qirqbo’g’imtoifao’simliklar(equisetophyta)

PPTX 17 pages 1.0 MB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.0 MB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

plants as living organisms plant parts and their functions qirqbo’g’imtoifa o’simliklar (equisetophyta) asosiy savollar: 1. qirqbo’g’imtoifalarning umumiy tavsifi. 2. qirqbo’g’imlarning asosiy sinflari, ko’payishi, tarqalishi va ahamiyati. bo‘lim. qirqbo‘g‘imtoifa o‘simliklar—(equisetophyta) ajdod (sinf). qirqbo‘g‘imsimonlar — (equisetopsida) qabila (tartib). qirqbo‘g‘imnamolar —(equisetales) oila. qirqbo‘g‘imdoshlar — (equisetaceae rich) turkum. qirqbo‘g‘im — (equisetum l.) bu bo‘limga mansub o‘simliklar poyasining bo‘g‘im va bo‘g‘im oralig‘idan iborat ekanligi bilan xarakterlanadi. bo‘g‘imlarida mayda barglar o‘zining tub qismi bilan halqa shaklida o‘rnashgan. xozirgi turlari yer ostida gorizontal va vertikal o’suvchi ildizpoya hosil qiladi. barglari juda kichik, ular yon novdalari (telom)ning o’zgarishidan kelib chiqqan. qirqbo’g’im ko’p yillik o’t o’simliklardan iborat. daraxtsimon vakillari esa bizgacha yetib kelmagan. ularning balandligi 15-20 metr gacha va eni 0,5 m gacha yetgan. qirqbo’g’imlarning o’tkazuvchi bog’lamlari har xil tuzulishli. ksilemasining o’tkazuvchi elementlari turli tipdagi traxeidlardan tashkil topgan. floemasi to’rsimon naylar va parenxima xujayralaridan iborat. sporofillari poyani spora xosil qiluvchi zonasida yoki vegetativ barglar bilan navbatlashib yoki poyaning uchida …

2 / 17

vakillari saqlanib qolgan. bu turkum vakillari yer sharida keng tarqalgan. o’zbekistonda ikkita turi o’sadi. qirqbo’g’im sporafitining yer ostidagi ildizpoyasida, ildizi va tuganaklari joylashgan. ildizpoyalari 2 xil: gorizontal va vertikal tipda bo’ladi. gorizontal ildizpoyasi kuchli taraqqiy etgan, bo’g’im oralilarining uzunligi 25 sm gacha boradi. yer osgida 0,5 m dan 2 m gacha chuqurlikda joylashgan. tik (vertikal) ildizpoyasi esa ancha ingichka, bo’g’im oralig’ining uzunligi xam 10 sm dan oshmaydi. vertikal ildizpoya gorizontal ildizpoyadan taraqqiy etadi. vertikal va gorizontal ildizpoyalarning ayrim yon kurtaklaridan tugunaklar xosil bo’ladi. bu tugunaklar kelib chiqishi jixatdan qisqargan va yo’g’onlashgan novda bo’lib, o’zida ko’p miqdorda oziqa modda, ya’ni kraxmal to’playdi, xamda vegetativ ko’payish vazifasini bajaradi. qirqbo’g’im turkumining vakillari yer usti poyasining morfologiyasiga ko’ra ikkita guruxga bo’linadi. birinchi gurux turlarining poyalari bir xil tuzilishga ega. ularda spora boshoqlari poyasining uchida, ayrimlarida yon novdalarining uchlarida xosil bo’ladi. bu guruxga o’zbekistonda keng tarqalgan shoxlangan qirqbo’g’im e.ramosissimum kiradi. ikkinchi guruxga kiruvchi qirqbo’g’im turlarining …

