onkoviruslarning d tipi

DOCX 18 pages 78.1 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 78.1 KB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

onkoviruslarning s tipi qush, sichqon, mushuk, maymun, qoramol va boshqa hayvonlarda leykoz hamda sarkoma qo’zg’atuvchilari hisoblanadi. bu turkumga raus sarkomasining virusi ham kiradi, u tovuq, qush, sut emizuvchilarda saraton (rak) kasalligini keltirib chiqaradi. onkogen viruslarning v tipi. bu tipdagi virusni 1936 yili j.bittner sut bezi rakiga uchragan sichqonlarning sutidan ajratib olgan. bu sut sog’lom sichqonlarga ichirilganda, ularning ham sut bezlarida o’sma rivojlangan, shuning uchun bu virus sichqonlardagi sut bezi rakining qo’zg’atuvchisi hisoblanadi. bundan tashqari, ular dengiz cho’chqachalarida ham leyaoz kasalligini qo’zg’atadi. hozir bunday viruslar ayollarning ko’krak bezi rakidan qidirilmoqda. onkoviruslarning d tipi. bu viruslar dastlab odamning undirilgan rak xujayralaridan, so’ng maymunlarning nopmal va o’sma hujayralaridan ajratib olingan. onkoviruslarning a tipi. odamda bu virus s, v tiplardagi onkoviruslar bilan birga uchraydi, shu sababli ularni s, b, d tiplar virionlarining yetilmagan oraliq shakllari deb qaraladi. a tipdagi onqoviruslar makakus-rezus, langur va samirlardagi normal va o’sma hujayralaridan, odam va cho’chqa a’zolaridan tayyorlangan undiriluvchi …

2 / 18

rga ko’ra endogen proviruslar faollashadi, natijada to’liq rnk tutuvchi, onkogenlik xususiyatiga ega viruslar hosil bo’ladi. endogen onkoviruslar borligi to’g’risida dastlab amerikalik olimlar r.xyubner va j.tadarolar taxmin qilgan bo’lsa, keyinchalik bu taxmin boshqa olimlarning tadqiqotlarida isbotlandi. endogen viruslar spontan kanserogenez etiologiyasida katta ahamiyatga ega. ular har xil mutagen va kanserogen omillar ta’sirida hamda organizmning qarish jarayonida faollashadi. normal hujayralarda proviruslarning o’nlab, yuzlab nusxalari qoldiqlari topilgan. shundai endogen proviruslarnnng ayrimlari qayta transkriptaza faolligiga ega zarrachalarii hosil qiladi. bu zarrachalar "reprotranspozonlar" deb ataladi. ular rnk matrisasida dnk ning yangi nusxalarini sintez qiladi. hosil bo’lgan dnk nusxalari xromosoma lokuslariga tartibsiz birikishi natijasida mutasiyalar yuzaga keladi. agap mutasiya promotor gen yonida sodir bo’lsa, hujayradagi nazorat genlarining faoliyati buziladi. bu esa hujayra genomi ekspressiyasini normal kechishini buzadi va hujayra nazoratsiz bo’lina boshlashi mumkin. dnk tutuvchi onkogen viruslar odam uchun patogen bo’lgan dnk tutuvchi viruslarning 5 tasi (papovaviridae, adenoviridae, poxviridae, heradnoviridae) onkogen xususiyatga zga. papovaviruslar. bu oilaga …

3 / 18

me’da-ichak sistemasining shilliq qavatlarida papillomalar hosil qiladi. papilloma viruslarining 16, 18 va 38 serotiplari kuchli onkogen xususiyatga ega. ular genomi qazg’oq hujayrali va halqumning so’galli, genitaliydagi o’sma hujayrlarida topilgan. polioma viruslar. bu viruslar ko’pgina sut emizuvchilarda latent holda saqlanadi va o’smani qo’zg’atmaydi. viruslar tabiiy sharoitda unga moyil hayvonlarda o’sma kasalliginn qo’zg’atmaydi. ammo yangi tug’ilgan sichqon, olmaxon, kalamush, quyon bolalariga viruslar yuqtirilganda, ularda sarkoma turli a’zolarda epitelial o’smalarni keltirib chiqaradi. bu xususiyatga nafaqat virionlar, balki ulardan ajratib olingan dnk lar ham ega bo’ladi. o’sma lujayralarida virus topilmaydi, ammo uni yetuk hayvonga o’tkazilsa, o’sma keltirib chiqaradi. sv-40 virusini birinchi marta makakus rezus turkumiga mansub maymunlar buyragi kulturasidai ajratib olingan, ulardan sholga qarshi tirik vaksina yordamida foydalaniladi. sv-40 virusi yangi tug’ilgan olmaxon, kalamush bolalarida sarkomani qo’zg’atadi. ammo odamlarga va o’zining tabiiy xo’jayin hujayralariga nisbatan onkogenlik xususiyatiga ega emas. sv-40 virus borligini bilmasdan sholga qarshi tirik vaksnia bilan emlangan bolalar najasidan bir necha hafta …

