mehnat jarayonlari va uni tashkil etish

DOCX 19 pages 67.9 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 67.9 KB

File type DOCX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

3-bob. mehnat jarayonlari va uni tashkil etish. 3.1. mehnatni tashkil etishning mohiyati va hususiyatlari mehnat faoliyati deganda insonni biror mehnat turi bilan band bo`lishi tushuniladi. bunga ilmiy va pedagogik faoliyat, ishlab chiqarish va boshqaruv faoliyati, tadbirkorlik va tijorat faoliyati va boshqalar misol bo`lishi mumkin. keng mazmundagi «faoliyat» tushunchasini mehnatga nisbatan tatbiq etilganda u ana shu mehnat predmetiga ta'sir ko`rsatish faolligi darajasini va bunda sarflanadigan aqliy intellektual kuch-g’ayrat darajasini o`zida aks ettiradi. mehnat faoliyati tushunchasini bunday talqin qilish ilmiy-texnikaviy, ishlab chiqarish, iqtisodiy va ijtimoiy vazifalarni hal qilishga har tamonlama, faol yondashish (a'nanaviy amaliyotga nisbatan), undan yanada kengroq foydalanish imkonini beradi. mehnat faoliyati insonning hal qilinadigan vazifalar va bajariladigan ishlari yig’indisidan tashkil topadi. mehnat faoliyatining mohiyatini umumlashgan hamda konkret shaklda olib qaraladigan bo`lsa, u bir-biri bilan bog’liq ikki muhim vazifani hal qilishning ob'ektiv zarurati bilan belgilanadi. bu vazifalardan biri - odamlarning moddiy mehnat elementlari bilan o`zaro harakatga kirishuvini aniqlashdan iborat bo`lsa, ikkinchisi …

2 / 19

bog’langan mehnat taqsimoti va kooperatsiyasi, tashkiliy tuzilmalarning qurilishi kabi muammolarini qarab chiqishni talab etadi. ishlab chiqarish munosabatlarida mehnat faoliyatini tashkil etish masalasi eng asosiy ko`rsatkichlardan biridir. ishlab chiqarish munosabatlarida ishchi kuchi va mehnat qurollari, mehnat predmetlari orasidagi o`zaro bog’liqlik yuzaga keladi. o`zaro bog’liqlik va ta'sir, mehnat faoliyati qay holatda tashkil etilganligi natijasidir. mehnat faoliyatini tashkil etish, bir tomondan, uning asoslarini (huquqiy, ma'naviy-psixologik, iqtisodiy, ijtimoiy) yuzaga kelishi, ikkinchi tomondan, mehnat faoliyati mexanizmi shakllantirilishini taqazo etadi. 1) huquqiy asoslari - ishlab chiqarish munosabatlaridagi mehnat faoliyatini tashkil etishga xizmat qiladigan huquqiy mezonlar (fuqarolik, ma'muriy, egalik huquqlari, korxona ishlab chiqarishi bilan bog’liq huquqiy hujjatlar). 2) ma'naviy - psixologik asoslar - bu mehnat faoliyatini tashkil qilishda ishlab chiqarish munosabatlarida tomonlar o`rtasidagi o`zaro munosabatlar va ularning shakllanish jarayoni bilan yuzaga keladi (bunda yollanma ishlovchilar o`rtasidagi o`zaro munosabat, rahbar yoki korxona egasi bilan yollanma ishlovchi o`rtasidagi munosabat yoki jamoa o`rtasidagi o`zaro munosabatlar). 3) iqtisodiy asoslar esa, mehnat …

3 / 19

imoiy-tashkiliy munosabatlar bilan belgilanadi. 3.2. hodimlar faoliyatini tashkiliy jihatdan taminlashning mohiyati va mazmuni xodimlar faoliyatini tashkiliy jihatdan ta’minlashning mazmuni uning tarkibiy elementlari va yo’nalishlari bilan belgilanadi. ularning har biri alohida ahamiyatga ega. 1. mehnat taqsimoti va kooperatsiyasi. korxona miqyosida mehnat taqsimoti amalga oshirilib, uning kooperatsiyasi puxta o’ylab ko’rilgandan keyin korxona ichida mehnatni chuqur taqsimlash va kooperatsiyalashni amalga oshirish – alohida uchastkalar, xodimlar o’rtasida mehnatni taqsimlash, xodimlarni joy-joyiga qo’yish, ular faoliyatining o’zaro bog’lanishi va sinxronizatsiyasini ta’minlash imkonini beradi. 2. mehnat jarayonlarini tashkil etish. mehnat faoliyatini tashkiliy jihatdan ta’minlash mehnat jarayonlarini tashkil etish, ya’ni aniq ish turini bajarishda qo’llaniladigan usullarni belgilab olishni nazarda tutadi. mehnat jarayonlarini o’rganib chiqish va uni amalga oshirishga qancha ish vaqti sarflanishi zarurligini aniqlash eng yaxshi ish usullarini tanlash, ish joylarini oqilona taqsimlash imkonini beradi. 3. mehnatni me’yorlash. mehnat me’yorini belgilamasdan turib, xodimlar faoliyatini tashkiliy jihatdan ta’minlab bo’lmaydi. mehnatni me’yorlash xodimlar faoliyatini tashkiliy jihatdan ta’minlashning turli variantlarini baholash …

