amir temur - buyuk davlat arbobi va sarkarda

PDF 19 pages 554.6 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 554.6 KB

File type PDF

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

-1- amir temur - buyuk davlat arbobi va sarkarda rahimova marhabo annotatsiya: mazkur maqolada soxibqiron amir temurning xayot yo’li, siyosiy va xarbiy faoliyati, mardonavor janglari aks etgan. kalit so’zlar: buyuk, davlat, sarkarda, ilm-fan, shoir, qo’shin, madaniyat, shajara, harbiy yurishlar, kuch-qudrat, janglar, kurashlar. amir temur is a great statesman and commander abstract: this article describes the life, political and military activities of amir temur and his brave battles. keywords: great, state, commander, science, poet, army, culture, genius, military wars, power, wars, struggles. amir temur (toʻliq ismi amir temur ibn amir taragʻay ibn amir barqul) 1336- yil, 9-aprel, kesh (hozirgi shahrisabz) yaqinidagi xoja ilgʻor qishlogʻi - oʻrta asrning yirik davlat arbobi, buyuk sarkarda, kuchli, markazlashgan davlat asoschisi, ilm-fan va madaniyat homiysi. amir temurning onasi takina xotun buxorolik. otasi amir taragʻoy esa barlos urugʻining oqsoqollaridan hamda chigʻatoy ulusining eʼtiborli beklaridan hisoblangan. amir temurning yoshligi keshda kechdi. yetti yoshga toʻlgach, otasi uni oʻqishga berdi. …

2 / 19

shib, harbiy boʻlinma sifatida shakllana borgan. keyinchalik ular amir temur qoʻshinida lashkarboshilik darajasigacha koʻtarilganlar. amir temur oʻzining ilk harbiy faoliyatini qoʻl ostidagi navkarlari bilan ayrim viloyat amirlariga xizmat qilishdan boshlagan; ularning oʻzaro kurashlarida qatnashib, jasorat koʻrsatgan, janglarda chiniqqan, harbiy mahoratini oshirgan. dongʻi butun qashqadaryo vohasiga yoyilgan. amir temurning aqlu zakovati, shijoati va shuhrati https://uz.wikipedia.org/wiki/1336 https://uz.wikipedia.org/wiki/aprel https://uz.wikipedia.org/wiki/shahrisabz https://uz.wikipedia.org/wiki/o%ca%bbrta_asr https://uz.wikipedia.org/wiki/o%ca%bbrta_asr https://uz.wikipedia.org/wiki/takina_xotun https://uz.wikipedia.org/wiki/amir_tarag%ca%bboy https://uz.wikipedia.org/wiki/barlos -2- uni movarounnahrning nufuzli amirlaridan amir xizr yasovuriy va amir qazagʻon bilan yaqinlashtirdi. xondamirning yozishicha, otasi amir taragʻoy amir temurni avval (1355) amir joku barlosning qizi nurmushk ogʻoga, soʻngra oʻsha yili (1355) qazagʻonning nabirasi va amir husaynning singlisi oʻljoy turkon og'oga uylantiradi. keyingi nikoh tuayli amir temur bilan balx hokimi amir husayn oʻrtasida ittifoq yuzaga kelib, ular birgalikda moʻgʻullarga qarshi kurashadilar. amir temurning movarounnahrni birlashtirish yoʻlidagi harakati 14-asrning 60-yillari boshlaridan boshlandi. 14-asr ning 50-yillari oxirida movarounnahrda amirlarning oʻzaro kurashi kuchayib, amir qazagʻon oʻddirildi. mamlakatda siyosiy parokandalik avjiga chiqib, ogʻir …

3 / 19

i mutlaq deb eʼlon qiladilar. bu davrda chigʻatoy ulusining sharqiy qismi - yettisuv va sharqiy turkistonda hukmronlik qilayotgan moʻgʻul xonlari movarounnahrdagi ogʻir siyosiy vaziyatdan foydalanib, bu yerda oʻz hokimiyatini oʻrnatishga harakat kiladilar. jeta xonlaridan tugʻluq temur va uning vorisi ilyosxoja 1360-61 va 1365 y. larda movarounnahrga bir necha bor bostirib kiradilar. moʻgʻul xonlarining boskinchilik yurishlari va zulmiga karshi xalq harakati boshlanadi. biroq, movarounnahr amirlari xalqqa bosh boʻlib, moʻgʻul bosqinchilariga qarshi kurashga jurʼat eta olmaydilar. ularning bir qismi dushman tarafiga oʻtadi, ikkinchi qismi esa el-yurtni tark etib, oʻzga mamlakatlardan boshpana izlaydilar. amir temurning amakisi, kesh viloyatining hukmdori amir hoji barlos xurosonga qochadi. mana shunday ogʻir pallada siyosat maydoniga amir temur kiradi. moʻgʻullarga qarshi turish uchun kuchlar nisbati teng emasligini hisobga olgan 24 yoshli amir temur 1360 yilning boshida tugʻluq temur tomonidan keshga yuborilgan beklar bilan kelishadi. sharoit taqozosi bilan xon xizmatiga oʻtib, uning yorligʻi bilan oʻz viloyatining dorugʻasn etib tayin qilinadi. …

