diktantlar to‘plami

DOCX 43 pages 90.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 43
ona tili va adabiyoti fanidan diktantlar to‘plami diktant ikki do‘st ikki oshna yoshlikdan birga o‘sdilar. davr kelib ikkalasi ham o‘z baxtini izlab yo‘lga chiqsalar, ikki yo‘l uchraydi. biri bir tomonga, ikkinchisi boshqa tomonga yo‘l oladilar. ulardan biri shaharma-shahar yurib ilm-u hunar orttiradi. ikkinchisi, borgan shahrida podshoh saylash uchun uchirilgan semurg‘ qush tasodifan uning boshiga qo‘nib, shu shaharga shoh bo‘lib qoldi. yillar o‘tib, do‘sti shu shaharga keldi. har yerga qo‘yilgan shahar shohining rasmiga ko‘zi tushdi. do‘stining iqbolidan shodlanib, uni ko‘rishga oshiqdi. podshoh saroyiga borib uning huzuriga kirdi. podshoh uni tanib, tanimaslikka oldi. u kuyunib, yonib: «axir men sening do‘sting falonchiman-ku!»- deb o‘zini tanitdi. podshoh esa: «xo‘sh, mendan nima istaysan»,- dedi. do‘sti esa «sendan hech qanday iltimosim yo‘q. shahringga kelsam, xalq orasida podshohning ko‘zlari ojiz bo‘lib qolibdi, degan xunuk xabarni eshitdim. shuning uchun do‘stimning holidan xabar olay deb huzuringga kelgan edim»,- debdi-yu, yo‘liga qaytibdi. (133 so 'z. «saodatnoma») go‘zallik ta'rifi go‘zallik deganda, …
2 / 43
an, balki o‘zingiz yashaydi maskandan ham ufurib turishi lozim. inson xulq-atvorining atrofini go‘zallashtirgani sari o‘zi ham go‘zallashib boradi. (134 so 'z. d. abdusattorova “ezgulik”) kamtarlik kamtarlik - inson qiyofasini bezovchi bebaho fazilatlardan biri. haqiqiy kamtarlik, insonparvarlik, odamiylik kabi xislatlar bilan uzviy bog‘liqdir. kamtar odam o‘zini hech qachon mehnatkash xalqdan ustun qo‘ymaydi. xalq bilan doimo bir tan, bir jon bo‘lib yashaydi. oilada, turmushda, yurish-turishda, kiyinishda oddiy odamlarga nisbatan samimiy munosabatda bo‘ladilar. «kamtar kam bo‘lmas», «kamtarga kamol», - deydi dono xalqimiz. isbot talab qilmaydigan bu haqiqat ming yilliklarning sinovidan o‘tib kelmoqda. shu bois, kuyunchak birodarlarimiz o‘z yaqin qadrdonlariga doimo kamtar bo‘l, kamsuqum bo‘l, kam bo‘lmaysan deb nasihat qiladilar. chinakam kamtar, chinakam kamsuqum kishilardan har qanday buyuklikni, har qanday fidoyilikni kutish mumkin. chunki, undaylar ota-ona-yu do‘st - birodarlarga samimiy mehr-muhabbat ko‘rsatishni, ko‘zlagan maqsad sari sabr-bardosh bilan intilishni o‘z hayotlarining mazmun-mohiyati deb biladilar. (116so‘z. u. mahkamov, “axloq-odob masalalati”) qush tili alisher farididdin attorning «mantiq …
3 / 43
faqat o‘ttiztasi bir manzilga borib yetadi. semurg‘ qush bunda ham topolmaydilar. nihoyat, ular semurg‘ o‘zlari ekanini, tojikcha «simurg‘» o‘ttiz qush demak ekanini anglaydilar. charchamay-hormay bir maqsadga intilish ularni semurg‘ darajasiga ko‘targan. (137so‘z. mirkarim o) keksalik – donolik haqiqatan ham, keksalar juda dono bo‘lishadi. chunki ular o‘z umrlari davomida ko‘p narsalarni ko‘rib-bilib, kerakli xulosalar chiqaradilar. xalqimiz keksalarni e'zozlab: «qarisi bor uyning parisi bor» yoki «qari bilganni pari bilmas» maqollarini yaratgan. bu maqollarda chuqur ma'no bor. qariyalar bor uy fayzli bo‘ladi, chunki ular yoshlarga yo‘l-yo‘riq ko‘rsatib, to‘g‘ri yo‘lga boshlaydilar. ularning ibratlari va nasihatlariga amal qilsangiz xonadoningiz nurga to‘ladi. otaxon shoirimiz quddus muhammadiy «aziz bobom» she'rida qariyalarni: bir aziz bobom bor dunyoda tanho, xushtabiat, xushqomat, muloyim, dono, ko‘nglining kengligi yer, kurra, osmon. ko‘zlari nuroniy oynayi jahon, deb maqtaganlar. inson hayoti bamisoli aylanguvchi charxpalakka o‘xshaydi. u - bugun bola, so‘ngra ulg‘ayib ota-ona, keyin esa bobo, buvi bo‘ladi. buvilik, bobolik baxtiga muyassar bo‘lganlar farzand va …
4 / 43
-odatlariga aylangan. asrlar o‘tishi bilan turli xalqlarda navro‘z bayramini o‘tkazish marosimlari ularning turmush tarziga, mafkurasiga moslashgan. tarixiy manbalarga ko‘ra, navro‘zni bayram qilish ahamoniylar davridan boshlangan va o‘rta osiyo, eron, afg‘oniston xalqlarida eng katta bayramlardan biri hisoblangan. bu o‘lkalarga islom dini kiritilganidan keyin navro‘z bayrami man qilingan, ammo xalq o‘z sevgan bayramini nishonlashda davom etgan. o‘rta osiyo va eron xalqlari arab xalifaligi hukmronligidan qutulgan davrdan boshlab, navro‘z bayramini o‘tkazish yana rasmiy tus olgan. non hikmati nonning nomi ulug‘, nomidan ham o‘zi ulug‘. bolaga ins-jins ziyon yetkazmasin deb, ona o‘z go‘dagi yostig‘i ostiga non qo‘ygan. ota o‘g‘lini o‘zga yurtga safarga otlantirib, oq fotiha berarkan, «balo-qazolardan saqlaydi» degan ma’noda farzandining qo‘liga non tutqazgan. yo‘lga chiqqan bahodirga ota-onasi yoki suyuklisi non tishlatgan. toki non-nasiba tortib, u uyga sog‘-salomat, beshikast qaytsin. xastani, keksalarni ko‘rish, ustozni ziyorat qilish, hol-ahvol so‘rash uyiga non tugib borishdan boshlangan. («oltin sandiq ochildi» kitobidan). so‘z haqida inson jon va tanadan yaratilganidek, …
5 / 43
hga mushtoqlik sezadi. so‘zdek mo‘jizakor boyligimizdan to‘g‘ri, oqilona foydalanaylik. (114 so‘z. d. abdusattorova, “ezgulik”) tabiat qo‘ynida riza tepalikka chiqib borganda bir tekis ochilgan binafsha, har xil o‘t-o‘lanlar, purviqor archalar quyosh nuriga bearmon cho‘milmoqda edi. ertalabki ovga chiqqan bir tulki bu yerda bexosdan paydo bo‘lib qolgan odamdan cho‘chib, o‘zini daraxtzor ichiga urdi. mana, ochiq joy tugab, archazor boshlandi. riza archazorga sho‘ng‘ib, narigi betidan chiqdi. ikki hatlab, qiyalikda turgan kattakon xarsangga yetdi. xarsang silliq edi. riza xarsang ustiga o‘tirib, atrofni tomosha qila boshladi. uning oldiginasidan boshlanuvchi jilg‘a kengaya-kengaya oqsoqota soyiga borib tutashadi. hu ana, tubanda shamolda hilpirab turgan oq lentaday oqsoqota soyi oqmoqda. xarsangning tagidan tip-tiniq buloq viqir-viqir qaynab chiqmoqda. buloq tubidagi oq, qizil, ko‘k, turli-tuman mayda toshlarning rangi suvga urib, jimir-jimir tovlanadi. (111 ta so‘z) maktabki jon, ilm-u havo-yu odob erur . . . maktab, bolalik, o‘quvchilik onlari . . . bular qanday totli, ma’noli, yoqimli va unutilmas kunlar . . …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diktantlar to‘plami"

