o‘zbek xalq musiqasi

DOCX 8 pages 28.6 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 28.6 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

o‘zbek xalq qo‘shiqlari va xalq qo’shiqlaridagi timsollar reja: - xalq qo‘shiqlari tarixi - yalla - ashula janri - marosim qo‘shiqlari - dostonlar o‘zbek xalq musiqasi o‘zining serqirrali mazmuni, shakli va janri bilan o‘rta osiyodagi tojik, turkman, boshqird, qirg‘iz va boshqa xalqlar musiqa madaniyati bilan chambarchast bog‘liqdir. xalq tomonidan yaratilgan bu durdona asarlar asrlar osha mukammallashib va murakablashib bizgacha yetib kelgan. xalq qo‘shiqlari bir ovozli bo‘lishiga qaramasdan ajoyib kuygan va turli usullarga ega bo‘lgan o‘zbek san’atining milliy xazinasidir. o‘tmishda o‘zbek elida ko‘p xonliklar bo‘lib har qaysi xonlik o‘z sozanda va xonandalariga ega bo‘lgan. shuning uchun xalq qo‘shiqlari har bir vohada mustaqil o‘z yo‘nalishiga ega bo‘lgan. toshkent va farg‘ona kuy va qo‘shiqlari xorazm vohasidagi kuy va qo‘shiqlardan, buxoro qo‘shiqlari toshkent qo‘shiqlaridan yoki toshkent va farg‘ona vohasidagi «katta ashula» boshqa vohalarda yo’qligi so‘zimiz iboti bo‘la oladi. agar toshkent, farg‘ona, xorazm qo‘shiqlari o‘rta diapozonga ega bo‘lgan musiqiy asarlar bo‘lsa, buxorodagi «xalq qo‘shiqlari» keng diapozonga …

2 / 8

ug‘ulchai dugoh» va «mug‘ulchai segoh»-5/4 ga; «talqin», «bayot», «adoi», «asiriy» va «chapandozi bayotlar»-3/8; «miskin»- 4/4 va h.k. xalq qo‘shiqlarimizga musiqa asboblarining jo‘r bo‘lishi bu alohida ahamiyatga egadir. ba’ze holatlarda kuylar asboblar jo‘rligida yana ham maydalashib kuyga o‘zgacha jilo beradilar. xalq kuy va qo‘shiqlarimiz ikki xil ansambl jo‘rligida ijro etiladi. biri-uyda, xonada (doira, g‘ijjak, nay, tanbur, rubob, dutor) va ikkinchisi katta marosimlarda-karnay, surnay, nog‘ora, bir necha doira va boshqa asboblar jo‘rligida. xalq kuylarimizni yana ikki turga bo‘lishimiz mumkin: cholg‘u turi va ashula turiga. masalan «yangi tanavor», «dutor bayoti», «rohat», «gul sayri»-kitoblar cholg‘u turiga kirsa, «chorgoh», «bayot-5», «ushshoq», «chapandozi navolar» qo‘shiq turidan nishonalardir. xalq qo‘shiqlarimiz turli yo‘nalishlarga ijro etiladi:-lirik qo‘shiqlar, marosim qo‘shiqlari, mehnat haqidagi qo‘shiqlar, laparlar, yallalar va bolalar uchun ijod qilingan asarlardan iboratdir. buxoroda-mavrigiyxonlik, toshkent va farg‘onada-yalla, xorazmda esa sho‘x o‘ynoqi turdagi qo‘shiqlar ijro etiladi. - yalla-bandli (kupletnaya) qo‘shiq bo‘lib, uch-to‘rt xonanda ijrosida aytiladigan asardir. qo‘shiqning boshlanish qismini hamma, o‘rta avjini …

3 / 8

, «ul kun jonon» va boshqalar. - lapar xalq orasida juda ko‘p uchraydigan musiqiy merosdir. lapar ko‘proq xotin-qizlar tomonidan raqs va qo‘shiqni birligida ijro etiladi. laparlar har xil mazmundagi asarlardan iborat bo‘lib ishq-muhabbat, mehnat va yoshlikni tarannum etadigan ohanglardan iboratdir. masalan «qora soch», «oyijon» va boshqalar. - marosim (obryadovie) qo‘shiqlari xalq orasida uncha ko‘p bo‘lmasada, lekin turmush sharoitining odatiga kirib qolgan. masalan: «yor-yor». nikoh marosimlarida ijro etiladigan bu qo‘shiq qiz bolani turmushga uzatish vaqtida aytilib quvnoq va sho‘x suratda ijro etiladi. «yor-yor» qo‘shig‘i birnecha variantni tashkil etadi. toshkentda bir xili, farg‘onada va namonganda ikkinchi, samarqandda boshqa xillari mavjuddir. - marsiya, yig‘i qo‘shig‘i o‘lim marosimlarida aytiladigan asarlar turkumidir. marsiya, yig‘ilarni xotin-qizlar ichkarida, uyda aytadilar. yig‘i so‘zlarini o‘lgan kishining yaqinlari aytadilar va qolganlar o‘z hamdartliklarini yig‘i vositalari bilan izhor etadilar. - mehnatga bag‘ishlangan qo‘shiqlar xalq orasida tez-tez uchrab turadigan asarlardirkim, bular «charx», «hashar», «paxta terish», «mehnat ahli», «fabrika», «paxtakorlar» nomli qo‘shiqlardan iboratdir. …

4 / 8

i qo‘shiqlar ham bor. bular «xondan dod», «xon zulmi», «nikalay qon jallod», «poyezdingni yurgizgan», «ming la’nat» va boshqa xalq qo‘shiqlarini tashkil etadi. o‘zbek xalqining qadim-qadim zamonlarga borib taqaladigan musiqa merosi, xalq qo‘shiqlari, xilma-xil janrlari hamda boy tasviriy vositalari bilan bizning kunlarimizda ham yangramoqda. adabiyotlar 1. u.jumanazarov «o'zbekskiye narodnie istoricheskiye peseni». toshkent, 1989. 2. t.ye.solomonova «o‘zbek musiqasi tarixi» toshkent, 1981. 3. i.n.karelova «voprosi muzikalnoy kulturi o'zbekistana». toshkent, 1961.

5 / 8

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘zbek xalq musiqasi"

o‘zbek xalq qo‘shiqlari va xalq qo’shiqlaridagi timsollar reja: - xalq qo‘shiqlari tarixi - yalla - ashula janri - marosim qo‘shiqlari - dostonlar o‘zbek xalq musiqasi o‘zining serqirrali mazmuni, shakli va janri bilan o‘rta osiyodagi tojik, turkman, boshqird, qirg‘iz va boshqa xalqlar musiqa madaniyati bilan chambarchast bog‘liqdir. xalq tomonidan yaratilgan bu durdona asarlar asrlar osha mukammallashib va murakablashib bizgacha yetib kelgan. xalq qo‘shiqlari bir ovozli bo‘lishiga qaramasdan ajoyib kuygan va turli usullarga ega bo‘lgan o‘zbek san’atining milliy xazinasidir. o‘tmishda o‘zbek elida ko‘p xonliklar bo‘lib har qaysi xonlik o‘z sozanda va xonandalariga ega bo‘lgan. shuning uchun xalq qo‘shiqlari har bir vohada mustaqil o‘z yo‘nalishiga ega bo‘lgan. toshkent va farg‘ona kuy va q...

This file contains 8 pages in DOCX format (28.6 KB). To download "o‘zbek xalq musiqasi", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘zbek xalq musiqasi DOCX 8 pages Free download Telegram