falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati

PPTX 19 pages 95.7 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 95.7 KB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

1-mavzu: falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati 1-mavzu: falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati reja: 1. falsafa mavzusi va falsafiy bilimlar mohiyati. 2. dunyoqarash va uning tarixiy turlari. 3. falsafa fanining predmeti, funksiyalari, sohalari va asosiy falsafiy yo‘nalishlari 4.. mustaqil o‘zbekistonda falsafa. 2 falsafa yunoncha «filio» - sevaman, «sofiya» - donolik so‘zlaridan olingan bo‘lib, donolik, donishmandlik bilan shug‘ullanish deb qaraladi. qadimgi yunon faylasufi diogen (e.o. 400-325) dan donishmand kim? - deb so‘rashganda, u: «haqiqiy donishmand xudodir, biz donishmandlikni sevguvchilarmiz» - degan. sukrat (e.o. 470-399 y) o‘z – o‘zini erga urish tubanlashish, o‘zligini anglash, o‘zligini yuqori tutish esa donishmandlikdir degan. diogen laertskiy (eramiz ii asri oxiri - iii asr boshlari) so‘zlariga qaraganda, o‘zini birinchi marta faylasuf deb atagan kishi – yunon mutafakkiri va olimi pifagordir. faylasuflarning qanday ekanliklariga ta’rif berib, u shunday degan: «hayot o‘yinga o‘xshaydi: ba’zilar unga musobaqalashgani kelsa, ayrimlar savdolashgani, eng baxtlilari esa tomosha qilgani keladilar; hayotda ham xuddi …

2 / 19

muhim elementlardan iborat. dunyoni sezish – bu o‘zini qurshagan dunyoni sezgilar yordamida hissiy idrok etishdir. bunda tuyg‘ular, kayfiyat dunyoni go‘yoki ranglarga bo‘yaydi, uning obrazini sub’ektiv, sof individual sezgilar orqali aks ettiradi. dunyoni idrok etish – bu atrof borliqni ideal obrazlarda tasavvur qilishdir. dunyoni idrok etish to‘g‘ri yoki noto‘g‘ri bo‘lishi, ya’ni borliqqa mos kelmasligi mumkin. bu holda borliq noto‘g‘ri tasavvur qilinadi yoki illyuziyalar, suv parilari, alvastilar, kentavrlar haqidagi tasavvurlarga o‘xshash fantaziyalar paydo bo‘ladi. dunyoni tushunish – insonning va uni qurshagan dunyoning mohiyatini aniqlash, shuningdek tabiatda yuz beruvchi voqealar va jarayonlarning o‘zaro aloqalarini tushunishga qaratilgan aqliy-bilish faoliyatidir. tarixiy taraqqiyot turlari jihatidan: 1) afsonaviy (mifologik), 2) diniy, 3) falsafiy qarashlardan 4) fandan iborat. barcha falsafiy muammolarni uchta asosiy guruhga taqsimlash va quyidagi savollar bilan ifodalash mumkin: 1. dunyo nima? 2. inson nima? 3. dunyo bilan inson o‘rtasidagi munosabatlar nimadan iborat? agar biz har qanday falsafiy muammoni oladigan bo‘lsak, u albatta mana shu uchta …

3 / 19

miy qonunlari haqidagi fandir. falsafa metodologiya sifatida tibbiyot ilmi taraqqiyotining konkret tarixiy sharoitlari bilan qonuniyatli aloqasini tushunishga, ilmiy kashfiyotlar va ularning tadbiq etilishini ijtimoiy qiymatini va umumiy istiqbolini chuqurroq a nglashga yordam beradi 3. gnoseologik funksiyasi. falsafa dunyoni bilish asosida uni o‘zgarishida insonni faol faoliyat ko‘rsatishga undaydi. falsafa amaliy va nazariy masalalarni hal qilishda katta rol o‘ynaydi. bularning barchasida falsafaning gnoseologik funksiyasida namoyon bhladi. 4. ijtimoiy funksiyasi. falsafa insonning ijtimoiy tabiatini va mohiyatini ochib berish bilan birga, u insonning tabiatga munosabatini, jamiyatning tabiat bilan uzviy bog‘liqligini ko‘rsatib beradi, shuningdek insonning tabiatga g‘amxo‘rlik bilan munosabatda bhlishini o‘rgatadi. 5. evristik funksiyasi (“evrika” grekcha so‘z bo‘lib, kashf etish, degan ma’noni anglatadi) gnoseologik vazifasi bilan bog‘liq bo‘lib, tabiat, jamiyat va inson tafakkuri rivojlanishining umumiy yangi qonuniyatlarini kashf etishni xarakterlaydi. 6. praksiologik funksiyasi falsafiy g‘oya va nazariyaning ijtimoiy hayotga amaliy tatbiq etilishi bilan izohlanadi. 7. integrativ funksiyasi fan bilan chambarchas bog‘liq. real borliqning yangi va …