ona tili va adabiyoti fanidan diktantlar to‘plami diktant ikki do‘st ikki oshna yoshlikdan birga o‘sdilar. davr kelib ikkalasi ham o‘z baxtini izlab yo‘lga chiqsalar, ikki yo‘l uchraydi. biri bir tomonga, ikkinchisi boshqa tomonga yo‘l oladilar. ulardan biri shaharma-shahar yurib ilm-u hunar orttiradi. ikkinchisi, borgan shahrida podshoh saylash uchun uchirilgan semurg‘ qush tasodifan uning boshiga qo‘nib, shu shaharga shoh bo‘lib qoldi. yillar o‘tib, do‘sti shu shaharga keldi. har yerga qo‘yilgan shahar shohining rasmiga ko‘zi tushdi. do‘stining iqbolidan shodlanib, uni ko‘rishga oshiqdi. podshoh saroyiga borib uning huzuriga kirdi. podshoh uni tanib, tanimaslikka oldi. u kuyunib, yonib: «axir men sening do‘sting falonchiman-ku!»- deb o‘zini tanitdi. podshoh esa: «xo‘sh, mendan nima istay...

This file contains 43 pages in DOCX format (90.1 KB). To download "diktantlar to‘plami", click the Telegram button on the left.

Tags: diktantlar to‘plami DOCX 43 pages Free download Telegram