o'rta asrlar iqtisodiy qarashlari. merkantalizm iqtisodiy ta'limoti

PPTX 41 pages 328.1 KB Free download

41 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 328.1 KB

File type PPTX

Pages 41

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 41

mavzu: ix-xiiasrlardagi o'rta osiyo mutafakkirlarining iqtisodiy g'oyalari. mavzu: o'rta asrlar iqtisodiy qarashlari. merkantalizm iqtisodiy ta'limoti 1 tuzuvchi: z.allaberganov reja: 1. arab mamlakatlaridagi iqtisodiy g'oyalar. 2.markaziy osiyo mutafakkirlarining iqtisodiy qarashlari 3. amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy qarashlar 4. merkantalizm iqtisodiy ta'limoti 1.arab mamlakatlaridagi iqtisodiy g'oyalar arab mamlakatlarida feodal munosabatlarning shakllanishi, ijtimoiy-iqtisodiy hayot sharoitini to'g'ri aks ettiruvchi iqtisodiy qarashlarning kelib chiqishi yangi islom dinining paydo bo'lishi bilan bevosita bog'liq. ana shunday iqtisodiy fikr va ko'rsatmalar islom dinining muqaddas kitobi – qur'oni karimda (arabcha – qiroat, ya'ni o'qish) keng tarzda o'z aksini topgan. islom dinida qur'oni karim alloh tomonidan payg'ambarimiz muhammad alayhissalomga vahiy qilingan deyiladi. qur'oni karimdagi iqtisodiy fikr va ko'rsatmalar o'zining to'g'ri va faolligi bilan ajralib turadi. 2 tuzuvchi: z.allaberganov qur'oni karimdagi asosiy iqtisodiy ko'rsatmalar 3 halol mehnat ulug'lanadi, barcha boylik shu asosda paydo bo'lishi uqtiriladi; savdoga katta ahamiyat berilib, sudxo'rlik qoralanadi; xususiy mulkning muqaddasligi, birovning mulkiga xiyonat va hasad qilish …

2 / 41

4 ibn xoldun (1332-1406y.) “kitob ul-ibar” (“ibratli misollar kitobi”-1370 y) asosiy asari ibn xoldunning iqtisodiy qarashlari. iqtisodiy fikrlarning rivojlanishida arab mutafakkiri ibn xoldunning (1332–1406) hissasi benihoya katta. u tunisda zodagonlar oilasida tug'ilgan. uning asosiy asari «kitob-ul-ibar» («ibratli misollar kitobi»-1370 y.) ibn xoldun ijtimoiy rivojlanishning umumiy qonuniyatlarini ko'rsatib berishga harakat qildi. uning fikricha, tarixiy jarayon asosini kishilik jamiyatining rivojlanishi tashkil etadi. dastlab odamlar yovvoyi holatda bo'lgan. keyinchalik kishilik jamiyati tabiat dunyosidan ajralib chiqqach, o'z rivojlanishida ikki bosqichni bosib o'tadi: «primitiv» va «tsivilizatsiya». ularning biri ikkinchisidan «odamlar yashash vositalarini qanday topa olishi» bilan ajralib turadi. birinchi bosqichda odamlar, asosan, dehqonchilik va chorvachilik bilan shug'ullangan bo'lsalar, ikkinchi bosqichda, olimning fikricha, ularga hunarmandchilik, savdo, ilm va san'at qo'shiladi. asosiy iqtisodiy g'oyalari tuzuvchi: z.allaberganov 1 5 tuzuvchi: z.allaberganov u: “bozor bahosi shakllanishining bir qancha qonuniyatlarini ta'riflab, soliqlar va har xil yig'imlar tovar qiymatining oshishiga olib keluvchi omil hisoblanadi”, – deb ko'rsatib berdi. ibn xoldun bozorning …

3 / 41

(1332-1405 y.) xulosa sifatida ijtimoiy rivojlanishning umumiy qonuniyatlari, tarixiy jarayon asosini kishilik jamiyatining rivojlanishi tashkil etishi to'g'risida fikr yuritiladi; soliqlarning zarurligi uqtiriladi, soliqlar yana aholining o'ziga qaytib kelishi, ularni faqat davlat, ayrim hukmdorlar foydasiga yig'ish jamiyatning tanazzulga olib kelishi aytiladi; ishlab chiqarish faoliyatiga katta e'tibor berilib, jamiyat moddiy qiymatlar ishlab chiqaruvchilar jamoasidan iborat deb ko'rsatiladi; odamning kelib chiqishida mehnatning o'rni, hunarmandchilik, fan va san'atning rivoji bevosita mehnat unumdorligining o'sishi bilan bog'liqligi aytib o'tiladi; mehnat turlarining farqlanishi, ya'ni “oddiy”, “murakkab”, “zaruriy va qo'shimcha mehnat” turlari to'g'risidagi fikrlar ilgari suriladi; tovarlarni ayirboshlash, asosan, ularni ishlab chiqarishga ketgan mehnat miqdoriga muvofiq amalga oshirilishi g'oyasi ilgari suriladi; bozorning rag'batlantiruvchi roli to'g'risida fikr yuritiladi. asosiy iqtisodiy g'oyalari tuzuvchi: z.allaberganov 2.markaziy osiyo mutafakkirlarining iqtisodiy qarashlari burhoniddin marginoniy. burhoniddin marginoniy. dastavval otasi, so'ng rishton, margilon, buxoro, samarqand va movarounnaxrning boshqa shaharlarida islomiy ta'lim olib, hanafiya mazhabining buyuk faqihi sifatida nom qozondi. shayxulislom bo'lib etishdi. burhoniddin marginoniy. samarqand …

