geofizika va geokimyo: umumiy tushuncha va yer fanlari orasidagi o‘rni

DOCX 17 pages 49.4 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.4 KB

File type DOCX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

geofizika va geokimyo: umumiy tushuncha va yer fanlari orasidagi o‘rni slayd-reja · geofizika fani haqida umumiy tushuncha: · ta’rif: geofizika – yer sharining umumiy fizik xossalari va uning qattiq (litosfera), suyuq (gidrosfera) hamda gazsimon (atmosfera) qobiq-layerlaridagi jarayonlarni o‘rganuvchi fanlar majmuasiuz.wikipedia.org. · tarixi: geofizika elementlari xvi asr oxirlaridan ilmiy jihatdan o‘rganila boshlagan; xix asr o‘rtalariga kelib mustaqil fan sifatida shakllanganuz.wikipedia.org. xx asr o‘rtalarida geofizika izchil tizim holida rivoj topdi. o‘zbekistonda geofizik tadqiqotlar 1868 yili toshkentda birinchi fizik observatoriya tashkil etilishi bilan boshlanganuz.wikipedia.org. · asosiy bo‘limlari: geofizika uch asosiy bo‘limga bo‘linadiscribd.com: yer fizikasi (yerning ichki tuzilishi va jarayonlari – masalan, seysmologiya, gravimetriya, magnitologiya va b.), gidrofizika (okeanlar, dengizlar va quruqlikdagi suvlarning fizik jarayonlari) va atmosfera fizikasi (atmosferadagi meteorologik hodisalar va jarayonlar)scribd.comscribd.com. shuningdek, geofizika umumiy geofizika (yerning ichki va sirtqi qatlamlaridagi fizik maydonlar va jarayonlar) hamda amaliy geofizika (elektr razvedka, seysmik, gravimetrik, magnit, radiometrik usullar orqali foydali qazilmalar qidiruvi) kabi yo‘nalishlarga ham ajratiladiuz.wikipedia.org. …

2 / 17

nining asoschilari hisoblanadiuz.wikipedia.org. xx asrning birinchi yarmida o‘tkazilgan tadqiqotlar natijasida geokimyo mustaqil fan sifatida shakllandiuz.wikipedia.org. · asosiy bo‘limlari: geokimyoda zamonaviy ilm-fan taraqqiyoti davomida ko‘plab ixtisoslashgan tarmoqlar shakllangan: kosmokimyo (kosmik jismlarning kimyoviy tarkibi), radiogeokimyo (radioaktiv elementlarning yerda tarqalishi), biogeokimyo (tirik organizmlar ishtirokidagi geokimyoviy jarayonlar), analitik geokimyo, fizik geokimyo, gidrogeokimyo (suvlarning kimyoviy xususiyatlari), litosfera geokimyosi, organik geokimyo, litogenez geokimyosi, izotop geokimyosi, nodir elementlar geokimyosi va hokazouz.wikipedia.org. bu tarmoqlar foydali qazilmalarni izlashning nazariy asosi bo‘lib xizmat qiladiuz.wikipedia.org. geokimyo usullari odatda geologik usullar bilan birgalikda qo‘llaniladi, va geokimyo boshqa fanlar ma’lumotlaridan (okeanologiya, biologiya, tuproqshunoslik va b.) keng foydalanadiuz.wikipedia.org. · geofizika va geokimyoning boshqa yer fanlari bilan aloqasi: · geofizika yer haqidagi barcha fanlar bilan uzviy bog‘langan holda rivojlanadi. avvalo geofizik tadqiqotlar geologiya, tabiiy geografiya, meteorologiya va fizika fanlarining nazariy va uslubiy asoslariga tayanadiscribd.com. shu bilan birga, geofizika astronomiya, geodeziya, issiqlik fizikasi, geomorfologiya, kimyo, geokimyo, landshaft fizikasi, tuproqshunoslik kabi fanlar usullaridan ham foydalanadiscribd.com. demak, geofizika …

3 / 17

unday qilib, geofizika va geokimyo yer tizimi fanlari (earth sciences) doirasida boshqa fanlar bilan integratsiyada bo‘ladi. · geofizika va geokimyoning amaliy ahamiyati: · foydali qazilmalarni izlash: geofizikaning amaliy bo‘limlari – seysmik, gravimetrik, elektromagnit, magnit razvedka va boshqa usullar – neft, gaz, foydali qazilma konlarini aniqlashga qaratilganuz.wikipedia.org. xuddi shu maqsadda geokimyoviy qidiruv usullari (litogeokimyo, gidrogeokimyo, biogeokimyo va b.) ham qo‘llanilib, jins va suv namunalari tarkibidagi elementlar tahlili orqali konlar mavjudligini belgilashda yordam beradi. · seysmojaxon va tabiiy ofatlar: geofizika zilzilalarni o‘rganish (seysmologiya) va vulqon jarayonlarini kuzatish orqali seysmik xavfni baholash hamda zilzilalarni oldindan prognoz qilishga intiladiuz.wikipedia.org. masalan, o‘zbekistonda 1970-yillardan boshlab geofizikaning seysmologik va elektromagnit usullari yordamida hududlarning seysmik rayonlashtirish xaritalari tuzilgan va zilzilalarni oldindan bashorat qilish bo‘yicha ilk natijalar olinganuz.wikipedia.org. geokimyo esa vulqon gazlari va termal suvlardagi elementlarni tahlil qilish orqali vulqon faolligini monitoring qilishda qo‘llanilishi mumkin. · atrof-muhit va ekologiya: geokimyoviy tahlillar ekologik monitoringda muhim ahamiyatga ega. masalan, tuproq, suv …

