marketing fanini predmeti ahamiyati va obyektlari

DOCX 10 pages 46.5 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 46.5 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

marketing fanini predmeti ahamiyati va obyektlari tadbirkorlik faoliyatida karor kabul kilish va uni ishlab chikishda tadbirkorlikning samarali vositasi xamda asosi bulib marketing xisoblanadi xamda tadbirkorlik faoliyatini boshkarish tizimida, uni tashkil etishda, rejalashtirish va nazorat kilishda muxim axamiyat kasb etadi. “ay-si-ay” kontserni boshkaruvi raisi djon xarvi djons tadbirkorlikda marketingni urnini tavisflab shunday deydi, ya’ni “marketing tadbirkorlikning tayanch omilidir. bu nafakat yokilgi, balki kema komandasidir.” marketing mazmuni va terminologiyasi yangilanib boradi, lekin ular boshdan ayirboshlash jarayoni, tovar-pul munosabatlari paydo bulishi, sotish shakllarini rivojlanishi xamda istemolchilarni tovar va xizmatlar bilanuzaro xarakati bilan boglanadi. marketing elementlarining paydo xvii asrning urtalariga borib takaladi. bu davrgacha tovarlarni natural ayirboshlashni turli shakllari paydo buladi, keyinchalik marketing faoliyatini birinchi elementlari, ya’ni reklama, narx, sotish kabilarni rivojlanishi kuzatildi. 1902 yildan boshlab akshning michigan, kaliforniya va illinoys universitetlarida marketing fani kiritilib, bu muammolar buyicha ma’ruzalar ukitila boshladi. keyinchalik marketing assotsiatsiyalari tashkil topdi. 1948 yildan boshlab marketing tovarlar va xizmatlar okimini …

2 / 10

u amerika marketing assotsiatsiyasi tomonidan berilgan bulib, uning mazmuni kuyidagichadir, ya’ni “marketing shunday jarayondan iboratki, uning yordamida uylangan goya rejalashtiriladi va amalga oshiriladi, narxlar tashkil etiladi, goyalar, tovarlar va xizmat kursatishlar xarakati va sotishni, ayrim shaxslar va tashkilotlarni maksadlari ayirboshlash yordamida kondiriladi”. markteingga olimlar turlicha ta’rif berganlar. i.k.belyaevskiy shunday degan: “marketing – bu bozorni o’rganish va tartibga solish, boshqarish tizimidir”. jan-jak lamben esa marketingga shunday ta’rif beradi: “marketing tashkilotlar va kishilarni xoxish va extiyojini tovarlar va xizmatlarni erkin rakobatli ayirboshlashni ta’minlash yuli orkali kondirishga yunaltirilgan ijtimoiy jarayondir”, “marketing – bu bir vaktning uzida biznes falsafasi va faol jarayondir”. ushbu ta’riflardan shuni aytish mumkinki, marketing – bu bozorni o’rganish, u orqali iste’molchilarga ta’sir etishdan iboratdir. talab bilan taklifni uzaro ta’siri - bu aloxida shaxslar yoki guruxning xoxish-extiyojlarini uzluksiz kondirish jarayoni bulib xisoblanadi. bu jarayon uz navbatida shunday ijtimoiy-iktisodiy kategoriyalarni uzaro ta’siriga asoslanadi, ya’ni ularga muxtojlik, extiyoj (xoxish), talab, xarid kilish (ayirboshlash, …

3 / 10

ashdan iborat. xozirgi davrda jaxon adabiyotida marketingga berilgan ikki mingdan ortik ta’rif bor. mutaxassislar urtasida marketingning takror ishlab chikarish jarayonida ishtiroki masalasida yagona fikr yuk. xozir kupgina chet ellik marketologlar zamonaviy marketing tushunchasi ishbilarmonlikka kiradigan faoliyatni uz ichiga olmogi kerak deb xisoblaydilar. boshkalari esa bunday izoxlarni tankid kilib, ayriboshlashning xamma turlari ham marketing tusiga ega emasligini va marketing printsiplarini xamma vaziyatlarga xam tatbik kilib bulmasligini ta’kidlaydilar. marketingga ta’rif berishda bunday xilma-xillikning sababi bor. birinchidan, marketing kontseptsiyasi mazmuni kapitalistik ishlab chikarish usuli rivojlanishi bilan uzgarib keldi va uning moxiyatini aks ettirdi, ikkinchidan, boshkarish tizimida marketingdan foydalanish maksadlari, xususiyatlari, mikyosiga karab, undagi tashkiliy kismlarning axamiyati va boshkaruv tizimidagi axamiyati uzgarib boradi. bundan tashkari, mutaxassislar marketingni biznes xizmati va falsafasi tarzida baxolaydilar. xizmat sifatida marketing ishlab chikarish, savdo, reklama, texnika xizmati kursatish va boshka soxadagi tadbirlar majmuidan iborat. falsafa sifatida esa marketing - bu jamiyat ishlab chikarish munosabatlariga daxldor ijtimoiy-iktisodiy kontseptsiyadir. umuman olganda …

