amir temur-mohir sarkarda

DOCX 5 стр. 18,9 КБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 18,9 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

insho: “amir temur-mohir sarkarda” reja: 1. hayot yo'li 2. buyuk davlat arbobi 3. amir temur-mohir sarkarda 4. xulosa mashhur davlat arbobi, o'rta asrlar islohotchisi, sarkarda, adolat uchun tolmas kurashchi, ilm-fan va madaniyat rahnamosi amir temur davrida ilm-fan, madaniyat va ta'lim mislsiz darajada yuksaldi. siyosiy maydonga qadam qo'yganida amir temur endigina 24 yoshga kirgandi. mamlakat parokanda, mahalliy siyosiy kuchlar o'rtasidagi o'zaro qarama-qarshiliklar avj olgandi. ustiga ustak, chingizxon avlodlari movarounnahrga tez-tez bosqin uyushtirib turardi. taxminan bir asr davom etgan bu davrda movarounnahrning istibdod alamini tortgan oddiy fuqarolaridan to yirik siyosiy arboblariyu din peshvolarigacha juda ham og'ir kun kechirdilar. jamiyatga ozodlikka va taraqqiyotga bo'lgan intilishlarni o'zida mujassam etgan xaloskor, dohiy zarur edi. taqdir taqozosi bilan amir temur ana shunday xaloskor va yo'lboshchi sifatida tarix sahnasida paydo bo'ldi. 1370 yilda amir temur balxda bo'lib o'tgan qurultoyda movarounnahrning ulug' amiri deb e'lon qilindi. tarqoqlikni bartaraf etib, ayrim o'lkalarni yagona davlatga birlashtirish amir temurning asosiy maqsadi …

2 / 5

rsatdi. 1402 yilda usmonlilar sultoni boyazid ustidan evropa uchun katta ahamiyatga ega bo'lgan g'alabani qozonib, usmonlilarning konstantinopolni istilo etishlarini yarim asrga surib yubordi. frantsuz tarixchisi r.grusse 20-asr boshlarida “amir temurning boyazid ustidan g'alabasi xristian olamini asrab qoldi”, deb yozgan edi. tarix amir temurni makedoniyalik iskandar, doro 1, yuliy sezar kabi yirik sarkardalar bilan bir qatorga qo'yadi. amir temur mingta jang o'tkazib birontasida ham engilmagan mashhuri zamon sarkarda sifatida, davlat tuzilishi ishlariga, ilm-fan, ma'rifat, madaniyat taraqqiyotiga ulkan hissa qo'shgan siyosiy arbob sifatida tarixga kirdi. amir temur tarafidan tarqoq viloyatlar yagona davlatga birlashtirilib, markaziy hokimiyat tuzilib barqarorlashgandan keyin, mamlakat iqtisodiyoti mustahkamlandi, savdo va hunarmandchilik ishlab chiqarishi rivojlana boshladi, qo'shni va uzoqdagi mamlakatlar bilan savdo-xo'jalik aloqalari kengaydi. amir temur hayotlik paytida davlat boshqaruvi haqida “temur tuzuklari” degan nomda mashhur bo'lgan maxsus kitob yozilgan edi. unda bu mashhur davlat arbobi va sarkardaning harbiy san'atga, davlat tuzilishi va mamlakatni boshqarishga oid qarashlari aks etdi. “kuch …

3 / 5

ahon me'morchiligida yangi yo'nalish paydo bo'ldi va u ijodning go'zal namunalarini in'om etdi amir temur hayotlik paytida bunyod etilgan o'nlab me'moriy yodgorliklar inson tafakkuri, aqli va salohiyatining benazir tajassumi edi. amir temur xii asrda yashagan islom ilohiyotchisi, shoir va mutafakkir xoja ahmad yassaviy dahosiga ehtirom ko'rsatib, uning sharafiga turkiston shahridagi kichik daxma ustida ulug'vor maqbara bunyod ettirdi. maqbara bugungi kunda ham o'zining salobati, ko'rki va ajoyib sopol bezaklari bilan kishini hayratlantiradi. xoja ahmad yassaviy adolatni, insonning axloqiy poklanish va komillikka erishish g'oyalarini targ'ib etguvchi so'fiylikning “yassaviya” tariqati asoschisi edi. amir temur xoja ahmad yassaviyni o'zining piri deb bilar, dinga kishilarni ma'naviy va axloqiy kamolotga etaklovchi, mamlakat kuch-qudrati va ulug'vorligini mustahkamlovchi kuch sifatida yondashardi. xv asr tarixchisi sharafiddin ali yazdiyning guvohlik berishicha, amir temur “obodonchilikka arziydigan bir qarich ham er bo'sh qolmasin”, deb qayg'urardi. ulkan va qudratli saltanat barpo etgan amir temur yangicha tarixiy vaziyatda mamlakatda ma'naviyatning gullab-yashnashi, yuksalishi va o'tmish …

