettirish maqsadida fikrlashning asosiy taomillari (abstraktlashtirish, bavosita ifodalash. umumlashtirish)dan foydalanuvchi ilmiy fikrlashning ko’p bosqichli usuli≫ ob’ektni tashkil etishning umumiy. maxsus va ayrim darajalariga va …

5 / 1

lagan bilimlami tipologik metodning o’zi uning yuqorida aytib o’tilgan mavjudlik darajalarining har birida yana bir jihatdan tiplashtiradi. tipologik metod o’z mavjudligining tarixiy-tipologik kitobshunoslik metodi va mantiqiy-tipologik metod kabi umumiy shakllarining dialektik birligi hisoblanadi. ulaming o’xshashligi va farqlari ilmiy bilishda tarixiylik va mantiqiylikning dialektikasini aks ettiradi. uning mohiyati tarixiylik va mantiqiylikning birligi printsipida ifodalanadi: ≪tarixiy yondashuv nafaqat o'rganilayotgan hodisani bilishda aks ettirishni, balki bir-birining o'rniga keluvchi hodisalar. ob'ekt shakllanishi va rivojlanishining bir bosqichidan boshqa bosqichiga o’tishni belgilovchi qonunlar o'rtasidagi muhim aloqalarni aniqlashni ham nazarda tutadi; shu sababli dialektik metoddagi tarixiylik mantiqiylikni istisno etmaydi. balki u bilan uyg'un aloqada bo'ladi. bu erda tarixiylik tasodiflardan xoli. tarixiy jarayon qonuniga muvofiq to'g'rilangan o'rinishda amal qiladi. u o'rganilayotgan ob’ektning shakllanish va rivojlanish jarayonida namoyon bo’lgan muhim aloqalar va munosabatlami aks ettiruvchi mantiqivlik harakatining shakli hisoblanadi≫. tipologik metodning tarixiy-tipologik va mantiqiytipologik kichik tizimlari o'z navbatida tiplashtirish jarayonining izchilligiga qarab o'z turlari ko'rinishida namoyon bo'lishi mumkin: ≪komponent-tipologik …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 1 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "kitob va kitobat ishining rivojlanish qonuniyatlari"

kitob va kitobat ishining rivojlanish qonuniyatlari. insoniyat kitobat madaniyatining ko'p asrlik tarixi kitob va kitobat ishining tarixiy rivojlanish jarayonida namoyon bo'luvchi ma'lum qonuniyatlarni aniqlash imkonini beradi. hamonki kitob tarixi tarixiy fan, madaniyat tarixining tarkibiy qismlaridan biri ekan. tarixiy fanlarga xos bo’lgan barcha qonuniyatlar kitob tarixiga ham xosdir. jamiyat tarixidagi o'zgarishlar doim kitobat ishi sohasida tub o'zgarishlarga sabab bo’lgan. masalan, turkiston arablar tomonidan istilo qilinishi, quldorlik ishlab chiqarish munosabatlariga qaraganda ilg’orroq feodal munosabatlarga o'tilishi, turkiston xalqlari islom madaniy dunyosiga va arab tili va vozuvidan fovdalangan mamlakatlarning ilmiy, siyosiy va madaniy vorisiylik jarayoniga qo'shilishi bilan bu...

Этот файл содержит 1 стр. в формате DOCX (29,8 КБ). Чтобы скачать "kitob va kitobat ishining rivojlanish qonuniyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: kitob va kitobat ishining rivoj… DOCX 1 стр. Бесплатная загрузка Telegram