xulosa chiqarish

DOCX 14 стр. 46,1 КБ Бесплатная загрузка

14 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 46,1 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 14

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 14

mavzu: analogiya usulida xulosa chiqarish reja: 1. xulosa chiqarishning umumiy tavsifi 2. xulosaning tuzilishi 3. analogiya xulosa chiqarishning umumiy tavsifi xulosa chiqarish deb, bir va undan ortiq chin mulohazalardan ma'lum qoidalar yordamida yangi bilimlarni keltirib chiqarishdan iborat bo’lgan tafakkur shakliga aytiladi. xulosa chiqarishning asosiy mohiyati ma’lum bilimlar asosida noma’lum bilimlarni keltirib chiqarishdir. ya’ni xulosa chiqarish orqali biz borliqning bizga ma’lum jihatlari orqali uning noma’lum jihatlari haqida bilim hosil qilamiz.xulosa chiqarish jarayoni asoslar, xulosa va asoslardan xulosaga o’tishdan tashkil topadi. to’g’ri xulosa chiqarish uchun, avvalambor, asoslar chin mulohazalar bo’lishi, o’zaro mantiqan bog’lanishi kerak. xulosa asoslari va xulosa ham o’zaro mantiqan bog’langan bo’lishi shart. bunday aloqadorlikning zarurligi xulosa chiqarish qoidalarida qayd qilingan bo’ladi. bu qoidalar buzilsa, to’g’ri xulosa chiqmaydi. xulosa chiqarish xulosaning chinlik darajasiga ko’ra, aniqrog’i, xulosa chiqarish qoidalarining qat’iyligiga ko’ra hamda xulosa asoslarining soniga va fikrning hararat yo’nalishiga ro’ra bir qancha turlarga bo’linadi. maskur tasnifda xulosa chiqarishnifikrning harakat yo’nalishi bo’yicha turlarga …

2 / 14

hinligi haqida xulosa chiqarib bo’lmaydi. chunki bunday holda umumiy mulohazalar chin uoki xato bo’lishi mumkin. shunga ko’ra,bo’ysunish munosabatiga asoslangan xulosa chiqarish quyidagi ko’rinishda bo'ladi: ; . yuqoridagi munosabatlarni umumlashtirgan holda, asos mulohaza va xulosaning chinlik darjasiga ko’ra, quyidagi holatlarni ko’rsatish mumkin. 1. asos mulohaza va xulosa chin bo’lgan: , . 1. asos mulohaza chin va xulosa xato bo’lgan: ; ; ; ;; 1. asos mulohaza xato va xulosa chin bo’lgan. ; . mantiqiy rvadrat orqali xulosa chiqarilganda qarama-qarshilik munosabatidagi mulohazalardan biri xato bo’lganda, qisman moslik munosabatidagi mulohazalardan biri chin bo’lganda va bo’ysunish munosabatida ju’ziy mulohazalar chin bo’lganda ulardan chiqarilgan xulosa noaniq bo'ladi. bevosita xulosa chiqarish usullari bilishda mavjud farqni aniqlab olishga, uning mohiyatini to’g’ri tushunishga, shuningdek, bir fikrni turli xil ko’rinishda bayon qilishga, yangi bilimlar hosil qilishga imkoniyat beradi. deduktiv xulosa chiqarish (sillogizm). oddiy qat’iy sillogizm. ma’lumki, deduktiv xulosa chiqarish aslida sillogizm shaklida bo'ladi. sillogizm qo’shib hisoblash, degan ma’noni anglatadi. …

3 / 14

qiy kesimi-p-katta termin (terminus major),deb ataladi. xulosa asoslari uchun umumiy bo’lgan, lekin xulosada uchramaydigan tushuncha- m-(termunis medius) o’rta termin deb ataladi. asoslarda katta terminni o’z ichiga olgan mulohaza katta asos, kichik terminni o’z ichiga olgan mulohaza kichik asos deb ataladi. induktiv xulosa chiqarish. biz avvalgi mavzuda zaruruiy xulosa chiqarish bilan (diduktiv xulosa chiqarish asosida) tanishib chiqqan edik. mantiqda ehtimoliy xulosa chiqarish ham o’rganiladi. ehtimoliy xulosa chiqarish turli xil shakllarda, shu jumladan, enduktiv xulosa chiqarish shaklida amalga oshirishi mumkin. ularning barchasiga xos xususiyat-xulosaning asoslardan mantiqan zaruriy ravishda kelib chiqmasligi hamda faqat ma’lum bir darajada tasdiqlanishidir. asoslarning xulosani tasdiqlash darajasi mantiqiy ehtimollik, deb nom olgan. juz’iy bilimdan umumiy bilimga mantiqan o’tish induksiya shaklida sodir bo'ladi (lotincha-inductio-yagona asosga keltirish). induktiv xulosa chiqarish empirik umumlashtirish shaklida sodir bo’lib, unda birorta belgining ma’lum bir sinfga mansub predmetlarda takrorlanishni kuzatish asosida shu belgining maskur sinfga tigishli barcha predmetlarga xosligi haqida xulosa chiqariladi. induktiv asosida chiqarilgan xulosalar …