4 / 5

mir temur va temuriylar davrida adabiyot, amaliy va tasviriy san'at rivojlandi. ayniqsa, islomga qadar mavjud bo'lgan devoriy monumental rasm va kitob miniatyurasi san'ati yuksaldi. amir temur tarixda mohir diplomat va davlatlar o'rtasida yaxshi munosabatlarni rivojlantirish, savdo-iqtisodiy aloqalarini yo'lga qo'yish tarafdori sifatida chuqur iz qoldirdi. u evropa va osiyo o'rtasida o'zaro aloqalarni mustahkamlashga qaratilgan keng ko'lamli ishlarni amalga oshirdi. sohibqiron dunyoning turli mamlakatlari bilan aloqalar o'rnatdi: bir tarafdan – xitoy, hindiston, ikkinchi tarafdan – frantsiya, angliya, shuningdek, usmonlilar imperiyasi, ispaniya, italiya, misr va boshqa davlatlar. amir temur savdo-iqtisodiy munosabatlar orqali xalqlar va mamlakatlar orasida yagona makon yaratishda misli ko'rilmagan yutuqlarga erishdi. u ispaniya qiroli genrix iii frantsiya qiroli karl iv, angliya qiroli genrix saroylariga elchilar yo'lladi; ayni paytda o'z saroyida ispan, frantsuz, ingliz, xitoy va boshqa xorijiy mamlakatlarning elchilarini qabul qildi. amir temur umrining ko'p qismini yurishlarda o'tkazdi. sharqqa qilgan yurishi paytida amir temur 1405 yil 18 fevral kuni o'tror shahrida …

5 / 5

a yashagan mashhur ingliz shoiri va dramaturgi kristofer marloning “buyuk temur” nomli tragediyasida yosh temurbek o'zining tengsiz aqli, salohiyati va shijoati bilan jahon tarixidagi qudratli podsholardan biriga aylangani namoyish etilgan. tragediya xvi asrgacha sahnadan tushmay, angliyada teatr mavsumini boshlab bergan. bir necha evropalik bastakorlar operalarda amir temur obrazini yaratganlar. xvi asr boshida italyan bastakori gaspirni “tamerlan” operasini yaratdi. mazkur opera vena teatrida sahna yuzini ko'rdi. bastakor leo uni neapol teatrida sahnalashtirdi. antonio vivaldi, skolari, gendel va boshqa bastakorlar ham bu mavzuda musiqa asarlari yaratganlar. bugun jahonning ellikdan ortiq mamlakatida temurshunos olimlar ilmiy izlanishlar olib bormoqda. temur va temuriylar davriga bag'ishlangan ko'plab kitoblar chop etilmoqda. o'tgan olti yuz yil mobaynida evropa tillarida amir temurga bag'ishlab yozilgan salmoqli asarlarning soni 500 ga etdi, sharq tillarida esa 900 dan oshdi. xulosa o'rnida shuni aytmoqchimanki, yurtboshimiz aytganlaridek, har qanday chinorning ko'rki-quvvati uning ildizlariga bog'liq. shu nuqtai nazardan qaraganda, yurtimiz er yuzida kecha paydo bo'lgan …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "amir temur-mohir sarkarda"

insho: “amir temur-mohir sarkarda” reja: 1. hayot yo'li 2. buyuk davlat arbobi 3. amir temur-mohir sarkarda 4. xulosa mashhur davlat arbobi, o'rta asrlar islohotchisi, sarkarda, adolat uchun tolmas kurashchi, ilm-fan va madaniyat rahnamosi amir temur davrida ilm-fan, madaniyat va ta'lim mislsiz darajada yuksaldi. siyosiy maydonga qadam qo'yganida amir temur endigina 24 yoshga kirgandi. mamlakat parokanda, mahalliy siyosiy kuchlar o'rtasidagi o'zaro qarama-qarshiliklar avj olgandi. ustiga ustak, chingizxon avlodlari movarounnahrga tez-tez bosqin uyushtirib turardi. taxminan bir asr davom etgan bu davrda movarounnahrning istibdod alamini tortgan oddiy fuqarolaridan to yirik siyosiy arboblariyu din peshvolarigacha juda ham og'ir kun kechirdilar. jamiyatga ozodlikka va taraqqiyotga bo'lgan int...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (18,9 КБ). Чтобы скачать "amir temur-mohir sarkarda", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: amir temur-mohir sarkarda DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram