nur terapiyasi usullari

DOCX 20 pages 357.7 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 357.7 KB

File type DOCX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

nur terapiya usullari. radiatsion terapevtik texnika. nur terapiyasi biologik asoslari. nur terapiyasi usullari nur terapiya nima? turli o‘smalarni, shuningdek ba’zi yallig‘lanish kasalliklarini davolashda bugungi kunda nur terapiyasidan foydalaniladi. nur bilan davolashda ionlovchi nurlar (alfa, beta, neytron, elektron, proton zarralar hamda rentgen va gamma nurlari) qo‘llaniladi. xastaliklarni nur bilan davolashda nur yuboriladigan to‘qimaning biologik xususiyatlari va ionlovchi nurlarning fizikaviy xususiyatlari hisobga olinadi. bunda nur ta’sirida to‘qimalarda ionlanish hamda murakkab fizik-kimyoviy va biokimyoviy jarayonlarni yuzaga keltiradi, so‘ng to‘qimalarning hayotiy faoliyatini izdan chiqaradi. to‘lqin qanchalik uzun bo‘lsa, nurlanish ta’siri shunchalik kuchayadi. ionlovchi nurlar xavfli o‘sma to‘qimalariga sog‘ to‘qimalarga qaraganda ko‘proq ta’sir qiladi. har bir hujayraning nurga nisbatan yuqori va past sezgirlik davri mavjud. agar ionlovchi nur hujayraning o‘ta sezgir paytida ta’sir etsa, u qattiq shikastlanadi va davolash samarasi yuqori bo‘ladi. sezgirligi sust vaqtida ta’sir etganda esa faoliyati uncha o‘zgarmaydi, oqibatda natijasi samarasiz kechadi. ko‘pgina tadqiqotlar natijalariga ko‘ra, o‘sma hujayrasining nur bilan zararlanish darajasi …

2 / 20

bezlaridagi, shuningdek bosh miyadagi xavfli o‘smalarni davolashda nur terapiyasi mustaqil davo chorasi sifatida tavsiya etiladi. o‘smalarni nur bilan davolashda asosan ikki xil nur manbalaridan foydalaniladi. ya’ni: 1.zaryadlangan zarralar tezlatgichlari (rentgen asboblar, siklik va chiziqli tezlatgichlar). 2.sun’iy radioaktiv moddalar (gamma moslamalar, radioaktiv moddalar). nur bilan davolashning ikki xil: tashqi (distansion) va ichki (kontaktli) yo‘nalishi mavjud. amaliyotda tashqi nur berish ko‘proq qo‘llaniladi. ta’kidlash joizki, nur terapiyasi davolashda samara bersa-da, nohush asoratlar ham qoldirishi mumkin. masalan bachadon bo‘yni saratoniga qarshi nur terapiyasidan foydalanilganda ayollarda sistit (siydik qopining yallig‘lanishi) kasalligi kelib chiqadi. bosh miya o‘smalariga qarshi nur yuborilganda esa miyada shish bo‘lishi kuzatiladi. nur davosi samaradorligini oshirish, noxush asoratlarini kamaytirish uchun bemorlar radiolog shifokorlar tomonidan puxta tekshiriladi va nur davosi muolajalariga maxsus tayyorlanadi. nur bilan davolash mustaqil tarzda yoki boshqa maxsus davolash muolajalari bilan birga olib boriladi. agar nur terapiya jarrohlik amaliyoti bilan birga qo‘llanilsa, bemorga nur yo operatsiyadan oldin, yoki keyin beriladi. nur …

3 / 20

qda, - onkologik kasalliklar terapiyasining samaradorlik darajasi oshmoqda, - isbotlovchi klinik tadqiqotlar bazasi kengaymoqda. nur terapiyasi onkologiyaning eng dinamik rivojlanib borayotgan sohalari qatoriga kiradi. odatda biz bu usulning hozirgi vaqtda keng tarqalganligini yetarlicha baholamaymiz va rakni davolashning eng keng tarqalgan usuli kimyo terapiya deb o‘ylaymiz. lekin aslo bunday emas. amalda har 100 bemordan taxminan 20 tasida faqat jarrohlik operatsiyasi, 15 tasida esa – nur terapiyasi o‘tkazishga to‘g‘ri keladi, va 100 tadan faqat 2-3 kishi uchun asosiy davolash usuli sifatida kimyo terapiya qo‘llaniladi. jarrohlik aralashuvlariga nisbatan xavflar ancha kam shishning qayerda joylashganligi va rivojlanish darajasiga bog‘liq holda nur terapiyasi o‘zining radikal shaklida nur jarrohligi sifatida qo‘llanilishi mumkin. o‘pka o‘simtasining birinchi bosqichida bo‘lgan bemorni olaylik – ablyativ radioterapiya 90% hollarda saraton hujayralarini funksional to‘qima va yon ta’sirsiz butunlay yo‘q qiladi. bunda, masalan, o‘pka rakini jarrohlik yo‘li bilan olib tashlash holatida bemorlar operatsiyadan keyingi og‘riqlardan yarim yilgacha aziyat chekishlari mumkin! bundan tashqari, bunday …

4 / 20

ni tushunish muhimki, nur terapiyasi va jarrohlikning kimyo terapiya yoki immunoterapiyadan asosiy farqi shundaki, nur shishga aniq nuqtaviy ta’sir ko‘rsatadi va butun organizmga tizimiy ta’sir qilmaydi. ko‘pincha bu usul boshqa usullar bilan birgalikda qo‘llaniladi va operatsiyadan oldingi va keyingi davrlarda nurlatishdan foydalanilganida rakni muvaffaqiyatli davolash imkoniyatlarini ancha oshiradi. onkologlarning kichik dissiplinar komandasi texnologiyaning o‘zi qanchalik zamonaviy va samarali bo‘lmasin, bu texnologiyani qo‘llaydigan, shuningdek har bir aniq holatda nur terapiyasidan foydalanish maqbul yoki nomaqbulligini belgilaydigan vrachlarning malakasi hech bir so‘zsiz hal qiluvchi omilligicha qoladi. nur terapiyasini samarali kompleks qo‘llanishning jahondagi eng yaxshi misollaridan biri acibadem shifoxonalari xalqaro tarmog‘i amaliyoti hisoblanadi. acibadem shifoxonasidan nur terapiyasi bo‘yicha jahondagi yetakchi mutaxassislardan biri, professor ufuk abadjio‘g‘lu shunday izoh beradi: “biz har bir aniq holatni alohida baholaymiz va har bir bemor uchun o‘zimizning eng maqbul davolash rejamizni qabul qilamiz. kim uchundir eng yaxshi variant operatsiya, boshqa bir bemor uchun esa nur terapiyasi bo‘lishi mumkin, qaysidir bir …

5 / 20

rda tutiladi. n. bilan d. mustaqil yoki davo usullari bilan birga olib boriladi. n. bilan d. xirurgik davo usullari bilan birga olib boriladigan boʻlsa, nur operatsiyadan oldin yoki keyin beriladi. hozirgi koʻpchilik mamlakatlarda onkologik bemorlarning 70% i nur bilan davolanadi. oʻsmalarga nur berilganda avval hujayralar boʻlinishi va koʻpayishi sekinlashadi, keyin toʻliq toʻxtaydi. lekin oʻsma hujayralarining bir qismi doimo tirik qoladi. bu juda xavfli, chunki ularning bir qismi — retsidiv (qaytalangan) oʻsmaga, boshqasi — metastaz (ikkilamchi) oʻsmaga aylanadi. hujayralarning omon qolishi, atrof muhitning turli omillari taʼsirida paydo qilingan zararlarni bartaraf qiladigan (reparatsiyalovchi) fermentli sistema bilan taʼminlanganidadir. bu sistema yaxshi ishlasa, shikastlangan hujayraning faoliyati toʻlik, tiklanadi. har bir hujayraning umrida nurga nisba-tan yuqori va past sezgirlik davri boʻladi. agar ionlovchi nur hujayraning yuqori sezgirlik paytida taʼsir etsa, u qattiq shikastlanadi, sezgirlik past vaqtida boʻlsa, faoliyati uncha oʻzgarmaydi. koʻpgina tadqiqotlarda koʻrsatilishicha, oʻsma hujayrasining nur bilan za-rarlanish darajasi undagi kislorod miqdoriga bogʻliq: kislorod koʻp …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nur terapiyasi usullari"

nur terapiya usullari. radiatsion terapevtik texnika. nur terapiyasi biologik asoslari. nur terapiyasi usullari nur terapiya nima? turli o‘smalarni, shuningdek ba’zi yallig‘lanish kasalliklarini davolashda bugungi kunda nur terapiyasidan foydalaniladi. nur bilan davolashda ionlovchi nurlar (alfa, beta, neytron, elektron, proton zarralar hamda rentgen va gamma nurlari) qo‘llaniladi. xastaliklarni nur bilan davolashda nur yuboriladigan to‘qimaning biologik xususiyatlari va ionlovchi nurlarning fizikaviy xususiyatlari hisobga olinadi. bunda nur ta’sirida to‘qimalarda ionlanish hamda murakkab fizik-kimyoviy va biokimyoviy jarayonlarni yuzaga keltiradi, so‘ng to‘qimalarning hayotiy faoliyatini izdan chiqaradi. to‘lqin qanchalik uzun bo‘lsa, nurlanish ta’siri shunchalik kuchayadi. ionlovchi nurl...

This file contains 20 pages in DOCX format (357.7 KB). To download "nur terapiyasi usullari", click the Telegram button on the left.

Tags: nur terapiyasi usullari DOCX 20 pages Free download Telegram