4 / 10

rketing korxonalarning bozorda ishlash uslubi, bozor metodologiyasi bulib, iste’molchilar va ularning talab istaklarini urganish, ularga mos tovarlar yaratish, narx belgilash, tovarlarni etkazib berish, takdim etish, sotish, xizmat kursatishni uyushtirish usullari, vositalari, tartib-koidalari majmui xisoblanadi. bularning xammasi birinchi asosiy maksadga talab bilan taklifni uzaro muvofiklashtirishga xizmat kiladi. marketingni asosiy elementlarini tashkil topishi – bozorni tadkik kilish va taxlil etish, narxni tuzilishi tamoyili; servis siyosati – (1809-1884) sayrus makkormek nomi bilan boglanadi. 1902 yildan boshlab akshning (michigan, kaliforniya, illinoys) universitetlarida marketing muammolari buyicha (“tovarlar marketingi”, “marketing uslublari” fanlari va boshkalar) fanlar kiritilib, ma’ruzalar ukitila boshladi. 1926 yilda akshda marketing va reklama milliy uyushmasi tashkil topdi, keyinchalik uning negizida amerika marketing jamiyati barpo etildi, bu jamiyat 1973 yilda amerika marketing uyushmasi nomini oldi. bir oz keyinrok bunday uyushma va tashkilotlar garbiy evropa mamlakatlari va yaponiyada xam paydo buldi. xalkaro marketing tashkilotlari - evropa marketing va ijtimoiy fikr tadkikotlari jamiyati, xalkaro marketing federatsiyasi, evropa …

5 / 10

ari tashkil topdi 1950-1960 yillarda xalkaro marketing federatsiyasi, jamoatchilik fikrlari masalalari va marketing buyicha evropa jamiyati va evropa marketing akademiyasi kabi xalkaro marketing tashkilotlari tuzildi 1980 yillarning ii yarmi mamlakatimizning iktisodiy oliy ukuv muassasalarida marketing kursi ukitila boshladi 1990 yillarning oxirlarida mamlakatimizda marketing buyicha xorijiy adabiyotlar tarjima kilingan xolda va uzbekistonlik mualliflar tomonidan kuplab chop etilmokda manba: yusupov m. “marketing” kurgazmali ukuv kullanma,t.tdiu,2001 60-yillar urtasida eng yirik amerika korporatsiyalarining 80% ga yakini uz xujalik faoliyatida marketingning asosiy talablarini kullay boshladi. garbiy evropa va yaponiyada marketing goyalari akshga karaganda sustrok joriy kilindi. ammo 60-yillarning oxiriga kelib ular marketing amaliyotini tezkorlik bilan uzlashtirishga kirishdilar va bunda muxim yutuklarga erishdilar. marketing an’anaviy savdo usullaridan farkli ularok anik maksadlarni kuzlaydi, xujalik vazifalarini esa yakkol ifodalaydi: korxona shunday sifatli maxsulot tayyorlashi lozimki, uni sotish kulay bulsin. darxakikat, maxsulot ishlab chikarilgani bilan u albatta foyda keltiradi degan ma’noni xali aslo bildirmaydi. ilgari xujalik raxbarlarining vazifasi asosan …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "marketing fanini predmeti ahamiyati va obyektlari"

marketing fanini predmeti ahamiyati va obyektlari tadbirkorlik faoliyatida karor kabul kilish va uni ishlab chikishda tadbirkorlikning samarali vositasi xamda asosi bulib marketing xisoblanadi xamda tadbirkorlik faoliyatini boshkarish tizimida, uni tashkil etishda, rejalashtirish va nazorat kilishda muxim axamiyat kasb etadi. “ay-si-ay” kontserni boshkaruvi raisi djon xarvi djons tadbirkorlikda marketingni urnini tavisflab shunday deydi, ya’ni “marketing tadbirkorlikning tayanch omilidir. bu nafakat yokilgi, balki kema komandasidir.” marketing mazmuni va terminologiyasi yangilanib boradi, lekin ular boshdan ayirboshlash jarayoni, tovar-pul munosabatlari paydo bulishi, sotish shakllarini rivojlanishi xamda istemolchilarni tovar va xizmatlar bilanuzaro xarakati bilan boglanadi. marketing ele...

This file contains 10 pages in DOCX format (46.5 KB). To download "marketing fanini predmeti ahamiyati va obyektlari", click the Telegram button on the left.

Tags: marketing fanini predmeti ahami… DOCX 10 pages Free download Telegram