immunologiya ma'ruzalar

PPT 43 pages 5.4 MB Free download

43 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 5.4 MB

File type PPT

Pages 43

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 43

powerpoint presentation toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali nuraliev n.a. – professor i m m u n o l o g i ya ma'ruzalar tibbiyot oliy o'quv yurtlari va universitetlar talabalari uchun 3 - son ma'ruza. t - va v - limfotsitlar, ularning subpopulyatsiyalari. uch hujayrali tizim kooperatsiyasi. immun statusni baholash usullari. ma'ruzadan maksad: talabalarni limfotsitlar tizimi, ularning subpopulyatsiyalari, immun tizim faoliyati va uning boshqarilishi hamda immun statusni baholash usullari bilan tanishtirish. ma'ruzada ko'riladigan savollar: 1. limfotsitlar tizimi. immunokompetent hujayralar. 2. t- limfotsitlar va ularni subpopulyatsiyalari. 3. v- limfotsitlar va ularni subpopulyatsiyalari. 4. immun tizim faoliyati - uch hujayrali tizim kooperatsiyasi. 5. immun statusni baholash usullari. 6. immunologik tolerantlik. limfotsitlar tizimlari va ularning populyatsiyalari organizmda to'la qonli immun reaktsiyalarni keltirib chikarishda eng asosiy vazifalarni immun tizim hujayralari amalga oshiradi. bularga asosan limfotsitlar kiradi. 5 ta limfotsitlar tizimlari farqlanadi 1. o'zak hujayralar tizimi (go'h, lo'h) 2. mononuklear fagotsitlar tizimi 5. nul limfotsitlar …

2 / 43

tipdagi abl 7. v tipdagi immun xotira hujayralari nul limfotsitlar va ularning subpopulyatsiyalari 1. tabbiy killerlar (nk-limfotsitlar) 2. k-limfotsitlar 3. l-limfotsitlar skaniruyushaya elektronnaya mikrofotografiya klasterov limfotsit—makrofag. perifericheskie limfotsiti (pl) prikrepleni k tsentralnomu limfotsitu (tsl) tonkimi uropodami (up). perifericheskie limfotsiti imeyut gladkuyu poverxnost, a tsentralniy limfotsit — mikrovorspnch gp — grebenchatie psevdopodii, skladki na poverxnosti makrofaga limfotsitlar populyatsiyasi suyak ko'migida o'zak hujayralaridan shakllanadi. birlamchi hujayra - gemopoetik o'zak hujayrasidan limfopoetik o'zak hujayrasi, eritropoez, mononuklear fagotsitlar tizimi (bu termin 1969 yilda jsst ekspertlari tomonidan kiritilgan). shakllanadi. limfopoetik o'zak hujayra t-, v- va nul limfotsitlarga differentsiatsiyalanib, ularning populyatsiyalari va subpopulyatsiyalarini hosil qiladi. limfoid hujayralar populyatsiyalari geterogen bo'lib, odam va hayvon organizmida miqdor jihatdan 1012 lar atrofida bo'ladi. limfotsitlar barcha leykotsit hujayralarning 20-30% ini tashkil qiladi. a. elektronnaya mikrofotografiya vnutrenney poverxnosti odnoy iz visokoendotelialnix venul limfaticheskogo uzla mishi. mnogochislennie limfotsiti prochno svyazani s vipuklitimi endotelialnimi kletkami. pered fiksatsiey metodom perfuzii s pomoshyu glutarovogo aldegida …

3 / 43

larga aylanadi. ular shakllangandan so'ng, qon oqimi orqali periferik limfoid organlarning timus limfotsitlari joylashadigan qismlaridan o'rin oladi (t-zona), bularga limfa tugunlarining perikortikal zonasi, taloqda arteriyalar bilan o'ralgan oq pulpa zonasi, ichakdagi limfa tugunlarining interomodulyar bo'shliqlari kiradi. asta-sekin yuzaga chiqadigan sezuvchanlik reaktsiyalarni keltirib chiqaradi hujayralar ko'payishida hosil bo'lgan mutant hujayralarni parchalaydi transplantatsion immun javobda qatnashadi asosan, hujayra tipidagi immun javobni keltirib chiqaradi t- limfotsitlar organizmda quyidagi vazifalarni bajaradi limfotsitlarning subpopulyatsiyalari juda ham muhim bo'lgan organizmdagi immunologik jarayonlarda qatnashadi. bu limfotsitlar o'zlarining antigenlik belgilari (markyorlari) va organizmda bajarayotgan maxsus va alohida vazifalari bilan bir-birlaridan farq qiladi. t-hujayralarning tashqi qobig'ida sezuvchan retseptorlari (maxsus oqsil molekulalari) mavjud bo'lib, bu retseptorlar orqali boshqa immunokompetent hujayralar va antigenlar bilan aloqada bo'ladi. retseptorlar, ya'ni hujayralar yuzasidagi biomolekulalarning maxsus klassifikatsiyasi - cd (inglizcha clastr of differentation – differentsiyalovchi klasterlar) taklif etilgan, unga asosan barcha limfoid hujayralar yuzasida 166 ta differentsiyalovchi klasterlar aniqlangan, shu jumladan, ularning bir qismi t- …

