obraz – insonning adabiyotdagi umumlashma tasviri

DOCX 8 pages 28.6 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.6 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

mavzu. obraz – insonning adabiyotdagi umumlashma tasviri reja: 1.obraz – san’atga xos hodisa. adabiyotda obrazning aks etishi. 2. inson – adabiyotdagi asosiy obraz. obraz – adabiy qahramon. 3. personaj, xarakter, tip. realistik va romantik, fantastik va majoziy obrazlar. 4.portret – inson obrazini gavdalantirishning muhim unsuri tayanch tushunchalar: badiiy obraz spetsifikasi, individuallashtirilgan umumlashma, badiiy obraz turlari, psixologizm, xarakter, tip, obraz tasnifi. asosiy adabiyotlar: 1. arastu. poetika. ahloqi kabir. – t.: yangi asr avlodi, 2004. 2. valixo'jaev b. o'zbek adabiѐtshunosligi tarixi. –t.: o’zbekiston, 1993. 3. t.boboyev. adabiyotshunoslik asoslari.- t.: o’zbekiston, 2002. 4. hotamov n., sarimsoqov b. adabiѐtshunoslik terminlarining ruscha-o'zbekcha izohli lug'ati. – t.: o'qituvchi, 1979. 5. quronov d. va boshqalar. adabiѐtshunoslik lug'ati. –t.: akademnashr, 2010. 6. quronov d. adabiyot nazariyasi asoslari. – t.: akademnashr, 2018. qo'shimcha adabiyotlar: 8. sharq mumtoz poetikasi hamidulla boltaboev talqinida. toshkent: o'zbekiston entsiklopediyasi, 2006. xorijiy manbalar: 1. xalizev v.e. teoriya literaturi. – moskva: vissh.shk., 2000. 2. teoriya literaturi. …

2 / 8

o’zining nima ekanligini bilish lozim. bu so’zning o’zaga «raz» (chiziq) bo’lib, o’ndan «razit» (chizmoq, oymoq), o’ndan «obrazit» (chizib, oyib, yo’nib shakl yasamoq) paydo bo’lgan. ana shu «obrazit» so’zidan «obraz» atamasi vujudga kelgan. bu so’z «umuman olingan tasvir» ma’nosini bildiradi. san’at va adabiyotdagi obrazning ilm - fandagi obrazdan ko’ra ta’sirchan bo’lishining asosiy sababi o’nda voqea - hodisalar ijodkorning aql - tafakkuri, qalb quvvati bilan boyitilganidadir. san’atkor ularga o’z his - tuyg’ulari, hissiyotlari bilan jilo beradi. haykaltarosh oddiy xarsang tosh, yogochni chizib, yo’nib, oyib shakl beradi, ya’ni obraz yaratadi. musavvir borliq hodisalarining dabdurustdan sezish, payqash mushkul bo’lgan qirralarini ta’sirchan bo’yoq, rang, chizgilar vositasida xuddi jonliday, harakatlanayotganday namoyon etishga intiladi. shoir, yozuvchi esa so’z vositasida voqelikning yorqin manzarasini yaratishga harakat qiladi. kishilarni turli vaziyatlarda so’zlatadi. ularning holat, ko’rinishlaridagi eng e’tiborli jihatlarini gavdalantiradi, kungkida kechayotgan oy, xayolidagi manzaralarni ma’lum qiladi. so’z shoir, yozuvchining badiiylik yaratishdagi asosiy quroli sanaladi. endi bevosita badiiy obraz nima ekanligini …

3 / 8

kin o’ndagi eng oliy predmet esa albatta inson hisoblanmog’i kerak», deydi. chunki inson san’at va adabiyotning asosiy ta’sir vositasi ekanligi haqiqatdir. jumladan, asosiy qahramonlari hayvonlar bo’lgan masallarda ham odamlarning harakat - holatlari ramz (simiol)lantiriladi. shuningdek, badiiy obraz deyilganda inson bilan birgalikaa ijodkor qo’llagan ifodalar, ko’chma ma’no beruvchi so’z, iboralar ham tushuniladi. badiiy obrazning ikki muhim xususiyati mavjud. birinchidan, obrazda hodisalarning muhim xususiyatlari umumlashtirilgan bo’ladi. ikkinchidan, o’nda muayyan aniqlik (yaqqa hodisa, alohida bir odam) akslangan bo’ladi. ayon bo’ladiki, badiiy obraz borliq hodisalarining shunchaki nusxasi emas. badiiy obraz, avvalo, ijodkorning kashfiyoti, uning ijodiy mehnati maxsulidir. ijodkor obraz yaratish uchun o’zicha izlanadi. uning bu ishiga chetdan yorham ko’rsatib yoki hashar qilib bo’lmaydi. badiiy obraz yaratish har bir ijodkorning o’z ishi. u bu ish jarayonida o’z xayoloti, aql-tafakkuriga tayanadi. u o’zicha nimalarnidir to’qiydi, xayolida turli-tuman manzaralar chizadi. badiiy asarning ta’sirchan, jozibali chiqishini ta’minlash uchun har bir ijodkor, albatta, badiiy to’qimadan foydalanadi. badiiy to’qima obrazning …