4 / 19

ati, shakllari, asosiy tamoyillari va eng umumiy kategoriyalari haqidagi ta’limot. 2. gnoseologiya – (epistemologiya) (gnozis-bilish, logos – ta’limot) bilish haqidagi, inson tafakkuri faoliyati qonunlarini o‘rganadi. 3. praksiologiya - (praksis-faoliyat, logos-ta’limot) inson amaliy faoliyati haqidagi ta’limot. 4. aksiologiya – (aksios-qadriyat, logos-ta’limot) qadriyatlar inson faoliyati, uning yo‘nalishi, umumiy ahamiyati. 5. falsafiy antropologiya - inson to‘g‘risidagi ta’limot 6. ijtimoiy falsafa – jamiyat to‘g‘risidagi ta’limot 7. futurologiya (futurum –kelajaki va logos –ma’limot) – keng ma’noda kelajak haqidagi ta’limot, tor ma’noda prognozlashtirish i prognostika so‘zlarining sinonimi sifatida ishlatiladi. 8. teosofiya (thes — xudo i sopha — donishmandlik, bilim) xudoni bevosita bog‘lanish orqali bilish haqidagi ta’limot. 9. mantiq – tafakkur qonunlari va shakllari to‘g‘risidagi ta’limot 10. etika – axloq to‘g‘risidagi ta’limot 11. estetika – go‘zallik to‘g‘risidagi ta’limot 12. metodologiya - tafakkur usullari va metodlari haqidagi ta’limot. falsafa o‘zbekistonda yashovchi xalqlarning milliy xususiyatlari va yashash tarzining o‘ziga xosligini, mintaqada vujudga kelgan muayyan-tarixiy sharoitni hisobga olgan holda umumiy …

5 / 19

avlat nazorati bilan fuqarolik jamiyatini barpo qilish jarayonining nisbati qanday bo‘ladi? haqiqiy va soxta ozodlik nimani bildiradi? davrimizning bu va boshqa dolzarb masalalari oddiy xususiyatga ega bo‘lmasdan, o‘zining ahamiyati jihatidan mamlakatimiz faylasuflaridan kasbiy va fuqarolik mas’uliyatini talab qilib, mualliflar tarafidan noyob falsafiy qarashlarni vujudga keltirishni taqozo qiladi. a d a b i yo t l a r: davronov z., shermuhamedova n., qahharova m., nurmatova m., husanov b., sultonova a. falsafa. -toshkent: tmu, 2019. shermuxamedova n.a. falsafa -toshkent: noshir, 2012. shermuxamedova n.a. falsafa. 2-nashr. toshkent: noshir, 2020. axmedova m. falsafa. tahriri ostida. - toshkent.ufmj, 2006. mamashokirov s. va boshqalar. falsafa. o‘quv qo‘llanma. o‘zbekiston, 2005. tulenov j.,tulenova g.,tulenova k.falsafa. darslik. - toshkent. fan va texnologiya, 2016. e’tiboringiz uchun rahmat! /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati"

1-mavzu: falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati 1-mavzu: falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati reja: 1. falsafa mavzusi va falsafiy bilimlar mohiyati. 2. dunyoqarash va uning tarixiy turlari. 3. falsafa fanining predmeti, funksiyalari, sohalari va asosiy falsafiy yo‘nalishlari 4.. mustaqil o‘zbekistonda falsafa. 2 falsafa yunoncha «filio» - sevaman, «sofiya» - donolik so‘zlaridan olingan bo‘lib, donolik, donishmandlik bilan shug‘ullanish deb qaraladi. qadimgi yunon faylasufi diogen (e.o. 400-325) dan donishmand kim? - deb so‘rashganda, u: «haqiqiy donishmand xudodir, biz donishmandlikni sevguvchilarmiz» - degan. sukrat (e.o. 470-399 y) o‘z – o‘zini erga urish tubanlashish, o‘zligini anglash, o‘zligini yuqori tutish esa donishmandlikdir degan. diogen laertskiy (eramiz ii as...

This file contains 19 pages in PPTX format (95.7 KB). To download "falsafaning fan va dunyoqarashga doir mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: falsafaning fan va dunyoqarashg… PPTX 19 pages Free download Telegram