4 / 19

mur https://uz.wikipedia.org/wiki/amir_husayn -3- tugʻluq temurxonning farmoniga binoan amir temurni taʼqib qilishga kirishgan xiva dorugʻasi toʻqol (tavakkal) bilan jang qiladilar. soʻngra 1362 yilning kuzida seistonda viloyat hukmdori malik qutbiddinning tarafida turib mekroniylar bilan boʻlgan toʻqnashuvda amir temur oʻng kifti va oʻng oyogʻidan jarohatlandi. amir temur va amir husayn keyingi ikki yil davomida ilyosxoja boshliq jeta lashkari bilan bir necha marta jang qiladilar. nihoyat, 1364 y. oxirida ular moʻgʻul qoʻshinlarini movarounnahr hududidan quvib chiqarishga muvaffaq boʻladilar. biroq, movarounnahrni qoʻldan chiqarishni istamagan ilyosxoja 1365 y. ning bahorida yana turkiston ustiga qoʻshin tortadi. toshkent bilan chinoz oraligʻida ikki oʻrtada sodir boʻlgan jang tarixda "loy jangi" nomi bilan shuhrat topadi. jangda amir husaynning xiyonati oqibatida magʻlubiyatga uchraydilar va oʻz qoʻshinlari bilan amudaryo boʻylariga chekinib, balx viloyatida oʻrnashdilar. ilyosxoja esa hech qanday qarshilikka uchramay xoʻjand, jizzax va boshqa bir qancha shahar hamda qishloklarni egallab, samarqand ustiga yuradi. samarqand oʻsha paytlarda katta qoʻshinga qarshilik koʻrsata olmasdi. shaharning …

5 / 19

366 y. bahorida samarqandga yoʻl oldilar. ular konigita toʻxtab sarbadorlarning dushman ustidan qozongan gʻalabalaridan mamnun boʻlganliklarini va ular bilan uchrashmoqchi ekanliklarini bildiradilar. biroq, sarbadorlarning boshliqlari amirlar huzuriga kelganlarida amir husayn buyrugʻi bilan abu bakr kuluyi (kalaviy) naddof bilan mavlono xurdak buxoriylar dorga tortiladi. mavlonozodani esa amir temur. oʻz himoyasiga olib kutqarib qoladi. shu tariqa sarbadorlar boshliqsiz qoldirilib, movarounnahrda amir husaynning hukmronligi oʻrnatiladi, ammo koʻp vaqt oʻtmay husayn bilan amir temur oʻrtasidagi munosabat keskinlashib, ochiqdan-ochiq nizoga aylanadi. amir temurning nufuzi ortib borayotganligidan xavfsiragan amir husayn balxga qaytib, uning qalʼa devorlari va istehkomlarini mustahkamlashga kirishadi. balx, qunduz va badaxshondan koʻp sonli lashkar ham toʻplaydi. kesh va qarshi viloyatlariga bosh boʻlgan amir temur ham amir husaynga qarshi hal qiluvchi jangga hozirlik koʻradi. 1366 — 70 yillar oʻrtasida bir necha bor toʻqnashuvlar boʻlib oʻtadi. ushbu to‘plam o‘zbekiston respublikasi oliy va o‘rta maxsus ta’lim vazirligi, xalq https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=seiston&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/wiki/amir_husayn https://uz.wikipedia.org/wiki/movarounnahr https://uz.wikipedia.org/wiki/turkiston https://uz.wikipedia.org/wiki/toshkent https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=mavlonozoda_samarqandiy&action=edit&redlink=1 https://uz.wikipedia.org/w/index.php?title=mavlonozoda_samarqandiy&action=edit&redlink=1 -4- ta’limi …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "amir temur - buyuk davlat arbobi va sarkarda"

-1- amir temur - buyuk davlat arbobi va sarkarda rahimova marhabo annotatsiya: mazkur maqolada soxibqiron amir temurning xayot yo’li, siyosiy va xarbiy faoliyati, mardonavor janglari aks etgan. kalit so’zlar: buyuk, davlat, sarkarda, ilm-fan, shoir, qo’shin, madaniyat, shajara, harbiy yurishlar, kuch-qudrat, janglar, kurashlar. amir temur is a great statesman and commander abstract: this article describes the life, political and military activities of amir temur and his brave battles. keywords: great, state, commander, science, poet, army, culture, genius, military wars, power, wars, struggles. amir temur (toʻliq ismi amir temur ibn amir taragʻay ibn amir barqul) 1336- yil, 9-aprel, kesh (hozirgi shahrisabz) yaqinidagi xoja ilgʻor qishlogʻi - oʻrta asrning yirik davlat arbobi, buyuk sarkar...

This file contains 19 pages in PDF format (554.6 KB). To download "amir temur - buyuk davlat arbobi va sarkarda", click the Telegram button on the left.

Tags: amir temur - buyuk davlat arbob… PDF 19 pages Free download Telegram