4 / 19

hiriqlarini o’z vaqtida va sifatli bajarish uchun har bir ish joyi aniq ishning tabiatiga ko’ra muayyan tarzda tashkil qilingan bo’lishi. 5. mehnat sharoitlari. mehnat sharoitlarini yaratish xodimlar faoliyatini ma’naviy va moddiy jihatdan ta’minlashning ajralmas qismi bo’ladi. mehnat sharoitlari insonning salomatligi va ish qobiliyatiga katta ta’sir ko’rsatadigan muhim omildir. mehnat sharoitlarini yaxshilash, ishning qiziqarliligini oshirib, mehnatga ijodiy munosabatda bo’lishiga ko’maklashib, katta ijtimoiy vazifani ham bajaradi. 6. mehnat va dam olish tartiblari. bir qator mualliflar mehnat va dam olish tartiblarini takomillashtirish masalalarini mehnat sharoitlarini oqilonalashtirishning yagona muammosi doirasida ko’rib chiqadilar. biz bunday yondashuvga e’tiroz qilmaymiz, lekin ushbu masalalar ma’lum xususiyatlarga ega ekanligi va nisbatan mustaqilligi tufayli ularni xodimlarning faoliyatini tashkiliy jihatdan ta’minlashning alohida elementi deb qarash maqsadga muvofiqdir. 7. xodimlarni tanlash, tayyorlash va malakasini oshirish. tashkiliy vazifalarni hal qilishda xodimlarni tayyorlash va ularning faollik darajasini oshirish katta ahamiyatga ega. bozor munosabatlarini rivojlantirish xodimlarni tayyorlash va malakasini oshirishga yondashishni tubdan o’zgartiradi. yangi sharoitlarda …

5 / 19

im. 9. ijtimoiy-mehnat munosabatlari. hozirgi vaqtda «ijtimoiy-mehnat munosabatlari» atamasi ilmiy iste’molga kirib qoldi va faol ravishda ishlatilmoqda. u nomlayotgan realliklarni tarkibiy element sifatida xodimlarning mehnat faoliyatini tashkiliy jihatdan ta’minlashga kiritish o’rinlidir. 10. mehnat intizomi. korxona xodimlarining umumiy mehnat natijalari har bir xodimning shaxsiy mehnat natijalariga bog’liqdir. shu sababli ularning birgalikda faoliyat olib borishlari uchun muayyan tartibni saqlab borish, ishning boshlanishi va tugallanishi, tanaffuslar va hokazolarga rioya etish lozim. bundan tashqari esa mehnat intizomini saqlab borishning aniq mexanizmi ham zarur. korxonaning maqsad va vazifalari mehnat taqsimoti va kooperatsiyasi tashkiliy tuzilma yaratish korxonaning faoliyatini tashkiliy jihatdan ta’minlash mehnatning buyumli elementlarini tashkil etish mehnatning shaxsga oid elementlarini tashkil etish xodimlar faoliyatini tashkiliy jihatdan ta’minlash tashkiliy elementlar tuzilmaviy bo’linma doirasida mehnat taqsimoti mehnat jarayonlarini tashkil etish ish joylarini tashkil etish mehnatni me’yorlash mehnat sharoitlarini yaratish mehnat va dam olish tartiblarini ishlab chiqish xodimlarni tanlash, tayyorlash va malakasini oshirish mehnatni moddiy rag’batlantirish ijtimoiy-mehnat munosabatlarini tashkil …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mehnat jarayonlari va uni tashkil etish"

3-bob. mehnat jarayonlari va uni tashkil etish. 3.1. mehnatni tashkil etishning mohiyati va hususiyatlari mehnat faoliyati deganda insonni biror mehnat turi bilan band bo`lishi tushuniladi. bunga ilmiy va pedagogik faoliyat, ishlab chiqarish va boshqaruv faoliyati, tadbirkorlik va tijorat faoliyati va boshqalar misol bo`lishi mumkin. keng mazmundagi «faoliyat» tushunchasini mehnatga nisbatan tatbiq etilganda u ana shu mehnat predmetiga ta'sir ko`rsatish faolligi darajasini va bunda sarflanadigan aqliy intellektual kuch-g’ayrat darajasini o`zida aks ettiradi. mehnat faoliyati tushunchasini bunday talqin qilish ilmiy-texnikaviy, ishlab chiqarish, iqtisodiy va ijtimoiy vazifalarni hal qilishga har tamonlama, faol yondashish (a'nanaviy amaliyotga nisbatan), undan yanada kengroq foydalanish imk...

This file contains 19 pages in DOCX format (67.9 KB). To download "mehnat jarayonlari va uni tashkil etish", click the Telegram button on the left.

Tags: mehnat jarayonlari va uni tashk… DOCX 19 pages Free download Telegram