qon va qon aylanishining yoshga oid xususiyatlari

DOCX 17 стр. 417,8 КБ Бесплатная загрузка

17 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 417,8 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 17

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 17

qon va qon aylanishining yoshga oid xususiyatlari reja kirish 1. qon va qon aylanish tizimining tuzilishi 2. qon aylanish tizimining yoshga oid o‘zgarishlari 3. yoshga bog‘liq o‘zgarishlarning fiziologik va sog‘lomlashtiruvchi ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish inson organizmida qon va qon aylanish tizimi hayot faoliyatining eng muhim asoslaridan biridir. qon hujayralarga kislorod, oziq moddalar va gormonlarni yetkazadi hamda modda almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan chiqindilarni chiqarib tashlashga yordam beradi.qon aylanish tizimi yurak va qon tomirlarining uzviy hamkorligi orqali butun tana faoliyatini muvofiqlashtirib turadi. yosh o‘tishi bilan bu tizimda turli fiziologik o‘zgarishlar yuz beradi — bolalikda qon aylanish jarayoni faol va tez, keksalikda esa sekinlashadi.yoshga oid xususiyatlarni o‘rganish inson salomatligini saqlash, yurak-qon tomir kasalliklarining oldini olish va tibbiy profilaktika ishlarini samarali olib borish uchun muhimdir. shu sababli qon va qon aylanish tizimining yosh davrlariga qarab o‘zgarishini o‘rganish fiziologiya fanining dolzarb yo‘nalishlaridan biri hisoblanadi. qon va qon aylanish tizimining tuzilishi inson tanasining hayotiy faoliyatini …

2 / 17

acha kattalar uchun qon hajmi 5-6 litrni tashkil qiladi, ammo bu ko'rsatkich jins, yosh va jismoniy holatga qarab o'zgarishi mumkin. qonning tarkibi ikki asosiy qismdan iborat: plazma va shakllangan elementlar. plazma qonning 55-60 foizini egallaydi va u asosan suvdan (90-92 foiz) iborat bo'lib, unda oqsillar (albumin, globulinlar, fibrinogen), elektrolitlar (natriy, kaliy, kaltsiy ionlari), glukoza, lipidlar, vitaminlar va gormonlar kabi moddalar erigan holda mavjud. plazmaning bu tarkibi qonning suyuqligini saqlash va osmotik bosimni tartibga solishga xizmat qiladi. masalan, albumin plazmaning kolloid osmotik bosimini ta'minlab, to'qimalarga suvning chiqib ketishini oldini oladi, globulinlar esa immunitet tizimida muhim rol o'ynaydi.shakllangan elementlar qonning 40-45 foizini tashkil etadi va ular qizil qon hujayralari (eritrotsitlar), oq qon hujayralari (leukotsitlar) va qon ivishini ta'minlovchi plitkalardan (trombotsitlar) iborat. eritrotsitlar – qonning eng ko'p uchraydigan hujayralari bo'lib, ularning soni bir millimetr kubda 4,5-5,5 million atrofida. ularning asosiy vazifasi kislorodni o'z ichiga olgan gemoglobin orqali to'qimalarga yetkazib berish va karbonat angidridni …

3 / 17

ularning soni 150-400 ming / mm³ ni tashkil etadi. ular qon tomirlarining shikastlanishida ivish jarayonini boshqaradi, fibrin pıhtısını hosil qilishga yordam beradi va shu orqali qon ketishini to'xtatadi.qonning asosiy funksiyalari quyidagilardan iborat: transport funksiyasi, himoya funksiyasi, regulyator funksiyasi va gomostaz funksiyasi. transport funksiyasi orqali qon kislorod va oziq moddalarni yetkazib beradi, chiqindilarni (masalan, karbonat angidrid va urea) olib tashlaydi, shuningdek, issiqlikni taqsimlaydi. himoya funksiyasi infeksiyalarga qarshi kurashda namoyon bo'lib, antitanachalar va fagotsitoz orqali amalga oshiriladi. regulyator funksiyasi gormonlar va fermentlarni yetkazib berish orqali ichki muvozanatni saqlaydi, masalan, qon bosimini va ph darajasini tartibga soladi. gomostaz funksiyasi esa qon ivishi va tomirlarning qisqarishi orqali qon ketishini oldini oladi. qonning bu funksiyalari uning tarkibiy qismlarining hamkorligi natijasida amalga oshiriladi va ularning buzilishi kasalliklarga, masalan, anemiya yoki leykemiyaga olib kelishi mumkin. qonning tarkibi va funksiyalari inson salomatligining asosiy ko'rsatkichi bo'lib, ularni o'rganish tibbiyotning muhim sohasi hisoblanadi. yurak va qon tomirlarining tuzilishi yurak – …

