elektrod-elektrolit chegarasida ikkita elektr qo’sh qavati

DOCX 1 page 494.2 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 494.2 KB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

mavzu: elektrod-elektrolit chegarasida ikkita elektr qo’sh qavati reja: 1 elektrokimyoviy jarayon 2. gal’vanik elementlar 3. elektrokimyoviy reaksiyalar termodinamikasi 4.elektr yurituvchi kuch va muvozanat konstantasi. 5. elektrod potentsiallarining hosil bo’lish turlari elektrokimyoviy jarayon (reaktsiya borishi) natijasida zanjirda elektr oqimi vujudga kelishi mumkin. ya'ni, kimyoviy energiya elektr energiyaga aylanadi. kimyoviy energiyaning elektr energiyasiga aylanish hodisasi – galvanik elementlarda sodir bo’ladi. (aksincha, elektr energiyasini kimyoviy energiyaga aylanish hodisasi elektroliz vaqtida yuz beradi). gal’vanik elementlar 2 ta elektroddan tashkil topgan zanjirdan iboratdir. bir biriga tegib turgan 2 tur o‘tkazgich – metall va elektrolitdan tashkil topgan sistemaga elektrod deyiladi. ma’lumki, kimyoviy jihatdan yoki fizikaviy xolatlari bilan farq qilgan 2 o‘tkazgich bir - biriga tegizilsa, ular orasida potentsiallar farqi vujudga keladi. chunonchi, turli metallar, metall va metall tuzi eritmasi hamda ikki xil elektrolit eritmalarida bu hol kuzatiladi. bu potentsiallarning qiymati - o‘tkazgichlarning shakli, o‘lchami, tegib turgan yuzalarining kattaligiga bog‘liq bo‘lmasdan, faqat ularning kimyoviy tabiatiga va fizikaviy …

2 / 1

trokimyoviy hodisalarning rivojlanishida mihim rol o‘ynadi. elektrokimyoviy reaksiyalar termodinamikasi kimyoviy energiya bilan elektr energiyasi orasidagi bog’lanish gibbs-gelmgolts tenglamasi bilan ifodalanadi: (2.8.) elektrolit eritmasidan elektr oqimi o’tkazilganda ionlar harakat qilib bir tomonga siljiydi, ya'ni elektr oqimi ish bajaradi. bu ish tashib o’tilgan zaryad miqdori bilan elektrodlar orasidagi potentsiallar ayirmasining ko’paytmasiga teng. faradey qonuniga muvofiq 1 kg• ekv (1- gramm ekvivalent) ion tashib o’tgan elektr zaryadi zf ga teng (bu erda f - faradey soni, z - ionning valentligi). elektrodlar orasidagi potentsiallar ayirmasi, ya'ni elektr yurituvchi kuch e harfi bilan belgilanadi. elektr yurituvchi kuch – elektr oqimini vujudga keltiruvchi va oqimning uzluksizligini ta'min qiluvchi kuch (energiya)dir. elektr oqim bajargan ish: (2.9) bo’ladi. bu ishning elektr o’lchovi joul bilan ifodalanishi uchun, uni 0,239 ga - elektr energiyasining issiqlik ekvivalentiga ko’paytirish kerak. elektrokimyoviy element (zanjir) doimiy harorat va bosimda qaytar ravishda ishlayotgan bo’lsa, u holda termodinamikaning 2-nchi qonuniga binoan izobarik-izotermik (yoki gibbs energiyasi) potensialni …

3 / 1

vanik elementda boradigan reaksiyalarning izobarik potentsialini va izobarik potentsial asosida reaksiyalarning muvozanat konstantasini aniqlash imkoniyati mavjud. o’tkazilgan tajribalar bu tenglamaning yaxshi natija berishini ko’rsatdi. elektr yurituvchi kuch va muvozanat konstantasi. vant-goffning izoterma tenglamasidan foydalanib, elektrod potentsiallar qiymatini va galvanik elementlarning elektr yurituvchi kuchini hisoblab topish mumkin. ma'lumki, vant-goff tenglamasi quyidagicha yoziladi: (2.13) bu yerda: a – bajarilgan maksimal ish; – izobarik potentsial; r – universal gaz doimiysi; t – mutlaq harorat; ka –aktivlik bilan ifodalangan muvozanat konstantasi; –mahsulot moddalari aktivliklari ko’paytmasining dastlabki moddalar aktivligi ko’paytmasiga nisbati. am ning qiymati (2.10) tenglamadan (2.13) tenglamaga qoyilsa, (2.14) bo’ladi. agar dastlabki moddalarning aktivligi (kontsentratsiyasi) alohida holatlarda birga teng bo’lsa, va bo’ladi, bundan (2.15) kelib chiqadi. bu yerda, e - standart yoki normal elektr yurituvchi kuch bo’lib, (2.15) tenglama quyidagicha yoziladi: (2.16) potentsial uchun: (2.17) bu nernst tenglamasi bo’lib, u potentsiallar (yoki eyuk) bilan eritma kontsentratsiyasi orasidagi bog’lanishning matematik ifodasidir. 2.2. elektrod potentsiallarining hosil …

