psixodiagnostika va eksperimental psixologiyaning psixologik tadqiqotlar sohasi

DOC 11 pages 89.0 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 89.0 KB

File type DOC

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

ebbingauz, brayyan va xarakterlarning eksperimental tadqiqotlari reja: 1. psixodiagnostika va eksperimental psixologiyaning psixologik tadqiqotlar sohasi sifatida shakllanguncha bo‘lgan davrda psixodiagnostikaga oid bilimlar taraqqiyoti. 2. psixodiagnostikaning psixologik tadqiqotlar mustaqil sohasi sifatida rivojlanish davri. 3. sobiq ittifoqda psixodiagnostika va ekspemental psixologaya fanining taqdiri psixodiagnostika va eksperimental psixologiyaning psixologik tadqiqotlar sohasi sifatida shakllanguncha bo‘lgan davrda psixodiagnostikaga oid bilimlar taraqqiyoti psixodiagnostikaning rivojlanish tarixi ko’p asrlarga borib taqaladi. individual psixologik farqlarni aniqlashga mo’ljallangan dastlabki testlar 4000 yil oldin ma`lum bo’lgan. qadimgi madaniyat tarixini o’rganish bunga yaqqol misol bo’la oladi. qadimgi xitoyda xristos tug`ilishidan 2200 yil oldin shasxning ko’p xususiyatlarini qamrab olgan amaldorlarni tanlash tizimi yaratilgan. bunda amaldorlarning ko’pgina xislatlariga: jumladan, chiroyli yozuvdan - kundalik xulq-atvorigacha e`tibor berilgan. platon insonlarni bir-biridan farqlaydigan tug`ma layoqatlarning ahamiyatini yaxshi tushungan. har uch yilda imperator huzurida olti yo’nalish bo’yicha: musiqa chalish, kamon otish, chavandozlik, yozish, o’qish, marosimlarni bilish kabi sinov mashg`ulotlari amalga oshirib borilgan. masalan, eramizdan avvalgi vi-v asr qadimgi …

2 / 11

. xix asrning birinchi yarmida psixologiyada o’lchash g`oyasi ommalashadi. bu davrda inson haqidagi empirik psixologik bilimlarni aniqlashda vrachlar katta rol o’ynadilar. vrach-psixiatrlar evropa kasalxonalarida ruhiy kasallar va nevrozlarni doimiy kuzatib, o’z kuzatish natijalarini yozib bordilar va bu yozuvlar tahlil qilindi. bu vaqtda psixodiagnostikaning kuzatish, so’rovnoma, hujjatlarni tahlil qilish metodlari paydo bo’ldi. bu davrda psixodiagnostika qat`iy bo’lmagan, ixtiyoriy xarakterga ega bo’lib, bir bemorni bir xil metod yordamida vrachlarning kuzatishlariga asoslangan. bu davrda psixodiagnostika metodlari sifat xarakteriga ega bo’ldi. masalan, frantsuz shifokori j.eskirol aqli zaiflikning har xil shakllarini o’rganib, intellektni o’lchashda nutqning rivojlanishiga e`tibor berish kerak degan xulosaga keldi (e.segen aqli zaif bolalarni tashxis qilish testini ishlab chiqdi). xix asrning ikkinchi yarmida psixologiya fani individual farqlarni miqdoriy ifodalash imkoniyatiga ega bo’ladi. ayniqsa, bunga v.vundt tomonidan dastlabki eksperimental laboraloriyaning ochilishi va veber, fexner ishlari turtki bo’ldi. xx asrning 20-yillarida psixodiagnostika mustaqil fan sifatida rivojlanadi. bunga quyidagi tarixiy hodisalar asosiy sabab bo’lib 1884 yil …

3 / 11

, kamonbozlik bilan bir qatorda xusnixat ham tekshirilgan. qadimgi yunonistonda ruhoniylikka o’qitilgan odamlarning tarjimai holi, ma`lumoti, suhbatlashishi, ko’nikmasi tekshirilgach u qorong`u er to’ladan bir o’zi o’tishi lozim bo’lgan psixodiagnostikaning psixologik tadqiqotlar mustaqil sohasi sifatida rivojlanish davri psixologik diagnostika fan sifatida xix asr oxirida eksperimental asosda vujudga keldi. psixologik diagnostikaning vujudga kelishida f.galton (1879); j.cattell (1890); h.ebbinghaus (1891); a.binet va v.henri (1896); a.binet va th.simon(1905)larning ishlari katta ahamiyatga ega bo‘ldi. bu tadqiqotlarda individual farqlarni o‘rganishning yangi statistikaga asoslangan quroli – test ishlatila boshlagan. psixologiyada ilk bor psixometrik yo‘nalish asoschisi f.galton testlar yaratgan. dastlabki test aqlni o‘lchash metodi sifatida qo‘llanildi, keyinchalik esa undan shaxsni, uning reaktsiyalarini o‘rganishda foydalanila boshlandi. psixodiagnostikada yangi metodlarni ishlab chiqish psixiatrik shifoxonalarning ehtiyojlari tufayli kuchaytirildi. keyinchalik esa kasb tanlash ishlari bilan bog‘liq psixotexnikaning taraqqiyoti bilan yanada rivojlantirildi. psixologik diagnostika fan sifatida 1920-yillarda keng shakllana bordi. shveytsariyalik psixolog va psixiatr h.rorschach (1921)ning «psixodiagnostika» asari nashr etilishi bilan psixodiagnostikaga asos …

