xristianlik dini tarixi asosiy g’oyalari

DOCX 16 стр. 459,0 КБ Бесплатная загрузка

16 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 459,0 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 16

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 16

4-mavzu. xristianlik dini tarixi asosiy g’oyalari reja: 1. xristianlikning paydo boʻlishi, aqidalari, asosiy yoʻnalishlari, taʼlimotlari va manbalari. 2. katolitsizm va pravoslavlik dini yoʻnalishlarining oʻzaro farqli tomonlari. 3. protestantlik harakatining shakllanishi va rivojlanishi. 4. hozirgi davrda xristian dinining rivojlanishi va dunyo davlatlaridagi oʻrni. oʻzbekistonda xristian dinining rivojlanishi tarixi va hozirgi zamon. tayanch soʻz va iboralar: xristianlik, xristos muso (moisey) katolitsizm, pravoslavlik, protestantlik, eski ahd, yangi ahd, injil, «xaloskorlik». vatikan, ioanning «vahiynomasi». 1. xristianlikning paydo boʻlishi, aqidalari, asosiy yoʻnalishlari, taʼlimotlari va manbalari. xristianlik jahon dinlaridan biri boʻlib, eramiz i asrining 2-yarmida rim imperiyasining sharqiy viloyatlarida koʻp xudolik dinlari oʻrniga qullar va mazlum elatlarning dini sifatida yakkaxudolik(monoteistik) shakldagi tarzda shakllangan. demak, u dastavval demokratik xususiyatga ega boʻlgan. shuning uchun tez, oson tarqalgan. davrlar oʻtishi bilan uning bu xususiyati kamayib, undan hukmron mafkura (ideologiya) sifatida foydalanishga harakat qilingan. xristianlik falastin va oʻrta yer dengizi yahudiylari dinlari doirasida vujudga kelgan; oʻnlab yillardan keyin esa boshqa, …

2 / 16

anligi, oʻsimlik va hayvonot dunyosining vujudga kelishi, insonning yaratilishi, uning tili, axloqi, huquqi, oxirat rohatlari haqidagi gʻoyalar katta rol oʻynagan. xristos muso (moisey) bilan tenglashtirilgan turli rivoyatlar ham aynan ifodasini topgan. shunday qilib, xristianlik rim imperiyasida yashagan koʻpchilik elatlarning dinlari, rivoyatlari, urf-odatlari asosida tashkil topgan. bu din dastlab qullar, ezilgan kambagʻallarning talablarini, «xaloskorlik» gʻoyalarini oʻziga singdirgan din sifatida vujudga kelgan. keyinchalik uning ijtimoiy, diniy strukturasi oʻzgarishi bilan hukmron tabaqalar qoʻlida mazlum xalqlarni ekspluatatsiya qilishning gʻoyaviy quroliga aylangan. oʻsha davrda jamiyatda yuzaga kelgan hukmron doiralar bilan mazlum xalqlar oʻrtasidagi ziddiyatni yumshatishga xizmat qilishi mumkin boʻlgan xristianlikdagi diniy gʻoyalarni hisobga olgan imperator konstantin 324 yili bu dinni davlat dini deb eʼlon qilgan. 325 yilda uning koʻrsatmasi bilan nikey saborida xristianlarning 1 – yigʻini boʻlib oʻtgan. unda yepiskoplar va ilohiyotchilar xristianlikning asosiy aqidalarini tasdiqlab, cherkov tashkilotini takomillashgan xolga keltirganlar. shundan buyon, davrlar utishi bilan xristianlik butun yevropa, shimoliy va janubiy amerika, afrika, avstraliya …

3 / 16

llari, 21 risola va ioanning «vahiynomasi» kiritilgan. xristianlikning taʼlimoti boshqa jahon dinlari kabi mutlaq, abadiy, oʻzgarmas karomatni, bilimni, benihoya qudratning egasi boʻlgan yakka xudo haqidagi gʻoyani oʻzlashtirgan. lekin ulardan (islom va iudaizmdan) farqi shundaki, u uch koʻrinishdagi yakka xudoni oʻzida mujassamlashtirganlik aqidasini yaratgan. uch koʻrinishdagi xudo haqidagi taʼlimotga binoan, xudoning ichki hayoti sababi oʻz-oʻzidan mavjud boʻlgan uchlikdagi uch asos yoki «muqaddas uchlik» boʻlgan – ota-xudo, oʻgʻil-xudo va muqaddas ruhning oʻzaro munosabatidir. oʻgʻil iso bayon qilingan tarjimai xoliga koʻra ota-xudodan, muqaddas ruh ham ota-xudodan yaratilgan (pravoslav yoʻnalishi taʼlimoti), (katolisizmda esa ota-xudo va oʻgʻil-xudo ham xudodan tugʻilgan). xudoning mujassamlanishi yoki isoning ikki mohiyati – odam mohiyati, xudo mohiyati haqida, «gunohni yuvish», yaʼni «isoning oʻzini ixtiyoriy tarzda qurbon qilishi» haqidagi taʼlimot bilan mustahkamlangan. xristianlik muqaddas ruh – ota xudo bola xudo va muqaddas ruh – uch yuzli xudo toʻgʻrisidagi taʼlimoti, targʻiboti, tashkilotchiligi, jannat va doʻzax oxirat yaʼni dunyoning oxiri borligi, isoning qayta tirilishi …