4 / 18

da immunodepressantlar berilgan maymunlarda o’smani qo’zg’atadi. gerpes viruslari. suvchechak, o’rab oluvchi temiratki viruslaridan tashqari, odamlarga nisbatan patogen bo’lgan barcha gerpes viruslarda onkogenlik xususiyati aniqlangan. oddiy gerpes virusi tiplari va sitomegaliya viruslari in vitro sharoitda odam va hayvon normal hujayralarini o’sma hujayralariga aylantiradi. bachadon bo’yni karsinomasi etiologiyasida gerpes virusining 2 tipi ahamiyatga ega ekanligi to’g’risida ma’lumotlar mavjud. masalan, vg-2 ni sichqonlarning bachadon bo’yniga yuqtirilganda ularda xavfli o’sma kasalligi rivojlanadi. lekin hayvonlarning qorin bo’shlig’iga faolsizlantirilgan virus bilan immunizasiya qilinganda o’sma hosil bo’lmagan. gamma-gerpes viruslar kenja oilasiga mansub epshteyn-barr va v-limfotrop hblv viruslar yuqori onkogenlik xususiyatiga ega. epshteyn-barr virusi odamlar orasida keng tarqalgan. bu virus mo’tadil iqlimli mamlakatlarda ko’proq uchraydi. epshteyn-barr virusi janubi-sharqiy osiyoda yashovchi nazofaringial karsinoma bilan kasallangan xitoyliklarning epitelial hujayralarida doimiy ravishda topiladi. epshteyn-barr virusi o’tkir mononukleoz kasalligini qo’zg’atadi, bunda bemorning qonida monosit va limfositlar miqdori ko’payadi. bu virus v-limfositlar tarkibida uzoq vaqt persistensiya qiladi. bezgak ko’p uchraydigan tropik mamlakatlarda bu …

5 / 18

ud. poksviruslar. bu turkumga kiruvchi kontagiozli mollyuska virusi odam terisida xavfsiz o’sma hosil qiladi. bu virus, asosan, bevosita va bilvosita aloqa yo’llari orqali yuqadi. bemorda mayda qattiq tugunchalar paydo bo’lib, kattalar jinsiy a’zolari sohasida, qovuk ustida, bolalar yuzida, qovog’ida, bo’yin va qorinlarida joylashadi. bu tugunchalarni siqqanda bo’tqaga o’xshash, ovalsimon oq tanachapar tutuvchi suyuqlik -"mollyuska tanachalari" ajraladi. shuning uchun ular mollyuska viruslari deb ataladi. keyinchalik tugunchalar kichrayib, yo’qolib qyetadi. , poksviruslar quyon, olmaxonlarda fibromani qo’zg’atadi. maymunlarda uchraydigan yaba-virusi nafaqat maymunlar terisida, balki odamlarda ham xavfsiz o’smani keltirib chiqaradi. viruslar (lotincha: virus — zahar) — faqatgina tirik hujayralarda koʻpayib, oʻsimlik, hayvon va odamda yuqumli kasallik qoʻzgʻatuvchi mikroorganizmlar. oʻtmishda "viruslar" atamasi har xil kasallik qoʻzgʻatuvchilarga, ayniqsa, nomaʼlum agentlarga nisbatan qoʻllanilgan. fransuz olimi l. paster bir qancha kasalliklarning kelib chiqishida bakteriyalarning rolini isbotlab berganidan soʻng viruslar tushunchasi "mikrob" soʻzining sinonimi sifatida qoʻllanila boshlandi. kasallik qoʻzgʻatuvchi bu ikki guruh agentlari, yaʼni bakteriyalar bilan viruslar oʻrtasidagi …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "onkoviruslarning d tipi"

onkoviruslarning s tipi qush, sichqon, mushuk, maymun, qoramol va boshqa hayvonlarda leykoz hamda sarkoma qo’zg’atuvchilari hisoblanadi. bu turkumga raus sarkomasining virusi ham kiradi, u tovuq, qush, sut emizuvchilarda saraton (rak) kasalligini keltirib chiqaradi. onkogen viruslarning v tipi. bu tipdagi virusni 1936 yili j.bittner sut bezi rakiga uchragan sichqonlarning sutidan ajratib olgan. bu sut sog’lom sichqonlarga ichirilganda, ularning ham sut bezlarida o’sma rivojlangan, shuning uchun bu virus sichqonlardagi sut bezi rakining qo’zg’atuvchisi hisoblanadi. bundan tashqari, ular dengiz cho’chqachalarida ham leyaoz kasalligini qo’zg’atadi. hozir bunday viruslar ayollarning ko’krak bezi rakidan qidirilmoqda. onkoviruslarning d tipi. bu viruslar dastlab odamning undirilgan rak xujayral...

This file contains 18 pages in DOCX format (78.1 KB). To download "onkoviruslarning d tipi", click the Telegram button on the left.

Tags: onkoviruslarning d tipi DOCX 18 pages Free download Telegram