falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati

PPTX 35 pages 15.6 MB Free download

35 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 15.6 MB

File type PPTX

Pages 35

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 35

1-mavzu. falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati 1-mavzu. falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati f.f.n.n. professor l.a.muxamedjanova reja: 1. falsafa, uning jamiyat hayotidagi o‘rni va maqsadi. 2.falsafaning predmeti, ilmiy muammolari va vazifalari. 3.dunyoqarash tushunchasi. dunyoqarashning tarixiy tiplari. falsafa qanday fan? uning mazmun-mohiyati nimadan iborat? bu fanni o‘rganish insonga nima beradi? avvalo, ta’kidlash joizki, insoniyat yaratgan ma’naviy boyliklar orasida falsafa ilmida to‘plangan xikmatlar xazinasi, atoqli allomalar merosi, ularning asarlari, g’oya va ta’limotlari muhim o‘rin tutadi. har bir davrning buyuk donishmandlari o‘z yurti va xalqining tafakkuri, ruxiyati hamda orzu-intilishlarini falsafiy ta’limotlarida ifoda etganlar, jamiyat farovonligi va millat ravnaqi uchun xizmat qiladigan yuksak g’oyalarni o‘rtaga tashlaganlar. shu bilan birga, har qanday zamonda ham insoniyat mavjud ekan, olam va odam qanday qonuniyatlar asosida yashaydi, o‘zgaradi va taraqqiy etadi, degan savollarga javob izlaydi. umrning mazmuni nimadan iborat, avlodlar ortidan avlodlar kelib-ketaverishida qanday ma’no bor kabi masalalar ham barchani o‘ylantiradi. extimol, o‘zingiz ham shu singari bir-biridan …

2 / 35

ermazmun va baxtli yashashning barchaga mos keladigan hammabop modeli, maxsus usullari bormi? nima uchun ba’zi insonlarning hayoti, faoliyati o‘zgalarga namuna, ibrat bo‘ladi-yu, ayrim kishilardan tuzukroq iz, biror-bir yaxshilik ham qolmaydi? falsafaning azaliy muammolari bo‘lgan bu kabi savollarga javob topish uchun o‘z umri va salohiyatini bag’ishlagan ne-ne buyuk zotlar mutafakkirlar, allomalar o‘tganlar.bunday masalalar echimini topishda falsafiy tafakkur uslubining boshqa soha bilimlaridan farqi va samaradorligi ma’lum. falsafiy bilimlardan bexabar, undan yiroq bo‘lgan inson tevarak-atrofdagi, jamiyat, narsa-hodisalar va tabiatdagi o‘zgarishlar, yangilanishlarning asosan, tashqi tomonini sezgi a’zolari vositasida idrok qiladi. kelajakda qanday o‘zgarishlargaolib keladi? – kabi savollar ustida bosh qotirmaydi.ushbu savollarga javob berishga imkon yaratadigan falsafiy bilimlar esa odamni fikrlashga majbur qiladi, olam va yashash sirlarini anglashga yordam beradi. lekin, nima uchun bu hodisa sodir bo‘ldi? nima uchun aynan shunday holatda, aynan shu vaqtda va makonda ro‘y berdi? bu tasodifiy hodisami yoki zaruriymi? voqealar rivoji qanday davom etadi? biz yashayotgan olam turli-tuman darajada yaralgan: …

3 / 35

faoliyatida voqea-hodisalardagi o‘zgarishlarning sababini, o‘zaro aloqadorligini va ta’sirini ilg’ay olishdek etuk falsafiy tafakkur va mushohada namoyon bo‘ladi. narsalarning tashqi tomoni, ko‘rinishi emas, balki uning ichki tub mohiyatiga etish, o‘zgarishining sababini aniqlash hamda kelajagi to‘g’risida fikrlar bildirish falsafa mutaxassisi bo‘lmagan ko‘pchilik olimlarga ham xos fazilatlardir. falsafiy bilimlar insonni hayotda o‘z o‘rnini topishi, tom ma’noda o‘z e’tiqodiga, fuqarolik pozitsiyasiga ega bo‘lishida, maqsadiga erishishida beqiyos rol o‘ynaydi. albatta, faylasuflar olamni xilma-xil izohlaydilar, har bir kishining hayoti ham turlicha kechadi. bu boradagi eng asosiy masala, umrni mazmunli o‘tkazish, yaxshi nom qoldirish, el-yurt koriga yarab, odamlarga doimo kerak bo‘lib yashash tuyg’usini o‘ziga saodat deb bilishdir. shu bilan birga, hayotda yuz berishi mumkin bo‘lgan muammolarga falsafiy munosabatda bo‘lib, ularning echimini topishga harakat qilish umrni mazmunli o‘tkazishda juda muhim ahamiyat kasb etadi. afsuski, bu borada oddiy tilda yozilgan falsafiy qo‘llanmalar, xalqchil kitoblar hali ham etarli emas odatda, mutaxassis bo‘lmagan ba’zi kishilar falsafani eng qiyin va nihoyatda mavhum …

