plaunlar (lycopodiophyta)

DOCX 6 sahifa 19,4 KB Bepul yuklash

6 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 19,4 KB

Fayl turi DOCX

Sahifalar 6

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 6

2-ma’ruza. plaunlar (lycopodiophyta) bo`limi reja 1. plaunlar haqida umumiy ma'lumot. 2. plaunlarning tuzilishi, rivojlanishi. 3. plaunlarning ko’payishi. plaunlarning ahamiyati 4. selaginellaning tuzilishi, rivojlanishi tayanch iboralar: plaunlarning tuzilishi, rivojlanishi, sporofit, gametofi, plaun, selaginella, spora, izospora,makrospora, mikrosporai, suprativ, mutovka. plaunlar bo’limi (lycopodiophyta) plaunlar yuksak tuzilishli o’simliklar ichida eng qadimgi hisoblanadi. paleozoyning oxirlarida o’sgan hozirgi kunda oz miqdordagi turkum va turlardan iborat bo’lib, o’simliklar qoplamidagi ahamiyati kam. hozirgi plaunsimonlar doimo yashil, ko’rinishdan moxsimonlarning biriidlar sinfiga mansub turkumlariga o’xshash ko’p yillik o’simliklar hisoblanadi. ko’pchilik plaunlarda poya unda aylanma holda joylashgan yaproqchalar bo’lishi bilan harakterlanadi. ba'zi turkumlarida yaproqlar suprativ yoki mutovka holida joylashadi. yaproqning poyaga birikadigan joyining poya tomonidan kichik chuqurchada joylashgan o’simta-tilcha (lagula) bo’ladi. ayrim plaunlarning erosti qismi shakli o’zgargan bargli ildizdan, boshqalarida rizomorfadan iborat. poya va ildizning uchki meristemasi ma'lum vaqtdan keyin bo’linmay qo’yganligi tufayli cheklangan darajada o’sadi. plaunlarning yerosti va yerusti qismlari ayrisimon shoxlangan. poyasining o’tkazuvchi sistemali qismi turlicha tuzilgan. qazilma holdagi …

2 / 6

di. bir xil sporalilarda gametofit etdor, 2-20 mm uzunlikda, ikki jinsli, saprofit yoki yarim saprofit holda o’sib, 1-15 yil davomidagacha voyaga etadi. turlicha sporalarda gametofit bir jinsli, sporadagi ozuqa modda hisobiga oziqlanib, bir necha xafta davomida voyaga yetadi va spora pardasidan birozgina tashqariga chiqadi xolos. jinsiy organlari anteridiy va arxegoniy ko’rinishida bo’ladi. anteridiylarda ikki yoki ko’p xivchinli spermatozoidlar, arxegoniyda tuxum hujayra yetishadi. urug’lanish suvli muhitda ro’y beradi. zigota tinim davrisiz unib, jinssiz avlod – sporafitni hosil qiladi. plaunlar bo’limi plaunlar yoki likopodiopsidlar (lycopodiopsida) va izoetopsidlar (isoyotopsida) sinflariga bo’linadi. sinf plaunsimonlar yoki likopodiopsidlar (lycopodiopsida) plaunlar tartibi (lycopodiales) bu tartibga bir xil sporali, rizoforalarsiz, yaxlit yaproqli ko’p yillik o’t o’simliklar kiradi. sporangiylari yaproq qo’ltig’ida yoki uni ichki tomonida, sporofillari kalta poyachada joylashadi. gametofit ikki jinsli, etdor tuproq ostida yoki chala ko’milgan holda, saprofit yoki chala saprofit holda bo’lib, uning voyaga etishi bir yil davomida, ayrim turkumlarida 5-15 yilda ro’y beradi. plaundoshlar (lycopodiaceae) …

3 / 6

bir necha xona ajraladi. plaunning ksilemasi birlamchi bo’lib, u prokambiydan hosil bo’ladi. floemaning o’tkazuvchi elementlari po’stining yonida elaksimon qismi bo’lgan uzun hujayralardan iborat. voyaga yetgan plaunning yaproqlari poyada navbat bilan, ayrimlarida suprativ, mutovka (4-5 tadan) yoki umuman biror tartibsiz holda joylashadi. yaproqning shakli uzunchoq, oval, uchburchak kabi ko’rinishlarda bo’ladi. bitta poyada yaproqlar turlicha shaklda bo’lishi mumkin. yaproqning o’rtasidan uzunasi bo’ylab tomirlanishi o’tadi. plaunning vegetativ ko’payishi ildizda yangi novdachalar hosil bo’lishi bilan, ayrimlarida maxsus qism orqali amalga oshadi. jinssiz ko’payishi sporangiylarida vujudga keladigan sporalar yordamida ro’y beradi. voyaga yetgan sporangiy buyraksimon yoki sharsimon sarg’ish po’stli bo’ladi. havo quruq bo’lganda sporangiyda ko’ndalangiga yoriq hosil bo’lib sporalar atrofga to’kiladi. namlik ortganda sporangiy nam shimib yoriq bekiladi. sporalari juda mayda, turlicha shaklda uch yoki to’rt chokli bo’ladi. plaunning sporalari tuproq ostida va uning ustida o’sishi mumkin. tuproq ostidagilari 3-8 yildan so’ng unadi. rivojlanishning boshlanishida u tuproq zamburug’lari hujayrasiga kirib, uning hisobiga o’saboshlaydi. bunday holat …