4 / 43

igenlari (cd 4 va cd 8) yaqqol ko'zga ko'rinadi. yuqorida keltirilgan hujayralar organizmda antigen ta'sirida faollashib, differentsiatsiya va proliferatsiyaga uchraydi hamda har biri o'z vazifasini bajaradi i m m u n i t e t t u r l a r i 1. maxsus bo'lmagan rezistentlik omillari - filogenetik qadimiy, nasldan-naslga o'tuvchi. patogen agentlar bilan birinchi bo'lib uchrashadi 2. tabiiy immunitet - organizmda patogen agentlar bilan uchrashuv natijasida hosil bo'ladi - tug'ma immunitet - bir biologik turning ma'lum bir patogen agentlarga nisbatan chidamliligi bo'lib, nasldan-naslga o'tadi - orttirilgan immunitet - hayot davomida organizm immun tizimining yot antigenlar bilan ta'sirlashuvi hisobiga yuzaga keladi yuza markyorlar maxsusligi bo'yicha t- limfotsitlar subpopulyatsiyalarga bo'linadi. periferik qonda va to'qimalarda asosan cd 3, cd 4, cd 8, cd 16 markyorlar uchraydi. bundan tashqari t- limfotsitlar membranasida boshqa retseptorlar xam uchraydi: qo'y eritrotsitlariga karshi, igm, igg ning fc fragmentiga qarshi va hokazo. tabiiy sharoitda, ya'ni organizmga antigen …

5 / 43

kazib beradi; t - xelperlar (cd 4 hujayralar) – inglizcha help - yordam so'zidan olingan, yordamchi hujayralar ham deyiladi. ular antigenga maxsus va antigenga maxsus bo'lmagan hujayralarga bo'linadi. t-xelperlar organizmga tushgan antigen haqidagi axborotni makrofaglardan qabul qilib, v- limfotsitlarga etkazadi va ularning proliferatsiyasi va differentsiatsiyasiga sabab bo'ladi, shu orqali antigenga qarshi immun javobga yordam ko'rsatadi. bundan tashqari ular barcha sinfdagi antitelolar, asosan igg produktsiyasida ishtirok etadi. ular ishtirokisiz v- limfotsitlar faqatgina juda kam miqdorda igm ishlab chiqarishlari mumkin, xolos. t-xelperlar ishtirokida tsitotoksik va mahalliy yalig'lanish jarayonlari, asta-sekin yuzaga keluvchi allergik jarayonlar boshqariladi. t-xelperlar γ-interferon, il-2, il-3, a-omil ishlab chikarishda qatnashadi, shuningdek makrofaglar fc retseptorlari ekspressiyasini faollashtiradi. cd 4 hujayralarning boshqa tipi induktorlar (t-amplifayerlar, inglizcha amplifier - kuchaytiruvchi) bo'lib, bular ham antigenni aniqlaydi, oldingi tipidan farqli, faqat v-limfotsitlarga axborot etkazib qolmay, t-supressorlar va tsitotoksik t hujayra va makrofaglar faollashuvida ham qatnashadigan, ammo asosan t- limfotsitlarni kuchaytiruvchi subpopulyatsiyadir. t-xelperlar yuzasida ko'pgina retseptorlar …

Want to read more?

Download all 43 pages for free via Telegram.

Download full file

About "immunologiya ma'ruzalar"

powerpoint presentation toshkent tibbiyot akademiyasi urganch filiali nuraliev n.a. – professor i m m u n o l o g i ya ma'ruzalar tibbiyot oliy o'quv yurtlari va universitetlar talabalari uchun 3 - son ma'ruza. t - va v - limfotsitlar, ularning subpopulyatsiyalari. uch hujayrali tizim kooperatsiyasi. immun statusni baholash usullari. ma'ruzadan maksad: talabalarni limfotsitlar tizimi, ularning subpopulyatsiyalari, immun tizim faoliyati va uning boshqarilishi hamda immun statusni baholash usullari bilan tanishtirish. ma'ruzada ko'riladigan savollar: 1. limfotsitlar tizimi. immunokompetent hujayralar. 2. t- limfotsitlar va ularni subpopulyatsiyalari. 3. v- limfotsitlar va ularni subpopulyatsiyalari. 4. immun tizim faoliyati - uch hujayrali tizim kooperatsiyasi. 5. immun statusni baholash usu...

This file contains 43 pages in PPT format (5.4 MB). To download "immunologiya ma'ruzalar", click the Telegram button on the left.

Tags: immunologiya ma'ruzalar PPT 43 pages Free download Telegram