bosh miya bo’laklari, yarim sharlar po’stlog’i

PPT 45 pages 8.2 MB Free download

45 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.2 MB

File type PPT

Pages 45

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 45

slayd 1 fiziologiya va sport sog’lomlashtirish kafedrasi ma’ruzachi: f.mirzabekova ma’ruza № 12 mavzu: bosh miya bo’laklari, yarim sharlar po’stlog’i reja. 1. nerv markazi bosh miyaning embrional takomil etishi. 2. bosh miya qismlari va ularning tuzilishi. 3. bosh miya yarim sharlar po`stlog`i tuzilishi va nervlari. 4. bosh miya nervlari. bosh miya embrional takomil etishda miya nayidan hosil bo`lgan miya sharsimon bo`lagidan takomil etadi. bu sharsimon qism uchta pufakka bo`linadi. hosil bo`lgan uchta pufakning o`rtasidagi bo`linmay birinchi va uchinchi pufakchalar yana ikkitadan pufakchalarga bo`linib ketadi. bu bo`linishlarni notekis borishidan bosh miyada uchta bukilma paydo bo`ladi. bukilmalar bosh miya qismlarini ajralishiga imkon beradi. oxirgi pufakchalardan hosil bo`lgan yangi pufakchalar oxirgi miya. ya`ni, uzunchoq miya hamda miya yopqichi ya`ni, plashini hosil qiladi. bundan keyinchalik to`rsimon tuzilma va bosh miya yarimsharlar po`stlog`i takomil etadi. huddi shu joyda rombsimon chuqurlik paydo bo`lib, uning bag`rida qadoqsimon tana shakllanadi. birinchi oldingi pufakchalardan oldingi va oraliq miya takomil etib, …

2 / 45

$nasidan iborat. bosh miyaning tarixiy filogenetik taraqqiyoti asosida uni uzunchoq varoliev ko`prigi va miyacha, o`rta miya, oraliq miya va oxirgi miya qismlarga bo`linadi. ortki miya ikki qismdan: varoliev ko`prigi va miyachadan iboratdir. bosh miya yarimsharlar po`stlog`i ostida miyacha yaxshi ko`rinib turadi. miyacha - cerebellum ikki qismdan: miya yarimsharlari va uchta ildiz oyoqchalaridan iboratdir. bu ildizoyoqlar varoliev ko`prigining ustida joylashgandir. truneus corooris callosi columna lomicis lamina septi pellucidi \s. infundibulum j hypophysis j ic^ju iiypuinaiaiiiica amerrory area hypothalamicus anterior g oculomolorius cerebellum ■v. plettis choroideus t'enlriculi i|[iarli 4medulla oblongata \ aqueducius me.sertcephali (cerebri) pedunculus eerohri miyacha uzunasiga kesib ko`rilganda uni tarmoqlangan hayot daraxti deb nomlanuvchi oq moddasini ko`rish mumkin. bu joyda uzunchoq miyadagi piramidasimon nerv oxirlari bo`lib, ular ham bevosita kesishish nervlarini hosil qiladi. miyacha ko`ndalang kesilganda to`rtta katta o`zak: markazdan ikkita (katta) dag`al o`zaklar uning yonlarida sharsimon, duksimon o`zaklar mavjuddir. ko`prik o`rta miyaga bog`langan bo`lib, uning ikkita toraygan tanalari va …$

3 / 45

miyaning shu egat qismida o`ng va chap tomonlarida uzunchoq miyaning piramidachalari joylashgan. bu joydan bosh miyaning po`stlog`i va orqa miya nerv tolalari o`tadi. colliculus rostralis colliculus caudal velum meduliare rostralis fminentia medialis^ sulcus limitans frenulum veli medullaris rostralis n. trochlears pedunculus cerebellaris rostralis sulcus medianus ovea rostralis sulcus dorsolateralis sulcus intermedius dorsalis ! medulla spinalis > tuberculum gracile fasciculus eracilis sulcus medianus dorsalis uzunchoq miya va veroliev ko`prigining orqa tomonida rombsimon chuqurlik joylashgan. u to`rtinchi qorincha deb ataladi. rombsimon chuqurlikning yon yuzalari ostida ichkaridan tashqariga miya do`ngligi bo`lib, u uchburchak shaklida undan adashgan nerv hosil bo`ladi. oraliq miya bosh miya yarimsharlari orasida joylashgan. uning talamus (ko`rish bo`rtigi) va uning atrofida (yuqori, pastki, orqa tomonida) gipotalamus, epitalamus va metatalamuslar kiradi. uchinchi qorincha - ikkinchi qorincha va miya alveolalari tugunlaridan tashkil topgan. ular asosan bosh miyaning tub soha qismlarini tashkil qiladi. oldingi va oraliq miya miya qorinchalarining tuzilmasi hisoblanib, oraliq miyada bo`rtiq …

