alkanlar

PPT 32 pages 14.0 MB Free download

32 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 14.0 MB

File type PPT

Pages 32

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 32

powerpoint presentation mirzo ulug'bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti organik kimyo kafedrasi kimyo fakulteti 2-kurs talabalari uchun “organik kimyo” fanidan ma'ruza mashg'uloti ma'ruzachi: m.r. yuldasheva alkanlar uglevodorodlar. alkanlar, ularning nomlanishi va izomeriyasi alkanlarning olinish usullari alkanlarning fizikaviy xossalari ma'ruza rejasi alkanlar - to'yingan uglevodorodlar deb uglerod qo'shni uglerod atomlari bilan bog'lanishga o'zining faqat bir valentligini sarflab, qolganlari vodorod atomlari bilan bog'langan birikmalarga aytiladi. uglerodning hamma atomlari sp3-gibridlangan holatda bo'ladi. snh2n+2 umumiy formulaga muvofiq keladigan barcha organik moddalar alkanlar deyiladi. bu erda n = 1, 2, 3, 4 ... butun sonlarni qabul qiladi. gomologik qator – bitta umumiy formulaga muvofiq keladigan organik moddalar qatoriga gomologik qator deyiladi va ular bir-biriga gomolog hisoblanadi. – sn2 – guruhi gomologik farq deyiladi alkanlar izomeriyasi alkanlarda bir xil – tuzilish (uglerod skelet yoki struktura) izomeriyasi kuzatiladi. snh2n+2 formulada 1,2 va 3 ga teng bo'lgan uglevodorodlar uchun faqat bitta tuzilish formulalari mavjud gomologik qatorning to'rtinchi vakilidan boshlab …

2 / 32

b, xech qanday ma'noga ega bo'lmasligi ham mumkin (metan, etan, atseton va x.k.). ratsional nomenklatura organik birikmalarni bu nomenklatura bo'yicha nomlaganda har bir sinf birikmalarining birinchi (aldegid va kislotalarda ikkinchi) vakili asos qilib olinadi. qolganlari esa bu birinchi vakilining hosilasi deb qaraladi. to'yingan uglevodorodlarning birinchi vakili metan bo'lganligi uchun qolganlari uning hosilasi deb qaraladi. masalan: sistematik nomenklatura bu nomenklaturaning asosiy printsiplari 1892 yilda jenevada kimyogarlar s'ezdida qabul qilingan. nomenklaturaga 1957 va 1965 yillarda amaliy va nazariy kimyo bo'yicha halqaro kimyogarlar ittifoqining (iyupak) parijda bo'lgan s'ezdlarida qo'shimchalar va o'zgartirishlar kiritildi. organik moddalarni sistematik nomenklatura bo'yicha nomlashda radikallardan foydalaniladi. to'yingan bir valentli radikallar radikallar snh2n+1 umumiy formula bilan ifodalanadi va r harfi bilan belgilanadi uzun to'g'ri uglevodorod zanjiri tanlab olinadi. so'ngra kichik radikal yaqin turgan tomondan boshlab bu zanjar raqamlar bilan raqamlanadi va radikallar holati, hamda nomi ko'rsatib to'g'ri zanjar o'qiladi. masalan: * uglevodorodlarning olinish usullari tabiiy birikmalardan ajratib olish. to'yingan uglevodorodlarni …

3 / 32

sharigin o'rgangan. reaktsiya ikki bosqichda boradi: natriy metalli o'rniga litiy, rux, magniy kabi metallardan ham foydalanish mumkin. galogenalkanlardan dialkilkupratlar ishtirokida olish (kori-xaus reaktsiyasi). dialkilkupratlarni galogaenalkan va litiy yordamida oson olish mumkin: alkanlar metall karbidlariga suv ta'sir ettirib, karbon kislotalar va ularning tuzlari eritmalarini elektroliz qilib, metall oraganik birikmalardan ham olinadi. karbon kislotalar tuzlarini elektroliz qilish orqali: kolbe reaktsiyasi (1849 y) to'yinmagan uglevodorodlarni gidrirlash (vodorod biriktirish) orqali olish mumkin. katalizator sifatida suo, cr2o3 va boshqalar ishlatiladi, vodorodning birikish jarayoni bosim ostida olib boriladi fisher-tropsh usuli: sanoat usuli. sanoatda to'yingan uglevodorodlarni s ko'mir yoki so va vodoroddan, neftni krekinlab alkanlar olinadi. fizik xossalari dastlabki vakillari gazsimon, s5n12 dan s16n34 gacha suyuqlik, s16n34 dan boshlab esa qattiq moddalar. molekulyar massalari ortib borishi bilan qaynash va suyuqlanish haroratlari, zichligi, nur sindirish ko'rsatkichi ortib boradi. to'g'ri zanjirli uglevodorodlar tarmoqlangan zanjirli izomerlariga nisbatan yuqori haroratda qaynaydi. alkanlar suvda juda kam eriydi. uglerod-uglerod orasidagi bog'lanish uzunligi ultrabinafsha …

