bosh miya yarim sharlarining tuzilishi va rivojlanishi

PPTX 26 pages 647.8 KB Free download

26 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 647.8 KB

File type PPTX

Pages 26

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 26

prezentatsiya powerpoint bosh miya yarim sharlarining tuzilishi va rivojlanishi bosh miya umumiy ma’lumotlar bosh miya (encephalon) uni o‘ragan pardalari bilan birga kallaning miya qismi ichida joylashgan. uning ustki yon yuzasi kalla qopqog‘i ichki yuzasiga mos ravishda gumbaz hosil qiladi. pastki yuzasi kallaning ichki asosidagi chuqurchalarga mos murakkab relefga ega. bosh miyaning og‘irligi katta odamlarda 1100 dan 2000 g gacha, o‘rtacha: erkaklarda 1394 , ayollarida 1245 g. bosh miya uch yirik qismdan: katta miya yarimsharlari, miyacha va miya so‘g‘onidan iborat. www.arxiv.uz katta miya (cerebrum) markaziy nerv tizimining odamda kuchli taraqqiy etgan eng katta va faoliyat jihatidan ahamiyatga ega qismi. katta miyaning bo‘ylama yorig‘i (fissura longitudinalis cerebri) uni o‘ng va chap yarimsharlarga ajratadi. yarimsharlar o‘zaro qadoq tana (corpus collosum) vositasida qo‘shilgan. yarimsharlar orqa tomonda ko‘ndalang yorig’ (fissura transversa cerebri) vositasida miyachadan ajrab turadi. miya yarimsharlarining tashqi yuzasi turli chuqurlikdagi egatlar (sulci cerebri) joylashgan. chuqur egatlar yarimsharlarni bo‘laklarga (lobi cerebri) ajratsa, mayda egatlar …

2 / 26

da ko‘ruv nervi kesishmasi (chiasma opticum) joylashgan. u ko‘ruv nervi (n. orticus) ii juft bosh miya nervi tolalaridan hosil bo‘ladi. ko‘ruv nervi orqa tomonga ko‘ruv trakti (tractus opticus) bo‘lib davom etadi. ko‘ruv nervi kesishmasining orqa tomonida kulrang tepacha (tuber cinereum) yotadi. uning pastki qismi torayib quyg‘ichni (infundibulum) hosil qiladi. quyg‘ichning uchida ichki sekretsiya bezi gipofiz (hypophysis) turadi. kulrang tepachaning orqa tomonida oq sharsimon shakldagi ikkita oq so‘rg‘ichsimon tana (corpora mamillaria) bor. so‘rg‘ichsimon tananing ikki yon tomonida bo‘ylamasiga joylashgan ikkita yo‘g‘on oq to‘sinlar singari miya oyoqchalari joylashgan. ular o‘rtasida oyoqchalararo chuqurcha (fossa interpedincularis) bo‘lib, uning tubini orqa ilma-teshik modda (substantia perforata posterior) hosil qiladi. bu teshiklar orqali miya ichiga qon tomirlar kiradi. miya oyoqchalarining ichki yuzasidan iii juft bosh miya nervi ko‘zni harakatlantiruvchi nervning (n. oculomatorius) ildizi ko‘rinadi. www.arxiv.uz miya oyoqchalarining tashqi yuzasidan iv juft bosh miya nervi g‘altak nervining (n. trochlearis) ildizi chiqadi. miya oyoqchalari orqa tomonda ko‘ndalang bolish shaklidagi …

3 / 26

n. vestibulocochlearis) ildizsi chiqadi. uzunchoq miyaning olivasi orqasidagi egatdan birin-ketin ix juft til-yutqin nervi (n. glossophyngeus), x juft adashgan nerv (n. vagus) va xi juft qo‘shimcha nervning (n. accessorius) ildizlari chiqadi. xii juft www.arxiv.uz bosh miyaning asosi va undan bosh miya nervlari ildizlarini chiqishi. 1-bulbus olfactorius; 2-tractus olfactorius; 3-substantia perforata anterior; 4-tuber cinereum; 5-tractus opticus; 6-corpora mamillaris; 7-gangl. trigeminale; 8-substantia perforata interpeduncularis (posterior); 9-pons; 10-cerebellum; 11-pyramis; 12-oliva; 13-nn.spinalis; 14-n.hypoglossus; 15- n.accessories; 16-n.vagus; 17-n. glossopharyndeus; 18-vestibulocochlearis; 19-n. facialis; 20-n.abducens; 21-n. trigeminus; 22-n.trochlearis; 23-n.oculomotorius; 24-n.opticus; 25-n. olfactorii. www.arxiv.uz til osti nervining (n. hypoglossus) ildizi esa piramida bilan oliva o‘rtasidagi egatdan chiqadi. yangi tug‘ilgan chaqaloq bosh miyasi nisbatan katta bo‘lib, uning og‘irligi o‘rtacha og‘il bolalarda 390g, qiz bolalarda 355g bo‘ladi. to‘rt yoshgacha miya, bo‘yiga va balandligiga bir tekis o‘sib, uning og‘irligi bir yoshda 2 marta, 3-4 yoshda 3 marta oshadi, 7 yoshdan so‘ng miya og‘irligi sekin o‘zgarib, 20 yoshda erkaklarda 1355g, ayollarda 1220g …

