metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirishasoslari

PPTX 11 стр. 135,0 КБ Бесплатная загрузка

11 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 135,0 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 11

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 11

slayd 1 1-mavzu: “metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish asoslari” fanining rivojlanishi va ahamiyati ma’ruza rejasi: a) mssa fani haqida umumiy ma’lumotlar; b) metrologiyaning rivojlanishi, qonuniy va huquqiy asoslari; c) texnik jihatdan tartibga solishning asosiy vazifalari. o‘zbekiston respublikasidagi ishlab chiqarish korxonalari va xizmat ko’rsatish tashkilotlari oldida turgan asosiy masalalardan biri - ichki va tashqi bozorlarni sifatli mahsulotlar bilan to‘ldirish va jahon bozorlarida raqobat qila oladigan sifatli mahsulotlar ishlab chiqarishdir. metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish hamda mahsulot sifatini boshqarish bo‘yicha tadbirlar respublikamiz iqtisodiyotining barcha yo‘nalishlarida (kimyo, neft va gaz, elektronika, mashinasozlik, transport, aloqa, qurilish, tog‘-kon, geologiya va qidiruv, energetika, qishloq xo‘jaligi va boshqalar) keng qo‘llaniladi. shuning uchun kadrlar tayyorlash milliy dasturi asosida ishlab chiqilgan davlat ta’lim standartlarida “metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish” umumkasbiy fanini o‘qitishga muhim e’tibor qaratilgan. fanni o‘qitish predmeti - standart usullardan foydalanib turli mahsulotlar sifatini xolisona baholash bo‘lib hisoblanadi. shuningdek, fanda metrologiya va uning tarkibiy elementlari, fizikaviy kattaliklar va ularning birligi, o‘lchash …

2 / 11

et, jarayon yoki hodisa) to‘g‘risida gap borganda, albatta, ularni tavsiflovchi muayyan xossa (hodisalar)ni ko‘z oldimizga keltiramaz. bu xossalar turli darajada namoyon bo‘lishi, boshqacharoq aytganda, miqdoriy baholanishi mumkin. odatda, miqdoriy baholashni faqatgina o‘lchashlar amali orqaligina bajarish mumkin. o‘lchashlar inson faoliyatining ajralmas bo‘lagi bo‘lib, hayotning asosini tashkil etadi. kishi erta bilan uyg‘ongan zahoti birinchi navbatda vaqtni baholaydi; ishga, o‘qishga ketayotganda masofani baholaydi va h. o‘lchashlar uzluksiz, takroriy yoki davriy ravishda, ba’zan bilgan holda, ba’zan esa bilmagan holda sodir bo‘lib turadi. ona-tabiat insonni shunday bir ajoyib xususiyat, hissiyot bilan ta’minlaganki, uni murakkab bir o‘lchash asbobi sifatida tushunishimiz mumkin. ammo shuni ta’kidlash zarurki, atrofdagi muhitni, borliqni faqat sezgi vositasidagina bilish yetarli emas, faqatgina ularni o‘lchashlar orqaligina bilib, kerakli xulosalar chiqarib olishimiz mumkin. hozirgi vaqtda ma’lumotlarga ko‘ra, inson faoliyatining 3000dan ortiq sohasi aynan o‘lchashlar bilan chambarchas bog‘liq ekan. har bir ishda muayyan tartib-qoidalar bo‘lgani kabi o‘lchashlarning ham o‘ziga xos bo‘lgan qoidalari, usullari va uslubiyatlari mavjud …

3 / 11

a ilm haqida quyidagi fikrlarni aytganlar: “har bir kuzatuvchi (olim) diqqat bilan o‘lchasin, hamisha o‘z ishlaridan qoniqmasin, o‘z ishlarini qayta-qayta tekshirib tursin, mumkin qadar kamroq g‘ururlansin, tobora tirishqoqlik bilan ishlasin va mehnatda hech mahal zerikmasin”; “agar inson izlanuvchan va aniqlikni talab qiluvchi bo‘lsa, ilm tarmoqlaridan biror bir tarmoqning to‘la ma’nosi haqida so‘zlay olishi mumkin”; “... dalil va aniqlik haqiqiy ilmga xosdir”. mashhur rus olimi d.i.mendeleyev o‘lchash haqida shunday degan edi: “... har bir fan, eng avvalo, o‘lchash bilan boshlanadi”, “bilish uchun o‘lchash kerak, o‘lchash uchun esa o‘lchovni bilish kerak”. shuning uchun ham asosiy maqsad faqat o‘lchash emas, uning o‘lchovini ham bilish zarurligini ko‘rsatib o‘tgan. galileo galileyning “o‘lchab bo‘ladiganini o‘lchang, mumkin bo‘lmaganiga imkoniyat yarating” degan bashoratlari o‘lchashlarning ahamiyatini yanada yuqoriga ko‘targan. antropometrik o‘lchashlarning vujudga kelishi. o‘lchashlarga bo‘lgan ehtiyoj qadim zamonlardayoq paydo bo‘lgan. inson kundalik hayotida har xil kattaliklarni: masofalarni, yer maydonlarining yuzalarini, jismlarning o‘lchamlarini, massalarini, vaqtni va hokazolarni, bu jarayonlarni yuzaga …