4 / 11

masalan, aqlni o‘rganish metodlari orasida amerikalik psixolog d.wechsler(1939, 1955)ning subtestlari keng tarqaldi. yangi proektiv metodlar ham yaratilib, keng foydalanila boshlandi. (amerikalik psixolog g.murray(1935, 1943)ning tematik appertseptsion testi (tat), nemis psixologi s.rosenswegning frustratsiyaga bo‘lgan reaktsiyani o‘rganish bo‘yicha testi va boshqalar.) shaxsiy savolnomalar (mmri, 16 pf) keng tarqaldi. sobiq ittifoqda psixodiagnostika va eksperimental psixologaya fanining taqdiri rus psixologiyasida diagnostik metodlardan foydalanish o‘z tarixiga ega. bu jarayonda shartli ravishda 2 bosqichni ajratish mumkin. birinchi bosqich o‘tgan asr 20-yillarining boshidan 30 yillar o‘rtasigacha bo‘lgan davrni o‘z ichiga oladi. bu davrda pedagogika va psixotexnikada test metodlari keng tarqaldi. bunga bog‘liq ravishda pedalogiya – bola haqidagi fan rivojlana boshlandi. uning predmeti – bolalar hayotini o‘rganish, irsiyatning rolini, jismoniy va ma'naviy taraqqiyot qonunlarini aniqlash, bolalar psixikasida kasallik ko‘rinishlarini o‘rganishdan iborat (k.n.kornilov, 1917). bu davrda psixologik diagnostikaning rivojlanishiga m.s.bernshteyn, l.s.vigotskiy, p.p.blonskiy, s.g.gellershteyn, n.d.levitov, g.i.rossolimo, p.i.shpilreyn, a.m.shubert va boshqalar katta hissa qo‘shdilar. olimlar tomonidan ilgari surilgan qator ilg‘or fikrlar …

5 / 11

ga to‘g‘ri keladi. bu davrda aqliy taraqqiyotni o‘rganishga katta e'tibor berildi. jumladan, a.a.lyublinskaya tadqiqotlarida nutq va uning funktsiyalarining rivojlanish xususiyatlari o‘rganilgan. a.r.luriya rahbarligida faoliyatni boshqarishda nutqning roli o‘rganildi. a.n.leont'ev va a.v.zaporojets rahbarligida asosiy psixik jarayonlarning rivojlanishida faoliyatning roli o‘rganilgan. d.b.elkonin rahbarligida nutqning rivojlanishi va bog‘cha davrida o‘yinning etakchi faoliyat turi sifatidagi roli aniqlandi. bu tadqiqotlardan olingan natijalar bolalar uchun ta'lim va tarbiya dasturlarini tuzishda asos bo‘lib xizmat qildi. rus psixologlari tomonidan ishlab chiqilgan aqliy taraqqiyotni sifatiy tahlil qilish tamoyili qator vazifalarni hal qilishda o‘z mahsuldorligini namoyon qildi va ko‘pgina tadqiqotlarda o‘z aksini topdi (z.i.kalmikova, 1975, 1982; g.a.vardanyan, 1979; l.a.venger, 1974; k.m.gurevich, 1980; v.i.voytko, yu.z.gilbux, 1981; d.b.elkonin, 1982; v.v.stolin, a.g.shmelev, 1987; l.f.burlachuk, s.m.morozov, 1989 va boshqalar). psixologik diagnostikaning kichik amaliy yo‘nalishi u yoki bu hodisalarni bilishga va tavsiflashga qaratilgan. b.g.ananev (1968) psixologik diagnostikani psixologik tadqiqotlarga qaratilgan yo‘nalish, deb ta'riflaydi, uning maqsadi, psixofiziologik funktsiyalar, jarayonlar va shaxs xususiyatlari rivojlanish darajasini aniqlash, turli …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixodiagnostika va eksperimental psixologiyaning psixologik tadqiqotlar sohasi"

ebbingauz, brayyan va xarakterlarning eksperimental tadqiqotlari reja: 1. psixodiagnostika va eksperimental psixologiyaning psixologik tadqiqotlar sohasi sifatida shakllanguncha bo‘lgan davrda psixodiagnostikaga oid bilimlar taraqqiyoti. 2. psixodiagnostikaning psixologik tadqiqotlar mustaqil sohasi sifatida rivojlanish davri. 3. sobiq ittifoqda psixodiagnostika va ekspemental psixologaya fanining taqdiri psixodiagnostika va eksperimental psixologiyaning psixologik tadqiqotlar sohasi sifatida shakllanguncha bo‘lgan davrda psixodiagnostikaga oid bilimlar taraqqiyoti psixodiagnostikaning rivojlanish tarixi ko’p asrlarga borib taqaladi. individual psixologik farqlarni aniqlashga mo’ljallangan dastlabki testlar 4000 yil oldin ma`lum bo’lgan. qadimgi madaniyat tarixini o’rganish bunga yaqqol mi...

This file contains 11 pages in DOC format (89.0 KB). To download "psixodiagnostika va eksperimental psixologiyaning psixologik tadqiqotlar sohasi", click the Telegram button on the left.

Tags: psixodiagnostika va eksperiment… DOC 11 pages Free download Telegram