4 / 32

onnoe). 2015 g. 1-tom. 399s. normal alkanlarning molekulyar formulasi va nomi 1-jadval molekulyar tuzilishi nomi molekulyar nomi formulasi formulasi ch, ch, metah ch 56 u-jloqekah c,h, ch,—ch, oran ci 3h) u-tpugekah c3hg ch,—ch,—ch, tiponan ci 4h 39 u-tetpajlekkah cyhj9 ch,—(ch),),—ch u-bytah cy hy h-ouko3ah c5h)) ch,—(ch,)3;—ch u-tlehtah cy yy u-teh9iiko3ah cohi4 ch,—(ch)),—-ch u-tekcah cy3hyg u-tpukko3ah crhi6 ch,—(ch,);—ch u-temtah cy u-tpuakohtah chig ch,—(ch)),—ch u-oktah c3 heo u-jotpwakohtah coh 49 ch,—(ch,),-ch, u-honahn cyphg u-tetpakohtah ci gh, ch,—(ch)).—ch, u-jlekah coh 192 u-tlehtakohtah c,h y4 ch,—(ch,))>—ch, u-yujekah ci 99h 292 u-tektah h –c –h h h h –c –c –h h –c –c –c –h h h h h h h h h h h metan etan propan h –c –h h h h h h –c –c –h h –c –c –c –h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h h …

5 / 32

merit-4-nponmstrentast galogen alkanlarni qaytarish 1 r-cl+h,—~+r_-h + hci h-h + pt —~ h2h— > 2h spe 2. 2ch3ch2-br + z ch;cooh 6pomatatt n gokihby” = 2ch3ch3 + znbro ch 3 –j + 2na + j –ch 3 ch 3 –ch 3 + 2najch 3 –j + 2na + j –ch 3 ch 3 –ch 3 + 2naj ho 3. r-x + mg aor r-mex r-h + mg(oh)x 4. 2r-x + 2na r-r + 2nax t r –j + 2na + j –r’r –r’+ 2naj r –r r’–r’ r –j + 2na + j –r’r –r’+ 2naj r –r r’–r’ r c h 2 x + n a r c h 2 x - n a + r c h 2 + n a + x - r c h 2 + n a r c h 2 n a r c h 2 n a + r c h 2 …

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "alkanlar"

powerpoint presentation mirzo ulug'bek nomidagi o'zbekiston milliy universiteti organik kimyo kafedrasi kimyo fakulteti 2-kurs talabalari uchun “organik kimyo” fanidan ma'ruza mashg'uloti ma'ruzachi: m.r. yuldasheva alkanlar uglevodorodlar. alkanlar, ularning nomlanishi va izomeriyasi alkanlarning olinish usullari alkanlarning fizikaviy xossalari ma'ruza rejasi alkanlar - to'yingan uglevodorodlar deb uglerod qo'shni uglerod atomlari bilan bog'lanishga o'zining faqat bir valentligini sarflab, qolganlari vodorod atomlari bilan bog'langan birikmalarga aytiladi. uglerodning hamma atomlari sp3-gibridlangan holatda bo'ladi. snh2n+2 umumiy formulaga muvofiq keladigan barcha organik moddalar alkanlar deyiladi. bu erda n = 1, 2, 3, 4 ... butun sonlarni qabul qiladi. gomologik qator – bitta umumiy f...

This file contains 32 pages in PPT format (14.0 MB). To download "alkanlar", click the Telegram button on the left.

Tags: alkanlar PPT 32 pages Free download Telegram