4 / 8

y to’qimadir. abdulla qodiriyning «o’tgan kunlar»i ham, abdulla qahhorning «o’g’ri», «bemor»i ham, abdulla oripovning she’rlari ham badiiy to’qima asosida yaratilgan asarlardir. ularda adiblar badiiy to’qima asosida mavjud hayotning ta’sirchan manzaralarini ko’rsatishgan. badiiy obrazlar xarakteriga ko’ra quyidagicha tasnif qilinadi: 1. realistik obrazlar. 2. romantik obrazlar. 3. xayoliy-fantastik obrazlar, 4. majoziy(simvolik) obrazlar. xarakter-xususiyatlari, xatti-harakatlari hayotdagi kishilarga mos keladigan obrazlar realistik obrazlar deb yuritiladi. abdulla qahhorning «o’g’ri», «bemor», «sinchalak» asarlaridagi qahramonlar realistik obrazlar sanaladi. muqimiyning «tanobchilar» satirasidagi sultonali, hakimjon obrazlari ham realistik obrazlar hisoblanadi. chunki real hayotning o’zida qobil bobo, amin, ellikboshi, sotiboldi, qalandarov, saida va «tanobchilar» qahramonlari singari kishilar mavjud. ularning fe’l - atvori, xatti - harakati ayni shu asarlarda ko’rsatilganiga muvofiq keladi. romantik obrazlar ijodkorlarning orzu - xayollarini ifoda etgan kishilar siymosidir. ularda ijodkorlarning orzu - umidlari, jamiyat to’g’risidagi, kishilar haqidagi niyatlari namoyon bo’ladi. alisher navoiy «farhod va shirin» dostonida o’z kunglidagi orzularini gavdalantiradi. shuning uchun farhod obrazi hamma zamonlarda ham …

5 / 8

hun ketayotgan bo’ladi. biroq qiynalib mehnat qilayotganlar oldidan befarq o’tib ketolmaydi. chunki u faqat o’zini oylaydigan, xudbin, manfaatnarast emas. farhod - boshqalar manfaatini o’z manfaatidan hamisha usto’n qoya biladigan haqiqiy inson. farhod singari kishilar esa hayotda juda kam bo’ladi. hayotda hamma ko’proq o’zini oylaydi. biroq ko’ngil to’rida turadigan «kimdir» bu xudbinlik uchun hammani iztirobga solib, azoblab turadi. xayoliy-fantastik obrazlar romantik obrazlarga o’xshab ketadi. bu obrazlarda ham ijodkorlarning hayotga ideal munosabati, dunyoqarashi ifodalangan bo’ladi. xayoliy - fantastik obrazlar mo’jizaviy, ilohiy xususiyatlar egasi qilib ko’rsatiladi. xalq dostonlari, ertaqiaridagi qahramonlarni xayoliy - fantastik obrazlar deyish mumkin. masalan, «alpomish» dostonida xalqning ideal qahramoni ko’rsatilgan. doston bosh qahramoni alpomish hamisha dushmanlaridan g’olib keladi. u har qanday mashaqqatlarni yengib o’tadi. alpomish - o’tda yonmas, suvda cho’kmas qahramon. o’ni dushmanlari makru hiyla bilan zindonga solganlarida ham o’ldirolmaydilar. xayoliy - fantastik obrazlar folklordagina emas, yozma adabiyotda ham mavjud. xususan, hozir fantastik asarlarga qiziqish juda kuchli. fantastik asarlardagi obrazlar …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "obraz – insonning adabiyotdagi umumlashma tasviri"

mavzu. obraz – insonning adabiyotdagi umumlashma tasviri reja: 1.obraz – san’atga xos hodisa. adabiyotda obrazning aks etishi. 2. inson – adabiyotdagi asosiy obraz. obraz – adabiy qahramon. 3. personaj, xarakter, tip. realistik va romantik, fantastik va majoziy obrazlar. 4.portret – inson obrazini gavdalantirishning muhim unsuri tayanch tushunchalar: badiiy obraz spetsifikasi, individuallashtirilgan umumlashma, badiiy obraz turlari, psixologizm, xarakter, tip, obraz tasnifi. asosiy adabiyotlar: 1. arastu. poetika. ahloqi kabir. – t.: yangi asr avlodi, 2004. 2. valixo'jaev b. o'zbek adabiѐtshunosligi tarixi. –t.: o’zbekiston, 1993. 3. t.boboyev. adabiyotshunoslik asoslari.- t.: o’zbekiston, 2002. 4. hotamov n., sarimsoqov b. adabiѐtshunoslik terminlarining ruscha-o'zbekcha izohli lug'ati. –...

This file contains 8 pages in DOCX format (28.6 KB). To download "obraz – insonning adabiyotdagi umumlashma tasviri", click the Telegram button on the left.

Tags: obraz – insonning adabiyotdagi … DOCX 8 pages Free download Telegram