adabiyotshunoslik nazariyasi asoslari

DOCX 6 pages 19.6 KB Free download

6 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 19.6 KB

File type DOCX

Pages 6

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 6

3-ma’ruza: badiiy asar. badiiylik-adabiyotning asosiy xususiyati. reja: 1. badiiy asar va ilmiy asar. 2. xalq og’zaki ijodi-badiiy adabiyot ibtidosi. 3. badiiylik san’at asosi. 4. badiiylikning epik, lirik asarlarda namoyon bo’lishi tayanch tushunchalar: badiiy asar, ilmiy asar. ijtimoiy hayot, xalq og„zaki ijodi, epik tur, lirik (she‟riy) tur, drama turi, shakl, mazmun, badiiy asar shakli, badiiy asar mazmuni, mazmunning shaklni belgilashi. adabiyot: 1.quronov d. adabiyotshunoslik nazariyasi asoslari. – t.: “akademnashr”, 2018. – 480 b. 2. sarimsoqov b. badiiylik asoslari va mezonlari.– t.: bookmany print, 2022.– 252 b. adabiyot va san’atning voqe bo'lish va yashash shakli, yaxlitlik kasb etgan obrazlar tizimi, badiiy muloqot vositasiga badiiy asar deyiladi. keng ma'noda san'atning u yoki bu turiga (musiqa, rassomlik, haykaltaroshlik) ga mansub bo‟lgan, insonning go'zallik qonuniyatlari asosidagi ijodiy-ruhiy faoliyati mahsuli sifatida yaralgan yangi mavjudlikni anglatadi, ya‟ni bu ma'noda alohida olingan musiqa asari ham, haykal yoki rangtasvir ham badiiy asar deb hisoblanadi. tor ma'noda badiiy adabiyot deyilganda …

2 / 6

likdir, sistem butunlikdir. 2. badiiy asarla ijtimoiylik va shaxsiylik qorishiq holda zuhur topadi. badiiy asarda ijtimoiylik farqlanadi. lirik asarlarimizda ijtimoiylik yo`qday ko`zga tashlanadi. misol uchun: bahor kunlarida kuzning havosi, tanimni junjitar oqshomgi shamol. nega muncha g’amgin nayning navosi, nega qalbim to`la o`kinch va malol? barglar orasiga tinmasdan sira, oshno yulduzlardan to`kiladi nur. bilmayman qiynaydi qaysi xotira, titroq yulduz kabi muzlagan shuur. mag‟lub bahodirning nayzasi misol, ma`yus egiladi terak uchlari, barglar soyasida o`ynaydi behol uyqudagi qizning bedor tushlari. atrofimda yotar g‟arib bir viqor, bilmam, nega o`chdi qalbim safosi. nima ham qilardim, na ilojim bor, bahor kunlarida kuzning havosi. she`rda tabiat manzarasi tasvirlanadi va shu asosda mahzunlik kayfiyati ifodalanadi. biroq, «bahor kunlarida kuz nafasining esish»idan kelgan mahzunlik – obraz, mana shu holatning yuzaga kelish sabablari o`zgacha bo`lishi ehtimoldan yiroq emas. mazkur she`r 1967 yilda yaratilgan edi 3. badiiy asar obrazlilikka asoslanadi. adabiyot – xarakterlar yaratish san’ati. har qanday san’atning mazmuni – voqelikdir. …

3 / 6

– amaliy faoliyati asosida tug`iladi va rivojlanadi. 3. ilmiy asar inson aqli bilan ish ko’radi. 4. ilmiy asar ma’lumot va bilim berish xususiyatiga ega. 5. ilmiy fakt va dalillarga tayanadi, aniqlik asosida ish ko’radi. 6. ilmiy umumlashmalar chiqaradi, hayotni mantiqiy xulosalar asosida o’zida ifodalaydi, hayot qonunlarini ochadi. xalq og`zaki ijodi. xalq og`zaki ijodi folklor terminiga sinonim sifatida ishlatiladi. “folklor” so’zining lug`aviy ma’nosi “xalq donoligi” demakdir. folklor asarlarining ijodkori xalqdir. shuning uchun xalq og`zaki ijodi deyilganda og`izdan og`izga, avloddan avlodga, davrdan davrga og`zaki shaklda o‟tib, sayqallangan xalq ijodi namunalari tushuniladi. folklordagi tur va janrlar: 1) epik tur – mif (asotir), afsona, rivoyat, ertak, naql, latifa, lof, terma, doston. lirik tur – marosim folklorining deyarli barcha ko`rinishlari, qo`shiqning hamma xillari, ashula va b.q. dramatik tur – og`zaki drama, qo`g`irchoq o`yin, askiya, xalq teatrlari. maxsus tur – maqol, matal, topishmoq. badiiy asar tuzilishi badiiy asar o’ziga xos yaxlitlik asosida tuziladi. kompozitsiya, syujet va …