4 / 14

induksiya induktiv xulosa chiqarishning shunday turiki, unda birorta belgining ma’lum bir sinfga mansub, har bir predmetga xosligini aniqlash asosida, shu belgining berilgan sinf predmetlari uchun umumiy belgi ekanligi haqida xulosa chiqariladi. to’liq induktiv predmetlarning kichik sinfiga, elementlari yaqqol ko’zga tashlanib turadigan, miqdor jihatdan cheklangan yopiq sistemalarga nisbatan xulosa chiqarishda ishlatiladi. to’liq induksiyada muhokamaning qurilish shakli quyidagi ko’rinishga ega: s1 predmeti p belgiga ega. s2 predmet p belgiga ega. … … … … … … … … … … … … … … sn predmeti p belgiga ega. faqat s1, s2,…, sn largina c __________________________________ sinfini tashkil etadi. c sinfining har bir predmeti p belgiga ega. simvolik ifodasi esa quyidagicha: p(x1) p(x2) … … … ___________________________________ p(xn) predmetlarning yopiq to’plamini o’rganish empirik tadqiqotning aniq bir sinfni bilish bilan chegaralanganligini bildiradi. ana shuning uchun ham asoslardagi har bir predmet haqidagi ma’lumot qayd etilgan belgini sinf predmetlarining barchasiga yoyish, ularga tegishli, deb aytish …

5 / 14

osada esa u belgi butun sinfga ko’chirilib, unga tegishli umumiy belgi sifatida qayd etiladi. to’liq induksiyagaxos bo’lgan yana bir xususiyatni ko’rsatishmumkin. bu uning asoslarda va xulosada ko’rsatilgan predmetlardan boshqa predmetlar haqida bilim bermasligidan iborat. nihoyat, to’liq induktiv xulosaninmg aniq va chin bo’lishi bilan deduktiv xulosa chiqarishga o’xshab ketishini qayd etish zarur. to’liq induksiya tahliliga yakun yasab, uning xulosasining aniq, qat’iy bo’lishini, predmetlarning kichik sinfi haqida empirik materiallarni umumlashtirish yo’li bilan xulosaviy bilim olishning samarali vositasi ekanligini alohida qayd etsa bo'ladi. ob’ektiv olamdagi predmet va hodisalarning katta sinflarini, ularning amalda cheksiz bo’lgan xossalarini tajriba va kuzatishda to’laligicha qamrab olib bo’lmaydi. ana shuning uchun ham to’liq induksiyaning bilish jarayonidagi imkoniyatlari o’z chegarasiga ega, deb hisoblanadi. to’liqsiz induksiya shunday ehtimoliy xulosa chiqarish turiki, unda birorta belgining bir mantiqiy sinfga tegishli predmetlarning bir qismiga (bir nechtasiga) xosligini (yoki xos emasligini) aniqlash asosida shu belgining berilgan sinfga mansub barcha predmetlarga xosligi (xos emasligi) haqida xulosa …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 14 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "xulosa chiqarish"

mavzu: analogiya usulida xulosa chiqarish reja: 1. xulosa chiqarishning umumiy tavsifi 2. xulosaning tuzilishi 3. analogiya xulosa chiqarishning umumiy tavsifi xulosa chiqarish deb, bir va undan ortiq chin mulohazalardan ma'lum qoidalar yordamida yangi bilimlarni keltirib chiqarishdan iborat bo’lgan tafakkur shakliga aytiladi. xulosa chiqarishning asosiy mohiyati ma’lum bilimlar asosida noma’lum bilimlarni keltirib chiqarishdir. ya’ni xulosa chiqarish orqali biz borliqning bizga ma’lum jihatlari orqali uning noma’lum jihatlari haqida bilim hosil qilamiz.xulosa chiqarish jarayoni asoslar, xulosa va asoslardan xulosaga o’tishdan tashkil topadi. to’g’ri xulosa chiqarish uchun, avvalambor, asoslar chin mulohazalar bo’lishi, o’zaro mantiqan bog’lanishi kerak. xulosa asoslari va xulosa ham o’zar...

Этот файл содержит 14 стр. в формате DOCX (46,1 КБ). Чтобы скачать "xulosa chiqarish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: xulosa chiqarish DOCX 14 стр. Бесплатная загрузка Telegram