4 / 41

ild 5 kitobdan iborat bo'lib, tahorat va amaliy ibodatlar (namoz, ro'za, zakot va haj)ga bag'ishlangan. bu jild 47 bob va 37 fasldan iborat. ikkinchi jildiga nikoh, emizish, taloq, qullarni ozod qilish, topib olingan bolaning nasabini aniqlash, topib olingan narsa, qochib ketgan qullar, bedarak yo'qolganlar, sherikchilik va vaqf huquqi kabi masalalar kiritilgan. bu jild 60 bob, 36 fasldan tashkil topgan. uchinchi jildida (14 kitob) oldi-sotdi, pul muammolari, kafolat, pulni birovga o'tkazish, qozilarning vazifalari, guvohlik, berilgan guvohlikdan qaytish, vakolat, da'vo, iqror bo'lish, sulh, bir ishda pul bilan sherik bo'lish, pulni saqlashga berish, qarz berish, sovg'a, ijara, muayyan shart asosida cheklangan ozodlik berilgan qullar, voliylik (patronat), majbur qilish, homiylik, qisman ozod bo'lgan qullar va bosqinchilik hususidagi masalalar o'rin olgan. bu jildda 36 bob, 37 fasl bor. to'rtinchi jildida (76 kitob) esa shafoat, merosni taqsimlash, dehqonchilik hamda bog'dorchilik hususida shartnoma, qurbonlikka so'yishadigan jonzod haqida, umuman qurbonlik qilish haqida, shariatga zid yomon narsalar haqida, tashlandiq …

5 / 41

etiga uning tomonidan «men bu kitobni yuz marta o'qidim», boshqa bir kitobda esa «bu kitobni qirq marta o'qidim, lekin yana o'qishim kerak», deb yozilgan. forobiy aristotel asarlarini o'qib o'rganish bilan birga, ularga sharhlar ham yozgan. buyuk alloma ibn sino aristotelning «metafizika» asarini forobiy yozgan sharhlar yordami bilangina to'liq tushunganligi haqida yozgan. farobiy bugungi kunda ham o'z ahamiyatini yo'qotmagan moddiy ehtiyojlar to'g'risida ta'limot yaratdi. uning fikricha, odamlarning ehtiyoji jamiyat shakllanishining asosiy sababidir. «tabiatan har bir odam shunday yaralganki, u yashashi va kamol topishi uchun ko'p narsalarga ehtiyoj sezadi. ularni u bir o'zi topa olmaydi va ularga erishish uchun kishilar jamoasiga muhtoj bo'ladiki, uning har biri u ehtiyoj sezayotgan narsalardan biron-birini beradi. 10 tuzuvchi: z.allaberganov forobiy platonga o'xshab ideal tuzum to'g'risida fikr yuritdi. u kelajak haqida o'ylab, baxtga erishishning zarur va birlamchi shartini tashkil etuvchi o'zaro yordam va do'stlik tufayli bo'ladigan shaharni ideal shahar deb hisoblagan; er yuzida barcha xalqlarning o'zaro yordami …

Want to read more?

Download all 41 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'rta asrlar iqtisodiy qarashlari. merkantalizm iqtisodiy ta'limoti"

mavzu: ix-xiiasrlardagi o'rta osiyo mutafakkirlarining iqtisodiy g'oyalari. mavzu: o'rta asrlar iqtisodiy qarashlari. merkantalizm iqtisodiy ta'limoti 1 tuzuvchi: z.allaberganov reja: 1. arab mamlakatlaridagi iqtisodiy g'oyalar. 2.markaziy osiyo mutafakkirlarining iqtisodiy qarashlari 3. amir temur va temuriylar davridagi iqtisodiy qarashlar 4. merkantalizm iqtisodiy ta'limoti 1.arab mamlakatlaridagi iqtisodiy g'oyalar arab mamlakatlarida feodal munosabatlarning shakllanishi, ijtimoiy-iqtisodiy hayot sharoitini to'g'ri aks ettiruvchi iqtisodiy qarashlarning kelib chiqishi yangi islom dinining paydo bo'lishi bilan bevosita bog'liq. ana shunday iqtisodiy fikr va ko'rsatmalar islom dinining muqaddas kitobi – qur'oni karimda (arabcha – qiroat, ya'ni o'qish) keng tarzda o'z aksini topgan. islom...

This file contains 41 pages in PPTX format (328.1 KB). To download "o'rta asrlar iqtisodiy qarashlari. merkantalizm iqtisodiy ta'limoti", click the Telegram button on the left.

Tags: o'rta asrlar iqtisodiy qarashla… PPTX 41 pages Free download Telegram