4 / 6

namga xat”) dramatik asarlar tuzilishi dramatik sahnabop pardalar, ko‟rinishlar, majlislardan tuziladi. bu qismlar uyushishi natijasida badiiy asar mazmuni yuzaga keladi. mazmun – voqelikning badiiy ifodasi yoki san‟at asarida aks ettirilgan hayot parchasi. alisher navoiy shakl va mazmun haqida: nazmda ham asl anga ma’ni durur bo‟lsun aning surati har ne durur. nazmki ma‟ni anga marg`ub emas ahli maoniy qoshida xo’b emas nazmki har surat erur xush anga zimnida ma’ni dog`i dilkash anga a.qahhor shakl va mazmun birligi haqida: adabiy asarning joni – uning mazmuni, lekin bu jonning jon bo’lishi uchun jasad ham kerak. jonni jasadsiz tasavvur qilish mumkin emas izzat sulton shakl va mazmun haqida: ijodiy jarayon aslida haqqoniy, ya’ni salmoqdor mazmunni yorqin ifoda etishga qodir shaklni axtarishdan iborat tasniflar xulosasi: problema, tema, tendenstiya, g`oya – mazmun unsurlari til, obrazlar sistemasi, syujet, konflikt, kompozitsiya, ritm – shakl unsurlari izzat sulton mazmunning beshta xususiyati haqida: 1. salmoqdorlik 2. haqqoniylik 3. universallik 4. …

5 / 6

g`oyani faqat shu asarning butun obrazlari mazmuni orqali anglash mumkin. nazorat savollari: 1. badiiy asar deb nimaga aytiladi? 2. badiiy asarning yaratilish jarayoni haqida gapiring. 3. badiiy asarga xos xususiyatlar nimalardan iborat? 1. testlar ilmiy asarga xos xususiyat to`g`ri ko`rsatilgan qatorni belgilang. a) tabiat, tafakkur va jamiyatning obyektiv qonunlarini ochadi *; b) badiiy tasvir vositalari qo’llaniladi; c) kompozitsion butunlikka ega bo’ladi; d) emostional-hissiy ta‟sirchanlik kuchiga ega. 3. epik asarlar qanday tuziladi? a) bandlar, epizod, bob, majlislardan tuziladi; b) manzara, epizod, bob, qism, bo’lim, tom (jild)lardan tuziladi*; c) bandlardan tashkil topadi; d) pardalar, ko‟rinishlar, majlislardan tuziladi. 4. lirik asarlar qanday tuziladi? a) manzara, epizod, bob, qism, bo’lim, tom (jild)lardan tuziladi; b) bandlardan tashkil topadi*; c) bandlar, epizod, bob, majlislardan tuziladi; d) pardalar, ko‟rinishlar, majlislardan tuziladi. 5. dramatik asarlar qanday tuziladi? a) manzara, epizod, bob, bo’lim, tom (jild)lardan tuziladi; b) bandlardan tashkil topadi*; c) bandlar, epizod, majlislardan tuziladi; d) pardalar, ko‟rinishlar, majlislardan …

Want to read more?

Download all 6 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adabiyotshunoslik nazariyasi asoslari"

3-ma’ruza: badiiy asar. badiiylik-adabiyotning asosiy xususiyati. reja: 1. badiiy asar va ilmiy asar. 2. xalq og’zaki ijodi-badiiy adabiyot ibtidosi. 3. badiiylik san’at asosi. 4. badiiylikning epik, lirik asarlarda namoyon bo’lishi tayanch tushunchalar: badiiy asar, ilmiy asar. ijtimoiy hayot, xalq og„zaki ijodi, epik tur, lirik (she‟riy) tur, drama turi, shakl, mazmun, badiiy asar shakli, badiiy asar mazmuni, mazmunning shaklni belgilashi. adabiyot: 1.quronov d. adabiyotshunoslik nazariyasi asoslari. – t.: “akademnashr”, 2018. – 480 b. 2. sarimsoqov b. badiiylik asoslari va mezonlari.– t.: bookmany print, 2022.– 252 b. adabiyot va san’atning voqe bo'lish va yashash shakli, yaxlitlik kasb etgan obrazlar tizimi, badiiy muloqot vositasiga badiiy asar deyiladi. keng ma'noda san'atning u yoki...

This file contains 6 pages in DOCX format (19.6 KB). To download "adabiyotshunoslik nazariyasi asoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: adabiyotshunoslik nazariyasi as… DOCX 6 pages Free download Telegram