yuksak o`simliklar haqida umumiy ma`lumot

DOCX 23 pages 48.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 23
yuksak o`simliklar haqida umumiy ma`lumot reja: 1. yuksak o`simliklar haqida umumiy ma`lumot. 2. yo`sinsimonlarning tasniflanishi. 3. psilofitsimonlarning umumiy tavsifi, morfologik tuzilishining o`ziga xosligi va kelib chiqishi. 4. psilotsimonlarning umumiy tavsifi, morfologik tuzilishining o`ziga xosligi va kelib chiqishi. 5. plaunsimonlar bo`limining umumiy tavsifi, paydo bo`lgan va rivojlangan davrlari, hayot sikli, teng sporali va har xil sporali plaunlar. 6. qirqbo`g`imlarning tuzilishidagi o`ziga xos xususiyatlar. 7. paporotniksimonlarning umumiy tavsifi. yo`sinsimonlar bo`limi — bryophyta. yuksak, barg poyali (cormophyta) o`simliklar tuban tallomli (thallomphyta) o`simliklardan qator xarakterli xususiyatlari bilan farq qiladi. tuban o`simliklar suvda va ayrim hollarda nam muhitda hayot kechiradi. ma`lumki, ular hujayrasiz, bir hujayrali, koloniya shaklida, ipsimon, ko`p hujayrali va faqat yuksak taraqqiy etgan vakillarining vegetativ tanasi bir qadar differentsiyalashgan. ya`ni tuban o`simliklarda yuksak o`simliklardagi singari haqiqiy barg, poya va ildiz kabi organlarga ajralgan vegetativ tana yo`q. yuksak o`simliklar asta-sekinlik bilan suvdan chiqib, quruqlikni ishg`ol qila boshlagan va suv muhitidan keskin farq qiladigan muhitga …
2 / 23
ixatomik shoxlangan ildiz vazifasini rizoidlar bajaradi. binobarin, yuksak o`simliklarni xarakterlaydigan asosiy xususiyati vegetativ organlari poya, barg va ildizning bo`lishidir. yuksak o`simliklar ham tuban o`simliklar singari vegetativ, jinssiz va jinsiy yo`llar bilan ko`payadi. lekin yuksak o`simliklarning hammasi uchun jinsiy naslning jinssiz nasl bilan navbatlashishi — nasl gallanishiga xos xususiyat hisoblanadi. odatda, jinssiz ko`payish sporalar yordamida bo`lib, bu sporalarning kata-kichikligi bir xil yoki har xil bo`lishi mumkin. ulardan o`z jinsiy organlariga ega bo`lgan gametofit deb ataluvchi o`simta vujudga keladi. gametofit bir jinsli (erkak yoki urg`ochi) yoki qo`sh jinsli bo`lishi mumkin. jinsiy ko`payish yuksak o`simliklarda ogam tipida bir-biridan keskin farq qiladigan jinsiy gametalarning qo`shilishi natijasida sodir bo`ladi. erkaklik jinsiy gametalar — xivchinli harakatchan spermatozoidlar yoki harakatsiz spermatsiylardir. spermatozoidlar moxsimon va paporotniksimon o`simliklar gametofitida anteridiy deb ataladigan maxsus erkaklik jinsiy organlarida rivojlanadi. yuksak o`simliklarning tuxum hujayrasi arxegoniy deb ataladigan ko`p hujayrali urg`ochilik jinsiy organlarda vujudga keladi. arxegoniy odatda cho`ziq gulcha shaklida bo`lib, u qorin, …
3 / 23
boshlab, gulli o`simliklargacha yuksak o`simliklarning barchasining individual taraqqiyot davri bir xilda: jinsiy jarayon natijasida xromosomalarning soni ikki barobar ortishi, spora hosil bo`lishida esa xromosomalarning soni ikki barobar kamayishi kuzatiladi. shuning uchun ham yuksak o`simliklarning individual taraqqiyot davrida jinsiy gametofit nasl jinssiz sporofit nasldan farq qilishi muqarrar. har qanday holda ham yuksak o`simliklarda gametofit-jinsiy nasl n xromosom soniga, jinssiz sporofit nasl esa 2n xromosom soniga ega bo`ladi. yuksak o`simliklar orasida faqat yo`sinsimonlarda gametofit nasl ustun, qolgan barcha yuksak o`simliklarda paporotniksimonlardan boshlab gulli o`simliklarga qadar sporofit nasl ustundir. yuksak o`simliklarning ichki tuzilishi ham murakkabligi bilan xarakterlanadi. moxsimonlardan boshlab yuksak o`simliklarning vegetativ va generativ organlari murakkablashadi va differentsiallasha boradi. vegetativ organlarning bu qadar murakkablashib borishi ularning quruq muhitga moslasha borishi bilan bog`liq. birinchidan uning himoya organlari – qoplovchi to`qimalari, ikkinchidan ularning suv va suvda erigan moddalarni shimib olishi va butun tanaga tarqatish vazifasini bajaradigan ksilema (yog`ochlik) o`tkazuvchi naylar va o`simlikning yashil qismida hosil …
4 / 23
sahrolargacha keng tarqalgan. ular orasida kattaligi bir necha mm keladigan turlardan tortib 100-150 m gacha balandlikka yetadigan turlarni ham uchratish mumkin. yuksak o`simliklar tabiatda va insonning xhjalik faoliyatida nihoyatda muhim ahamiyatga ega. yer yuzida mavjud barcha tirik mavjudotlarning, shu jumladan, insoniyatning hayoti yashil o`simliklar va, xususan, yuksak o`simliklar bilan chambarchas bog`liq. yo`sinsimonlar bo`limi — bryophyta yo`sinsimonlar eng sodda tuzilishli yuksak o`simliklar bo`lib, qator xususiyatlariga ko`ra suv o`tlariga o`xshash. bu o`xshashlik nimada kuzatiladi? birinchidan, yo`sinsimon o`simliklar, suv o`tlari singari o`tkazuvchi nay bog`lamlari va ayrim turlarning rizoidlari e`tiborga olinmaganda haqiqiy ildizlari yo`q. ikkinchidan, yo`sinsimonlarning ayrim turlarining (masalan, jigarsimon yo`sinlar) yer bag`irlab o`suvchi plastinka shaklidagi vegetativ tanasi suv o`tlarining tallomiga o`xshash. yo`sinsimonlarning suv o`tlariga o`xshash, yog`ochlangan turlari yo`q va, nihoyat, ularning individual tarqqiyot davridagi umumiy o`xshashlik, bularda xam suv o`tlari singari jinsiy gametofit naslning ustunligi hisoblanadi. shuning uchun ham yo`sinsimonlar tarixiy taraqqiyotda o`ziga xos yo`nalishga ega bo`lib, filogenetik shajaraning alohida rivojlana borgan mustaqil …
5 / 23
ntiradi. arxegoniy, odatda, cho`ziq shaklda bo`lib, bir qadar kengaygan qorin va ingichka bo`yin qismidan iborat. arxegoniy devori bir qator hujayralardan shakllangan bo`lib, uning qorin qismida tuxum hujayra joylashgan. urug`lanish oldidan arxegoniyning bo`yin qismidagi hujayralar o`zidan maxsus shilmshiq modda ajratadi. shilimshiq modda xemotaksis xususiyatiga ega bo`lib, tashqariga chiqishi bilan spermatozoidlardan birini o`ziga jalb qiladi va ulardan biri arxegoniyning bo`yin qismi orqali uning qorin qismiga o`tib, tuxum hujayrani urug`lantiradi. urug`lanish natijasida hosil bo`lgan zigota tinim davrini o`tamasdan darhol mitoz yo`l bilan bo`lina boshlaydi va asta-sekin sporogon deb ataladigan sporofitga yoki sporogoniyga aylanadi. sporogon ko`sak shaklida bo`lib, uning ust tomonida qopqoqchasi bor. yo`sinsimonlarning turli xil vakillarida sporogon tuzilish jihatidan turlicha bo`ladi. uning devori bir yoki ko`p qavatli, ichida sporogon to`qimalari yoki boshqacha arxesporiy (spora hosil qiluvchi hujayralar) joylashgan. reduksion bo`linishidan to`rttadan gaploid sporalar vujudga keladi. yo`sinsimonlarning sporofiti ko`pincha sporogon bandida joylashgan, hech qachon poya va barg hosil qilmaydi. chunki alohida hayot kechirish imkoniga …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yuksak o`simliklar haqida umumiy ma`lumot"