4 / 17

laydi. geokimyo gidrogeologiya bilan birgalikda ichimlik suvlari sifatini nazorat qilish, yer osti suvlari harakati va tarkibini o‘rganishda qo‘llanadi. · boshqa amaliy sohalar: geofizika ma’lumotlari meteorologiyada (iqlim modellari uchun), harbiy sohada (masalan, portlashlarni seysmik aniqlash), hatto arxeologiyada (geofizik radarlardan yerdagi qazilmalarni topish uchun) qo‘llanadisosyalarastirmalar.comsosyalarastirmalar.com. geokimyo esa geologik vaqt mobaynida yuz bergan o‘zgarishlarni (masalan, paleoiqlimni) izotoplar tahlili orqali tiklash, shuningdek, kosmik geologiyada meteorit va oy tuprog‘ining tarkibini tahlil qilishga xizmat qiladiuz.wikipedia.org. · fanlararo integratsiya va zamonaviy tadqiqot yo‘nalishlari: · yer tizimini kompleks o‘rganish: hozirgi vaqtda geofizika va geokimyo integratsiyalashgan holda yer sistemasini chuqur o‘rganmoqda. masalan, iqlim o‘zgarishini tushunishda geofizik iqlim modellari bilan birga geokimyoviy uglerod aylanishi ma’lumotlari ishlatiladi. shuningdek, geobiologiya va biogeokimyo sohalari tirik organizmlar, ularning geosferalarga ta’siri va geokimyoviy jarayonlarni birlashtirib tadqiq qilmoqda. · kosmik tadqiqotlar: geofizika endilikda faqat yer bilan cheklanmay, planetologiya va kosmik geofizika yo‘nalishlariga ham kirgan – masalan, boshqa sayyoralar va ularning yo‘ldoshlari gravitatsion maydonlari, ichki tuzilishi va …

5 / 17

h usullari seysmik signal va geokimyoviy ma’lumotlarni tahlil qilishda yangi yutuqlar bermoqda. · fanlararo loyihalar: geofizik va geokimyoviy usullar birgalikda qo‘llanilayotgan yo‘nalishlar ko‘paymoqda. masalan, arxeologik geofizika-geokimyo yondashuvi yerni qazmasdan turib qadimiy manzillarni aniqlashda ishlatilmoqdasosyalarastirmalar.comsosyalarastirmalar.com. geoekologiyada ifloslanish o‘choqlarini topishda avvalo geofizik skanerlash, so‘ngra geokimyoviy tahlil qo‘llanadi. yerning rivojlanish tarixi bo‘yicha tadqiqotlarda ham plitalar tektonikasini geofizik usullar (masalan, paleomagnetizm) va geokimyoviy usullar (tog‘ jinslarining izotop yoshi) integratsiyasi orqali tushunish keng tarqalgan. konspekt geofizika fani: ta’rif, tarixi va bo‘limlari geofizika yer haqidagi fundamental fanlardan biri bo‘lib, u yer sharining umumiy fizik xossalarini va turli geosferalar (litosfera – yerning qattiq qobig‘i, gidrosfera – suv qatlami, atmosfera – havo qatlami)da kechuvchi jarayonlarni o‘rganadiuz.wikipedia.org. geofizika bir nechta yirik bo‘limlarni o‘z ichiga oladi: yer fizikasi (yer ichki tuzilishi, yer po‘sti va mantiyasidagi jarayonlar, masalan, seysmologiya – zilzilalarni o‘rganish, geotermika – yer issiqlik rejimi, gravimetriya – yerning tortish kuchi maydoni va b.), gidrofizika (okeanlar va quruqlik suvlarining fizikasi, …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "geofizika va geokimyo: umumiy tushuncha va yer fanlari orasidagi o‘rni"

geofizika va geokimyo: umumiy tushuncha va yer fanlari orasidagi o‘rni slayd-reja · geofizika fani haqida umumiy tushuncha: · ta’rif: geofizika – yer sharining umumiy fizik xossalari va uning qattiq (litosfera), suyuq (gidrosfera) hamda gazsimon (atmosfera) qobiq-layerlaridagi jarayonlarni o‘rganuvchi fanlar majmuasiuz.wikipedia.org. · tarixi: geofizika elementlari xvi asr oxirlaridan ilmiy jihatdan o‘rganila boshlagan; xix asr o‘rtalariga kelib mustaqil fan sifatida shakllanganuz.wikipedia.org. xx asr o‘rtalarida geofizika izchil tizim holida rivoj topdi. o‘zbekistonda geofizik tadqiqotlar 1868 yili toshkentda birinchi fizik observatoriya tashkil etilishi bilan boshlanganuz.wikipedia.org. · asosiy bo‘limlari: geofizika uch asosiy bo‘limga bo‘linadiscribd.com: yer fizikasi (yerning ichki t...

This file contains 17 pages in DOCX format (49.4 KB). To download "geofizika va geokimyo: umumiy tushuncha va yer fanlari orasidagi o‘rni", click the Telegram button on the left.

Tags: geofizika va geokimyo: umumiy t… DOCX 17 pages Free download Telegram