4 / 17

vchanlik tizimi (sinoatrial tugun, atrioventrikulyar tugun, gis to'qimasi) orqali boshqariladi.yurakning ichki tuzilishi ikkita atrium (yuqori xonalar) va ikkita ventrikul (pastki xonalar)dan iborat. o'ng atrium o'pka venalaridan qaytgan qonni qabul qiladi, chap atrium esa aorta arteriyasidan qaytgan qonni oladi. o'ng ventrikul o'pka arteriyasiga, chap ventrikul esa aorta arteriyasiga qonni haydaydi. xonalarni ajratuvchi devorlarda va tomirlar orasida klapanlar mavjud: trikuspid va mitral klapanlar atrioventrikulyar klapanlar bo'lib, qonning teskari oqishini oldini oladi; pulmonal va aorta klapanlar esa yarim oy shaklidagi bo'lib, ventrikullardan chiqayotgan qonni nazorat qiladi. yurakning bir urishi (sikli) sistola (qisqarish) va diastola (bo'shashish) fazalaridan iborat bo'lib, u daqiqada 60-80 marta takrorlanadi va butun umr davomida 2,5 milliard marta uradi. yurakning bu tuzilishi qon aylanishining samarali ishlashini ta'minlaydi va uning buzilishi yurak yetishmovchiligi kabi kasalliklarga sabab bo'ladi. qon tomirlari yurakdan chiqib, qonni butun tanaga yetkazib beruvchi tarmoqni tashkil etadi. ular arteriyalar, venalar va kapillyarlarga bo'linadi. arteriyalar qonni yurakdan to'qimalarga yetkazib beruvchi qattiq …

5 / 17

larning sathini kattalashtirish qon va to'qima o'rtasidagi diffuziyani osonlashtiradi. venalar esa to'qimalardan yurakka qonni qaytaruvchi tomirlar bo'lib, arteriyalarga nisbatan ingichka devorga ega va ularning ichida venoz klapanlar mavjud bo'lib, qonning teskari oqishini oldini oladi. eng katta vena – vena kava bo'lib, u o'ng atriumni to'ldiradi. venalarning devori ham uch qatlamdan iborat, ammo mushak qatlami zaifroq. qon tomirlarining bu tuzilishi qon aylanishining yo'nalishini va samaradorligini belgilaydi, ularning kasalliklari, masalan, ateroskleroz, butun tizimning ishini buzadi. qon aylanishning katta va kichik doiralari qon aylanish tizimi ikkita asosiy doiraga bo'linadi: katta (sistemik) doira va kichik (o'pka) doira. bu bo'linish yurakning o'ng va chap bo'linishlari orqali amalga oshiriladi va kislorod bilan boyitilgan qonni to'qimalarga yetkazish va chiqindilarni olib tashlashni ta'minlaydi.katta doira (sistemik aylanish) chap ventrikuldan boshlanib, aorta arteriyasi orqali butun tanaga kislorod va oziq moddalar bilan boyitilgan qonni yetkazib beradi. aortadan chiqqan qon arteriyalar, arteriollar va kapillyarlar tarmog'i orqali mushaklar, buyraklar, jigar, miya va boshqa …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 17 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qon va qon aylanishining yoshga oid xususiyatlari"

qon va qon aylanishining yoshga oid xususiyatlari reja kirish 1. qon va qon aylanish tizimining tuzilishi 2. qon aylanish tizimining yoshga oid o‘zgarishlari 3. yoshga bog‘liq o‘zgarishlarning fiziologik va sog‘lomlashtiruvchi ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish inson organizmida qon va qon aylanish tizimi hayot faoliyatining eng muhim asoslaridan biridir. qon hujayralarga kislorod, oziq moddalar va gormonlarni yetkazadi hamda modda almashinuvi natijasida hosil bo‘lgan chiqindilarni chiqarib tashlashga yordam beradi.qon aylanish tizimi yurak va qon tomirlarining uzviy hamkorligi orqali butun tana faoliyatini muvofiqlashtirib turadi. yosh o‘tishi bilan bu tizimda turli fiziologik o‘zgarishlar yuz beradi — bolalikda qon aylanish jarayoni faol va tez, keksalikda esa sekinlashadi...

Этот файл содержит 17 стр. в формате DOCX (417,8 КБ). Чтобы скачать "qon va qon aylanishining yoshga oid xususiyatlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qon va qon aylanishining yoshga… DOCX 17 стр. Бесплатная загрузка Telegram