4 / 6

adi. voyaga yetgan anteridiy plaun to’qimasiga biroz botib kirgan bo’ladi. uning spermatozoidlari barcha murakkab tuzilishli o’simliklarda hosil bo’ladiganlaridan ham soddaroq tuzilishli bo’ladi. arxegoniyning ko’p qismi ham gametofitga botib kirgan holda joylashadi. urug’lanishdan hosil bo’lgan zigota tinim davrini o’tamay unadi. voyaga yetgan plaunning zaharli moddasi bo’ladi, shuning uchun chorva mollari uni yemaydi. plaundan yashil, ko’k, sariq rang olinadi. hozir ayrim mamlakatlar farmakopeyasida plaun tobora ko’proq qo’llanilmoqda. selaginellaning tuzilishi, rivojlanishi izoetopsidsimonlar sinfi (isoyotopsida)selaginellalar tartibi (selaginellales) bu sinfga turlicha sporali, shoxlangan o’t o’simliklar kiradi. yaproqi yaxlit, tilchali. sporangiylar poyada yaproq qo’ltig’ida yoki uning yonida joylashadi. sporofillari strobilaga to’plangan. gametofiti ayrim jinsli, mayda, sporadagi hamlangan ozuqa modda hisobiga oziqlanadi va bir yil davomida rivojlanadi. bu tartibdan selaginelladoshlar (selaginellaceae) oilasidan selaginella (selaginella) plaunga, undanam moxlarga o’xshab ketadi. sernam, soyali joylarda o’sadi. poyasi yashil yoki jigarrang, yaproqlari mayda, bir oz qoramtir yoki ko’kish tovlanadi. plaunga o’xshab teng va tengsiz uzunlikda novda hosil qilib dixotomik shoxlanadi. poyasi …

5 / 6

i maydaroq, qavariq tomonda poyani botiq tomonidagilari yirikroq, biroz boshqacharoq tuzilishli bo’ladi. poyaning yuzasi silliq yoki biroz tukli, epidermada ustitsalari bo’lmaydi. po’stlog’i zich va siyrak joylashgan hujayralardan iborat, ikkita qatlamdan iborat. floemaning o’tkazuvchi elementlari elaksimon qismlar, ba'zilarida traxeidlar, yana boshqalarida haqiqiy to’qimalardan tashkil topgan. yaproqlari oddiy, yaxlit, mayda, 5 mm uzunligicha boradi. qirrasi tekis, tishli, asosi doirasimon, o’tkir uchli. ustitsalar ko’pincha yaproqning tagida, ayrimlarida esa ustida ham bo’ladi. epiderma hujayralarida ham xloroplastlar bo’ladi. soyada o’sadiganlariga quyosh nuri tushsa u havorang, ko’k-yashil, qoramtir-yashil tusda tovlanadi. selaginellaning vegetativ ko’payishi, poyaning qismlarga bo’linib, uni ildiz otib ketishi bilan, ayrimlarida ildizpoya, piyozbosh tuganaklar yordamida amalga oshadi. selaginella asosan jinssiz ravishda sporalar hosil qilib ko’payadi. strobilalar yon shoxchalarining oxirida joylashadi. megasporangiylari mikrosporangiylardan ancha katta bo’ladi. sporangiylar zarb bilan ochilishi tufayli ulardagi sporalar 2-10 sm uzoqlikgacha otilib atrofga tarqaladi. mikrosporalar unib, erkaklik o’simtasi mikrospora pardasini yorib chiqib ketmasdanoq hosil qiladi. mikrosporaning birinchi bo’linishidan kichkina protallial va …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 6 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"plaunlar (lycopodiophyta)" haqida

2-ma’ruza. plaunlar (lycopodiophyta) bo`limi reja 1. plaunlar haqida umumiy ma'lumot. 2. plaunlarning tuzilishi, rivojlanishi. 3. plaunlarning ko’payishi. plaunlarning ahamiyati 4. selaginellaning tuzilishi, rivojlanishi tayanch iboralar: plaunlarning tuzilishi, rivojlanishi, sporofit, gametofi, plaun, selaginella, spora, izospora,makrospora, mikrosporai, suprativ, mutovka. plaunlar bo’limi (lycopodiophyta) plaunlar yuksak tuzilishli o’simliklar ichida eng qadimgi hisoblanadi. paleozoyning oxirlarida o’sgan hozirgi kunda oz miqdordagi turkum va turlardan iborat bo’lib, o’simliklar qoplamidagi ahamiyati kam. hozirgi plaunsimonlar doimo yashil, ko’rinishdan moxsimonlarning biriidlar sinfiga mansub turkumlariga o’xshash ko’p yillik o’simliklar hisoblanadi. ko’pchilik plaunlarda poya unda ayla...

Bu fayl DOCX formatida 6 sahifadan iborat (19,4 KB). "plaunlar (lycopodiophyta)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: plaunlar (lycopodiophyta) DOCX 6 sahifa Bepul yuklash Telegram