4 / 35

aviy qadriyatlarga mos, sog’lom dunyoqarashni shakllantirishdan iborat. bunday dunyoqarash biron-bir g’oyani zo‘rlab singdirish yoki quruq yod oldirish orqali emas, balki ishontirish, xilma-xil fikrlarni o‘rtaga tashlash, muhokama qilish, zarur tushuncha, tamoyillarni aniqlash jarayonida shakllanadi va rivojlanadi. «falsafa» va «faylasuf» atamalarining talqini pifogor pifogor “falsafa” atamasiga «filo» - sevaman, «sofiya» - donolik deb ta'rif bergan. «anjumanga keladigan bir gurux kishilar bellashish, kuch sinashish, ya'ni o`zi va o`zligini namoyon etish uchun; ikkinchi gurux, savdo-sotiq qilish, boyligini ko`paytirish uchun; uchinchisi esa, o`yindan ma'naviy oziq olish, xaqiqatni bilish va aniqlashni maqsad qilib oladi ana shu uchinchi guruhga mansub kishilar – faylasuflar edi. faylasuf –olimpiya o`yinlari misolida tushuntirib beradi. pifagor talqiniga ko‘ra, faylasuflar bu, bir qarashda, oddiy va jo‘n misolga o‘xshaydi. ammo uning ma’nosi nihoyatda teran. chunki, inson umri ham shunday. «dunyo teatrga o‘xshaydi, unga kelgan har bir kishi saxnaga chiqadi va o‘z rolini o‘ynab dunyoni tark etadi», degan fikr bejiz aytilmagan. kimdir bu dunyoga uning …

5 / 35

asoslarini egallash ko‘zda tutilgan. grek mutafakkiri geraklit (eramizdan avvalgi 520-460 yillarda yashagan) shogirdlariga murojaat qilib, «do‘stim, sen hal i yoshsan, umringni bekor o‘tkazmay desang, falsafani o‘rgan», deganda aynan ana shu haqiqatni nazarda tutgan. boshqa bir buyuk grek faylasufi epikur (eramizdan avvalgi 470-399 yillarda yashagan) bu haqiqatni quydagicha ifoda etgan: «o‘z-o‘zingni yerga urish, tubanlashish nodonlikdan boshqa narsa emas, o‘zligingdan yuqori turish esa – faylasuflikdir». «falsafa» va «faylasuf» atamalarining talqini abu nasr farobiy falsafa – «hikmatni qadrlash» deb talqin qilgan. faylasuf – birinchi vujud tangri, u nuqsonsizdir. boshqa vujudlar tangridan yaralganligi uchun ular nuqsonlidirlar. hikmatni sevuvchilar va unga amal qiluvchilar faylasuflar. forobiy barcha mavjudotni 6 darajaga boʻladi: birinchisi, vujudi vojib — alloh; qolgan 5 tasi — aql, jon, shakl, materiya, osmon — vujudi mumkin. bu darajalar bir-biri bilan sabab-natija shaklida bogʻlangan, birinchisi oʻz sababiga ega emas. falsafiy fikrlar rivojlanishining davriy tizimi falsafa va uning baxs mavzulari falsafa tarixi ontologiya gnoseologiya metodologiya ijtimoiy …

Want to read more?

Download all 35 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati"

1-mavzu. falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati 1-mavzu. falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati f.f.n.n. professor l.a.muxamedjanova reja: 1. falsafa, uning jamiyat hayotidagi o‘rni va maqsadi. 2.falsafaning predmeti, ilmiy muammolari va vazifalari. 3.dunyoqarash tushunchasi. dunyoqarashning tarixiy tiplari. falsafa qanday fan? uning mazmun-mohiyati nimadan iborat? bu fanni o‘rganish insonga nima beradi? avvalo, ta’kidlash joizki, insoniyat yaratgan ma’naviy boyliklar orasida falsafa ilmida to‘plangan xikmatlar xazinasi, atoqli allomalar merosi, ularning asarlari, g’oya va ta’limotlari muhim o‘rin tutadi. har bir davrning buyuk donishmandlari o‘z yurti va xalqining tafakkuri, ruxiyati hamda orzu-intilishlarini falsafiy ta’limotlarida ifoda etganlar, jamiyat farovonligi va m...

This file contains 35 pages in PPTX format (15.6 MB). To download "falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafaning fan va dunyoqarashg… PPTX 35 pages Free download Telegram