4 / 26

bo‘lsa, orqa yuzasida miya hoshiyalariga to‘g‘ri keladi. uzunchoq miyaning yuqori qismlari kengayib piyozcha shaklini olgani uchun uni miya piyozchasi (bulbus cerebri) deb ham ataladi. www.arxiv.uz uzunchoq miya eshituv va muvozanat a’zolari, hamda qon aylanish va nafas a’zolariga bog‘liq bo‘lgan jabra apparatlari bilan aloqada paydo bo‘ladi. shuning uchun unda muvozanat va harakatni muvofiqlashtirish, modda almashinuvini boshqaruvga aloqador bo‘lgan kulrang o‘zaklar joylashgan. uzunchoq miyaning uzunligi o‘rtacha 2,5 sm. unda oldingi, orqa va yon yuzalari tafovut qilinib, ular o‘zaro egatlar yordamida ajralib turadi. bu egatlar orqa miya egatlarining davomi bo‘lib, o‘sha nomlar bilan ataladi. uzunchoq miyaning ventral yuzasidagi oldingi o‘rta yoriqni (fissura mediana anterior) ikki tomonida bo‘rtib chiqqan piramidalar (pyramis medullae oblangatae) joylashgan. piramidalar harakatlantiruvchi nerv tolalaridan iborat bo‘lib, orqa miyaga o‘tish joyida qisman kesishib, piramidalar kesishmasini (decussatio pyramidum) hosil qiladi. kesishgan . uzunchoq miyaning kesmasi. 1-nucleus tractus solitari; 2-pedunculus cerebellaris inferior; 3-nucleus tractus spinalis n. trigemini; 4-nucleus ambiguus; 5-nucleus olivaris; 6-n.hypoglossus; 7-lemniscus …

5 / 26

gan orqa miyaning nozik va ponasimon dastalari kengayib bo‘rtiqlar hosil qiladi. nozik dasta bo‘rtig‘i (tuberculum gracile) ichki, ponasimon dasta bo‘rtig‘i (tuberculum cuneatum) tashqi tomonda joylashadi. orqa yon egatdan (sulcus posterolateralis) ix, x, xi juft bosh miya nervlarining ildizi chiqadi. yon tizimchaning dorsal qismi ponasimon va nozik dastalardan chiqayotgan tolalar bilan qo‘shilib miyachaning pastki oyoqchasini (pedunculus cerebellaris inferior) hosil qiladi. www.arxiv.uz uzunchoq miya kesmasida (123-rasm) u oq va kulrang moddalar to‘plamidan iborat bo‘ladi. kulrang moddada muvozanat va harakatni muvofiqlashtirish, modda almashinuvi boshqaruvga aloqador bo‘lgan kulrang o‘zaklar joylashgan. 1.yon tomonda joylashgan o‘ng va chap pastki oliva o‘zaklari (nuclei olivaris inferiores) miyachaning tishli o‘zagi bilan bog‘langan bo‘lib, odamda muvozanatni boshqaruvchi oraliq o‘zak hisoblanadi. 2.to‘r formatsiya (formatio retecularis) bir- biri bilan chalkashib to‘r hosil qilgan nerv tolalari va ular o‘rtasida yotgan nerv o‘zaklaridan iborat. 3.to‘rt juft (ix-xii) bosh miya nervlarining o‘zaklari. 4.adashgan nerv o‘zagi bilan bog‘langan nafas olish va qon aylanish markazlari bor. uzunchoq …

Want to read more?

Download all 26 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bosh miya yarim sharlarining tuzilishi va rivojlanishi"

prezentatsiya powerpoint bosh miya yarim sharlarining tuzilishi va rivojlanishi bosh miya umumiy ma’lumotlar bosh miya (encephalon) uni o‘ragan pardalari bilan birga kallaning miya qismi ichida joylashgan. uning ustki yon yuzasi kalla qopqog‘i ichki yuzasiga mos ravishda gumbaz hosil qiladi. pastki yuzasi kallaning ichki asosidagi chuqurchalarga mos murakkab relefga ega. bosh miyaning og‘irligi katta odamlarda 1100 dan 2000 g gacha, o‘rtacha: erkaklarda 1394 , ayollarida 1245 g. bosh miya uch yirik qismdan: katta miya yarimsharlari, miyacha va miya so‘g‘onidan iborat. www.arxiv.uz katta miya (cerebrum) markaziy nerv tizimining odamda kuchli taraqqiy etgan eng katta va faoliyat jihatidan ahamiyatga ega qismi. katta miyaning bo‘ylama yorig‘i (fissura longitudinalis cerebri) uni o‘ng va chap ...

This file contains 26 pages in PPTX format (647.8 KB). To download "bosh miya yarim sharlarining tuzilishi va rivojlanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: bosh miya yarim sharlarining tu… PPTX 26 pages Free download Telegram