3 / 17

ryo yoqalarida, ariq bo’ylarida ba’zan esa ekin maydonlarida begona o’t sifatida o’sadi. tik o‘suvchi, balandligi 50 sm ga qadar. unda kraxmalga boy tuganaklar va ko‘p sonli ildizlar mavjud. ildizpoyasi yer ostida 0.5-1 m gacha chuqurlikda joylashgan. ildizpoyasi bo’g’imlarga bo’lingan bo’lib, xar qaysi bo’g’imdan ildiz taraqqiy etadi. ildizpoyadan tugunaklar ham xosil bo’lib, unda oziqa modda to’planadi va vegetativ ko’payish vazifasini bajaradi. ildizpoyalaridan ikki xil novdalar (poya) hosil bo‘ladi. ularning biri bahorgi xlorofillsiz, qo‘ng‘ir rangli, spora saqlovchi novdalar, ikkinchisi yozgi yashil rangli, assimilyatsiya qiladigan novdalardir. dala qirqbo’g’imi (equisetum arvense) 1-sporofilli boshoq; 2-sporofillar; 3-quruq spora; 4-nam spora; 5-poyaning ko’ndalang kesimi; 6-bahorgi spora saqlovchi novdali ildizpoya; 7-tugunakli va yozgi novdali ildizpoya; 8-sporalarning unishi; 9-arxegoniyli urg’ochi gametofit; 10-anteridiydan spermatozoidlarichiqayotgan erkak gametofit. spora saqlovchi novdalar shirali, qizg‘ish-qo‘ng‘ir rangli, shoxlanmaydi. poya bo‘g‘imlarida qipiqsimon barglar halqa shaklida joylashgan. poyaning uchida spora saqlovchi ko‘saklar joylashgan bo‘lib, ko‘sakcha ustunchasida 6-8 qo‘ng‘ir qizil tishli sporofillar (spora saqlovchi) halqa shaklida o‘rnashgan. sporofil …

4 / 17

adi. erkak o‘simta mayda, yashil, cheti o‘yma plastinkadan iborat. bo‘lmalar chetidan anteridiylar taraqqiy etadi. anteridiyda ko‘plab xivchinli spermatozoidlar shakllanadi. urg‘ochi o‘simta bir qadar katta, unda ham arxegoniy taraqqiy etadi. urug‘lanish yog‘ingarchilik davrida sodir bo‘lib, urug‘langan tuxum hujayrasidan murtak bunyodga keladi. dastlab murtak o‘simta to‘qimalariga botgan holda bo‘lib, u mitti poyacha, 2 ta barg va ildizdan iborat. vaqt o‘tish bilan qulay muhit sharoitida murtak o‘simtani yorib chiqadi va haqiqiy ildiz, poya va barg hosil qiladi. dala qirqbo’g’imining jinssiz ko’payishida, poyasining uchki qismida ellipssimon shakldagi spora boshoq xosil bo’ladi. boshoqning markaziy o’qiga xalqasimon shaklda sporofillar o’rnashgan. xar qaysi sporofilldagi sporangiyalarda teng sporalar xosil bo’ladi. ular yetilgandan so’ng sporangiy uzunasiga chatnaydi va sporalar tashqi muhitga tarqaladi. tuproqqa tushgan sporalar qulay sharoitda o’sib gametofitni xosil qiladi. gametofitlari yashil plastinka shaklida, ayrim jinsli. anteridiyda yetilgan spermatozoidlar suv yordamida xarakatlanib, arxegoniydagi urg’ochi tuxum xujayrani urug’lantiradi. urug’langan tuxum xujayradan xosil bo’lgan zigota taraqqiy etib, yangi yosh qirqbo’g’imning …

5 / 17

qirqbo’g’imtoifao’simliklar(equisetophyta) - Page 5

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qirqbo’g’imtoifao’simliklar(equisetophyta)"

plants as living organisms plant parts and their functions qirqbo’g’imtoifa o’simliklar (equisetophyta) asosiy savollar: 1. qirqbo’g’imtoifalarning umumiy tavsifi. 2. qirqbo’g’imlarning asosiy sinflari, ko’payishi, tarqalishi va ahamiyati. bo‘lim. qirqbo‘g‘imtoifa o‘simliklar—(equisetophyta) ajdod (sinf). qirqbo‘g‘imsimonlar — (equisetopsida) qabila (tartib). qirqbo‘g‘imnamolar —(equisetales) oila. qirqbo‘g‘imdoshlar — (equisetaceae rich) turkum. qirqbo‘g‘im — (equisetum l.) bu bo‘limga mansub o‘simliklar poyasining bo‘g‘im va bo‘g‘im oralig‘idan iborat ekanligi bilan xarakterlanadi. bo‘g‘imlarida mayda barglar o‘zining tub qismi bilan halqa shaklida o‘rnashgan. xozirgi turlari yer ostida gorizontal va vertikal o’suvchi ildizpoya hosil qiladi. barglari juda kichik, ular yon novdalari (telo...

This file contains 17 pages in PPTX format (1.0 MB). To download "qirqbo’g’imtoifao’simliklar(equisetophyta)", click the Telegram button on the left.

Tags: qirqbo’g’imtoifao’simliklar(equ… PPTX 17 pages Free download Telegram

qirqbo’g’imtoifao’simliklar(equisetophyta)

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "qirqbo’g’imtoifao’simliklar(equisetophyta)"

Similar files