yuksak o`simliklar haqida umumiy ma`lumot reja: 1. yuksak o`simliklar haqida umumiy ma`lumot. 2. yo`sinsimonlarning tasniflanishi. 3. psilofitsimonlarning umumiy tavsifi, morfologik tuzilishining o`ziga xosligi va kelib chiqishi. 4. psilotsimonlarning umumiy tavsifi, morfologik tuzilishining o`ziga xosligi va kelib chiqishi. 5. plaunsimonlar bo`limining umumiy tavsifi, paydo bo`lgan va rivojlangan davrlari, hayot sikli, teng sporali va har xil sporali plaunlar. 6. qirqbo`g`imlarning tuzilishidagi o`ziga xos xususiyatlar. 7. paporotniksimonlarning umumiy tavsifi. yo`sinsimonlar bo`limi — bryophyta. yuksak, barg poyali (cormophyta) o`simliklar tuban tallomli (thallomphyta) o`simliklardan qator xarakterli xususiyatlari bilan farq qiladi. tuban o`simliklar suvda va ayrim hollarda nam muhitda h...

This file contains 23 pages in DOCX format (48.5 KB). To download "yuksak o`simliklar haqida umumiy ma`lumot", click the Telegram button on the left.

Tags: yuksak o`simliklar haqida umumi… DOCX 23 pages Free download Telegram