4 / 1

tlar nazariyasiga muvofiq sathda joylashgan metall kationlari suvning polyar molekulalari bilan gidratlanadi (2.3.a-rasm). ajralgan gidratatsiya energiyasi (q) metall kristall panjaralaridan ion bog‘ini uzishga sarflanadi va bu metall, metall ioni (m+) bilan elektronga e- dissotsialanadi: (metallarning kristall panjarasi qanchalik mustahkam bo‘lsa, uning eritmaga o‘tishi shuncha qiyin bo‘ladi. gidratlanish energiyasi qancha katta bo‘lsa, suv molekulalari metall katiionlarini shuncha yaxshi gidratlaydi va ionlarning eritmaga o‘tishi shuncha oson bo‘ladi ). natijada sathda joylashgan metall kationlari kristall panjaralardan uzilib, suv fazasiga o‘ta boshlaydi (2.3.b-rasm), plastinkada elektronlar saqlanib qoladi. (metalning bu xususiyati – uning eruvchanlik uprugosti yoki eruvchanlik qobiliyati deyiladi va bilan belgilanadi). oqibatda, metall plastinkasi manfiy, unga yaqin turgan suv qatlami esa musbat zaryadlanadi, ya’ni, eritmaga o‘tgan ionlar butun hajmga baravar taqsimlanmay metallga tortiladi va metall sirti yaqinida joylashib, metall-suv sathlar chegarasida qo‘sh elektr qavati hosil bo‘ladi va potentsiallar farqi yuzaga keladi. bu potentsiallar farqi – elektrod potentsiali deyiladi, – bilan belgilanadi. potentsiallar farqi metallning …

5 / 1

lar manfiy, atrofidagi suyqlik esa musbat zaryadlanadi. lekin, potentsial qiymati metallning tabiatiga qarab har xil bo‘ladi, chunonchi, 1) mg, al, zn, fe va hokazolar kimyoviy aktiv metallar bo‘lib – sath eruvchanligi yuqoriligi bilan xarakterlanadi. bu metallar o`z tuzlari eritmalarida ozmi-ko‘pmi baribir eriydi va elektrod potentsiallari doimo (-) bo‘ladi . bunda metall (+) zaryadlangan bo‘lib, eritma (-) zaryadlanadi. bu holda ham qo‘sh elektr qavat hosil bo‘ladi, lekin uning potentsiali >0 bo‘ladi. eritmaning ma'lum kontsentratsiyasida ionning eritmadagi osmotik bosimi metall plastinka potentsialiga teng bo’lishi mumkin (nol eritma, π=). qanday bo’lmasin biror metall o’zining no`l eritmasiga tushirilganda qo’sh elektr qavat hosil bo’lmasligi va demak, potentsial vujudga kelmasligi kerak. vaholanki, tajribalar bunday paytlarda potentsialning vujudga kelishini ko’rsatdi. masalan, pt va cd o’zlarining nol eritmasiga tushirilganida eyuk 1,01 voltga yetadi. elektrod no`l eritmaga tushirilganda vujudga keladigan potentsial no`l zaryadli potentsial =0 deyiladi. potentsialning kontsentratsiya bilan bog’liqligining matematik ifodasini (2.4) tenglamadan foydalanib keltirib chiqarish mumkin. yuqorida …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "elektrod-elektrolit chegarasida ikkita elektr qo’sh qavati"

mavzu: elektrod-elektrolit chegarasida ikkita elektr qo’sh qavati reja: 1 elektrokimyoviy jarayon 2. gal’vanik elementlar 3. elektrokimyoviy reaksiyalar termodinamikasi 4.elektr yurituvchi kuch va muvozanat konstantasi. 5. elektrod potentsiallarining hosil bo’lish turlari elektrokimyoviy jarayon (reaktsiya borishi) natijasida zanjirda elektr oqimi vujudga kelishi mumkin. ya'ni, kimyoviy energiya elektr energiyaga aylanadi. kimyoviy energiyaning elektr energiyasiga aylanish hodisasi – galvanik elementlarda sodir bo’ladi. (aksincha, elektr energiyasini kimyoviy energiyaga aylanish hodisasi elektroliz vaqtida yuz beradi). gal’vanik elementlar 2 ta elektroddan tashkil topgan zanjirdan iboratdir. bir biriga tegib turgan 2 tur o‘tkazgich – metall va elektrolitdan tashkil topgan sistemaga elektro...

This file contains 1 page in DOCX format (494.2 KB). To download "elektrod-elektrolit chegarasida ikkita elektr qo’sh qavati", click the Telegram button on the left.

Tags: elektrod-elektrolit chegarasida… DOCX 1 page Free download Telegram

elektrod-elektrolit chegarasida ikkita elektr qo’sh qavati

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "elektrod-elektrolit chegarasida ikkita elektr qo’sh qavati"

Similar files