4 / 45

apparatlari orqali qilayotgan ta’sirotlar qabul qilinadi va ular taxlil qiladi va bir – biriga bog`laydi. shu sababli uning tuzulishi xam g`oyat murakkabdir. oldi qavatdan iborat bo`lgan po`stloqning qalinligi miyaning xamma joylarida bir hil emas: ba’zi joylarda qalinroq ba’zi joylarda esa yupqaroq bo`ladi. bosh miya yarim sharlari po‘stlog‘ida oliy nerv markazlarining joylashuvi uzunchoq miya, ko‘prik va o‘rta miya birga miya dastasini hosil qiladi. miya dastasidan 12 juft bosh miya nervlari, shu jumladan ko‘rish, eshitish, hid bilish kabi sezuvchan nervlar va bir juft ko‘z muskullarini harakatlantiruvchi nervlar chiqadi. qolgan 8 jufti esa aralash nervlar hisoblanadi. bosh miya katta yarim sharlari po’stlog’ining harakat zonalaridagi nerv hujayralari to’plami muskullar, paylar, bo’g’imlar, suyaklarning retseptorlaridan impuls qabul qilib, odam tanasining barcha qismlari harakatini boshqaruvchi oliy nerv markazi vazifasini bajaradi. sezish zonalarida joylashgan nerv hujayralari to’plami odam tanasining barcha sezgi organlarining oliy markazi hisoblanadi. bu markazlar teri, ko’rish, eshitish, hid va ta’m bilish kabi sezgi organlari retseptorlaridan …

5 / 45

alar bosh miya po`stlog`i va po`stloq ostini orqa miya bilan bog`lovchi o`tkazuv yo`llarini hosil qiladi. bazal o`zaklar yarimsharlarning oq moddasi ichida joylashib targ`il tana, ixota va bodomsimon tanadan iborat. bosh miya yarimsharlar po`stlog`i bosh miya ustidan qoplab turib, oq va kulrang moddaga nisbatan 6 qavat hujayradan iborat. bu joyda faqatgina nerv hujayralari farqlanadi. 1. mayda molekulalar qavat - neyronning dendiritlar yig`indisidan hosil bo`ladi. 2. sharsimon donali qavat - bu neyronlarning shar shaklida tarqoq tarqalgan qismi. 3. ichki molekulyar qavat - bu birinchi qavatni ichki tomondan bevosita takrori hisoblanadi. 4. bens hujayralaridan tashkil topgan yirik qavat. 5. piramidasimon qavat - bu maxsus shu nom bilan ataluvchi neyronlarning munosabatidan hosil bo`ladi. 6. ichki tub yoki so`rg`ichli qavat - miya stvolini yuza qatlamini hosil qilishda ishtirok etadi. bosh miya katta yarimsharlari po’stloq qavatining qalinligi 2,5-3,0 mm bo’ladi. po’stloq tekis bo’lmasdan pushta va egatlardan iborat. miya po’stlog’ining bunday tuzilishi unda nihoyatda ko’p miqdorda nerv …

Want to read more?

Download all 45 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bosh miya bo’laklari, yarim sharlar po’stlog’i"

slayd 1 fiziologiya va sport sog’lomlashtirish kafedrasi ma’ruzachi: f.mirzabekova ma’ruza № 12 mavzu: bosh miya bo’laklari, yarim sharlar po’stlog’i reja. 1. nerv markazi bosh miyaning embrional takomil etishi. 2. bosh miya qismlari va ularning tuzilishi. 3. bosh miya yarim sharlar po`stlog`i tuzilishi va nervlari. 4. bosh miya nervlari. bosh miya embrional takomil etishda miya nayidan hosil bo`lgan miya sharsimon bo`lagidan takomil etadi. bu sharsimon qism uchta pufakka bo`linadi. hosil bo`lgan uchta pufakning o`rtasidagi bo`linmay birinchi va uchinchi pufakchalar yana ikkitadan pufakchalarga bo`linib ketadi. bu bo`linishlarni notekis borishidan bosh miyada uchta bukilma paydo bo`ladi. bukilmalar bosh miya qismlarini ajralishiga imkon beradi. oxirgi pufakchalardan hosil bo`lgan yangi puf...

This file contains 45 pages in PPT format (8.2 MB). To download "bosh miya bo’laklari, yarim sharlar po’stlog’i", click the Telegram button on the left.

Tags: bosh miya bo’laklari, yarim sha… PPT 45 pages Free download Telegram