4 / 16

hi (islomda meʼroj) aqidasi bu dunyodagi hayot oxiratdagi mangulikka nisbatan hech narsaga arzimaydi, deb uqtiradi. xristianlikda iymon kalimasi «yagona, muqaddas sobo va opostol cherkovi»ga ishonishni, choʻqintirish zarurligini tan olishni, qiyomatda oʻliklarning tirilishiga, shundan soʻng savob egalariga mangu rohat-farogʻat koʻrish, gunohkorlarga doimiy azob-uqubat tortish davri kelishiga ishonishni buyuradi. diniy gʻoyalar tarkib topishi bilan bir qatorda xristian ibodat marosimlari ham shakllanib borgan. xristian marosimchilikning eng muhim elementlari sirli ibodat (tainstvo) deb yuritiladi. bular qatoriga choʻqintirish (suvga shoʻngʻitib olish), miropomozaniye (choʻqintirilgan kimsaga xushboʻy qatron-miropa surtilgach, «muqaddas ruh»ning huzur-halovati unga oʻtishi); yevxaristiya yoki prichisheniye (non va vinoni isoning tanasi va qoni deb tasavvur etgan holda isteʼmol qilish), tavba qilish(dindorning ruhoniy vositasida xudodan kechirim soʻrashi va oʻz gunohlarini unga aytib berishi), nikoh, ruhoniylikka fotiha berish, soborlashtirish, yaʼni bemani muqaddaslashtirilgan zaytun moyi – yelega boʻyash kabilar kiradi. xristianlikning bosh ibodati liturgiya (obednya, messa) boʻlib, u har xil afsungarliklar, muzika chalish, ashula aytish, «muqaddas» yozuvlarni oʻqish, qad …

5 / 16

kitob. bulardan 10 sahifani odam (a.s)ga, 50 sahifani shis (a.s)ga, 30 sahifani idris (a.s)ga, 10 sahifani ibrohim (a.s)ga yuborgan. muso (a.s)ga tavrot, dovud (a.s)ga zabur, iso (a.s)ga injil va muhammad (s.a.v)ga qurʼonni nozil qilgan. qurʼondan boshqa ilohiy kitoblar va sahifalar bir yoʻla bir dafʼada nozil qilingan, deb hisoblanadi. qurʼon hazrat jabroil orqali 23 yil mobaynida oyat-oyat, sura-sura shaklida yuborilgan, – deydi. bibliya. bibliya, yahudiylik va xristianlik dinlari taʼlimotiga koʻra, u xudo tomonidan nozil qilingan, asosiy diniy aqida va axloq qonunlarini oʻzida jamlagan muqaddas kitoblar majmuasidir. uning tarkibiga kirgan yahudiy diniga taalluqli kitoblar «qadimiy ahd» deb, xristian taʼlimotiga tegishli kitoblar «yangi ahd» deb nomlanadi. yahudiy va xristian bibliyalari bir-biriga mos kelmaydi. yahudiylarning muqaddas kitobi qadimiy isroil va qadimiy yahudiylarning diniy talimot va urf-odatlari asosida eramizdan avvalgi xiii asrda yozilgan boʻlsa, xristianlarning kitobi esa eramizning boshlarida vujudga keldi. yahudiylar xristianlarning kitobini muqaddas kitob sifatida tan olmaydilar xristianlar esa yahudiylarning kitobini muqaddas kitob …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 16 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xristianlik dini tarixi asosiy g’oyalari"

4-mavzu. xristianlik dini tarixi asosiy g’oyalari reja: 1. xristianlikning paydo boʻlishi, aqidalari, asosiy yoʻnalishlari, taʼlimotlari va manbalari. 2. katolitsizm va pravoslavlik dini yoʻnalishlarining oʻzaro farqli tomonlari. 3. protestantlik harakatining shakllanishi va rivojlanishi. 4. hozirgi davrda xristian dinining rivojlanishi va dunyo davlatlaridagi oʻrni. oʻzbekistonda xristian dinining rivojlanishi tarixi va hozirgi zamon. tayanch soʻz va iboralar: xristianlik, xristos muso (moisey) katolitsizm, pravoslavlik, protestantlik, eski ahd, yangi ahd, injil, «xaloskorlik». vatikan, ioanning «vahiynomasi». 1. xristianlikning paydo boʻlishi, aqidalari, asosiy yoʻnalishlari, taʼlimotlari va manbalari. xristianlik jahon dinlaridan biri boʻlib, eramiz i asrining 2-yarmida rim imperiyasini...

Этот файл содержит 16 стр. в формате DOCX (459,0 КБ). Чтобы скачать "xristianlik dini tarixi asosiy g’oyalari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xristianlik dini tarixi asosiy … DOCX 16 стр. Бесплатная загрузка Telegram