4 / 11

metrik o‘lchashlar bo‘lgan. antropometriya – antropologiya ilmida odam tanasi va a’zolarini o‘lchashga asoslangan tekshirish usuli bo‘lib, u insonning muayyan a’zolariga muvofiqlikka yoki moyillikka asoslangan holda kelib chiqqan. masalan, qarich – qo‘l kafti yoyilgan holda bosh barmoq va jimjiloq orasidagi masofa; qadam – balog‘at yoshidagi odamning sokin odimlashidagi yurish birligi; tirsak – kaft va tirsak orasidagi masofa; chaqirim – ochiq dala sharoitida birining tovushini ikkinchisi eshitishi mumkin bo‘lgan masofa; ladon – bosh barmoqni hisobga olmaganda qolgan to‘rttasining kengligi; fut – oyoq tagining uzunligi; pyad – yozilgan bosh va ko‘rsatkich barmoqlar orasidagi masofa va hokazolar. bu kabi birliklarni joriy etishda yirik fan yoki davlat arboblarining antropometrik o‘lchamlarini asos qilib olish hollari ham uchraydi. masalan, ingliz qiroli genrix i (xii asrning boshi) yard o‘lchash birligini (91,44 sm) joriy etgan. bunda namunaviy o‘lchov sifatida qirolning burni uchidan oldinga cho‘zilgan qo‘lning o‘rtancha barmog‘i uchigacha bo‘lgan masofa olingan. antropometrik o‘lchash birliklari bilan bir vaqtda tabiiy o‘lchash …

5 / 11

da rasm bo‘lgan suv soatidan massasi taxminan 500 gramga teng bo‘lgan «mina suv» oqib ketgan. keyinchalik «mina» o‘zgarib, biz o‘rganib qolgan minutga aylangan. keyinchalik tabiiy «o‘lchovlar» turmushda keng qo‘llana boshlandi. shunday o‘lchovlardan biri yerning o‘z o‘qi atrofida aylanishini vaqt birligi sifatida ishlatilishi. jamiyatning rivojlanishi, savdo va dengiz sayohatining rivojlanishiga, sanoatning paydo bo‘lishiga, fanni rivojlanishiga, shu bilan birga, maxsus texnika va o‘lchash vositalarini yaratilishiga ham sababchi bo‘ldi. shunday qilib, o‘lchashlarning rivojlanishiga biz e’tiborimizni qaratsak, uni quyidagi bosqichlarga bo‘lishimiz mumkin. ishlab chiqarish munosabatlarining rivojlanishi o‘lchash vositalari va usullarini mukammallashtirishni talab eta boshladi. o‘lchashlar nazariyasi hamda vositalarining rivojini aniqlab bergan texnika yutuqlarining uchta asosiy bosqichini ajratib ko‘rsatish mumkin: texnologik bosqich (manufaktura va mashina ishlab chiqarishning yuzaga kelishi); energetik bosqich (bug‘ energiyasini ishlatish, ichki yonuv dvigatellarining yuzaga kelishi, elektr energiyasini ishlab chiqarish va ishlatish); ilmiy-texnikaviy inqilob (fanni ishlab chiqarish bilan bog‘lash va uni bevosita ishlab chiqaruvchi kuchga aylantirish) bosqichi. o‘lchashlar nazariyasining rivojlanishida qator olimlarning, …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirishasoslari"

slayd 1 1-mavzu: “metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish asoslari” fanining rivojlanishi va ahamiyati ma’ruza rejasi: a) mssa fani haqida umumiy ma’lumotlar; b) metrologiyaning rivojlanishi, qonuniy va huquqiy asoslari; c) texnik jihatdan tartibga solishning asosiy vazifalari. o‘zbekiston respublikasidagi ishlab chiqarish korxonalari va xizmat ko’rsatish tashkilotlari oldida turgan asosiy masalalardan biri - ichki va tashqi bozorlarni sifatli mahsulotlar bilan to‘ldirish va jahon bozorlarida raqobat qila oladigan sifatli mahsulotlar ishlab chiqarishdir. metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirish hamda mahsulot sifatini boshqarish bo‘yicha tadbirlar respublikamiz iqtisodiyotining barcha yo‘nalishlarida (kimyo, neft va gaz, elektronika, mashinasozlik, transport,...

Этот файл содержит 11 стр. в формате PPTX (135,0 КБ). Чтобы скачать "metrologiya, standartlashtirish va sertifikatlashtirishasoslari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: metrologiya, standartlashtirish… PPTX 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram