yallig’lanish va reparasiya

PPTX 19 pages 1.7 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type PPTX

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

mustaqil ish mustaqil ish yallig’lanish va reparasiya. yallig’lanishni ta’rifi va umumiy nomoyon bo’lishi. o’tkir yallig’lanish. surunkali yallig’lanish. yallig’lanishni tizimli ta’sirlari. hujayra reparasiyasi. reja: yallig’lanish jarayoni o’tkir yallig’lanishi. etiologiyasi va patogenezi surunkali yallig’lanish. etiologiyasi va patogenezi o'tkir va surunkali yallig'lanishlarning klinik simptomlari hujayra reperatsiyasi yallig’lanish yallig'lanish patogen ta'sirotga javoban yaxlit organizm tomonidan tomirlari va to'qimalari ishtirokida ko'rsatiladigan kompleks mahalliy reaktsiyadir. bu reaktsiya siklik boʻlib, kasallik tug'diruvchi sababning bartaraf etilishi, to'qimalarning regeneratsiyalanishi, funktsiyalarining bir qadar toʻla-to'kis tiklanishi, asliga kelishi bilan tugallanadi. demak, yallig'lanish yaxlit organizmning patogen omil ta'siriga javoban ko'rsatadigan himoyalanish-mosla-nish reaktsiyasidir. yallig'lanishning ikki turi tafovut etiladi: oʻtkir va surunkali yallig'lanish, bu-lar yallig'lanish reaktsiyasining tabiati, etiologiyasi, patogenezi va morfologiyasi jihatidan bir-biridan farq qilinadi. yallig‘lanish mediatorlari – bu yallig‘lanish jarayonida ishtirok etadigan biologik faol moddalar bo‘lib, ular yallig‘lanishning boshlanishi, davom etishi va tugashida muhim rol o‘ynaydi. ular asosan hujayralardan ajraladi yoki plazmadan hosil bo‘ladi. 🔹 asosiy yallig‘lanish mediatorlari: 1. gistamin – ko‘proq tukli …

2 / 19

allergik reaksiyalar, bronxospazm chaqiradi. 6. komplement tizimi komponentlari (c3a, c5a) – neytrofillarni chaqiradi, yallig‘lanishni kuchaytiradi. o'tkir yallig'lanish o'tkir yallig'lanish qisqa muddat (bir necha minutdan bir necha kungacha) davom etishi, ekssudativ reaktsiya boshlanib, plazma suyuq qismi va oqsillarining tomirlardan chiqishi, leykotsitlar, asosan, neytrofillar koʻchishi bilan ta'riflanadi. surunkali yallig'lanish uchun uning uzoq davom etib borishi, yallig'lanish infiltratida limfotsitlar bilan makrofaglarning ko'p boʻlishi, qon tomirlar va biriktiruvchi toʻqimada proliferatsiya boshlanishi xosdir. etiologiyasi va patogenezi o'tkir yallig'lanishga olib boradigan sabablar juda har xil. ular kelib chiqi-shi jihatidan ekzogen va endogen bo'lishi mumkin. yallig'lanishning ekzogen omillariga quyidagilar kiradi: 1) fizik omillar (nur va elektr energiyasi, yuqori va past harorat, har xil shikastlar, ya'ni travmalar), 2) kimyoviy omillar (kislota-lar, ishqorlar, dori preparatlari, skipidar va kroton moyi bular qatorida alohida o'rinda turadi), 3) biologik omillar - mikroblar (stafilokokklar, streptokokklar, pnevmokokklar, ichak tayoqchasi va boshqalar), viruslar. yallig'lanishga sabab boʻlgan kimyoviy moddalar endogen yo'l bilan ham yuzaga kelishi mumkin. …

3 / 19

liq. masalan, ba'zi qo'zg'atuvchilar (stafilokokk) yiringlash jarayoni ustun turadigan yallig'lanishga sabab bo'lsa, boshqalari (difteriya qo'zg'atuvchilari) surunkali yallig'lanish o'tkir yallig'lanishga qarama-qarshi o'laroq, surunkali yallig'lanish pato-gen omil necha haftalab, oylab ta'sir ko'rsatib turadigan mahalda boshlanadi. yallig'lanishning bu turida zararlangan joyda mononuklear infiltratsiya bosh-lanib, keyinchalik fibroblastlar proliferasiyasi avj oladi. yallig'lanish infiltrati makrofaglar, limfotsitlar va ahyon-ahyonda plazmatik hujayralardan iborat bo’ladi etiologiyasi va patogenezi surunkali yallig'lanish organizmning o'tkir yallig'lanish o'chog'ini cheklab qo'yish layoqati yetarli emasligi natijasida o'tkir yallig'lanish oqibati bo'lishi, re-parativ regeneratsiya jarayonlarini to'la-to'kis namoyon etishi yoki patogen omil saqlanib qolishi natijasida boshlanishi mumkin. masalan, o'pkadagi bakterial in-feksiya odatda yallig'lanish fokusining so'rilib ketishi bilan tugallanadigan oʻtkir yallig'lanish jarayoni tariqasida boshlanishi mumkin. lekin yallig'lanishning qo'zg'atuvchisi sezilarli virulentligi bilan ajralib turadigan, organizmning himoya kuchlari esa o'tkir infeksiyani yengishga kuchi yetmaydigan bo'lsa, u holda o'pka toʻqimasi o'zgarishga uchrab, unda surunkali abssess paydo bo'lishi mumkin. ana shunday abssessda infeksiya o'chmasdan tutab turgan gulxan ko'rinishida saqlanib qoladi. surunkali yallig'lanish infiltratda …

4 / 19

krofaglari ilgari retikuloendotelial sistema (res) deb atalib kelgan monotsitar-makrofagal sistema tarkibiy qismla-rining biridir. bu sistema ko'mikdan ishlanib chiqadigan hujayralar (jumladan, qon monotsitlari) va to'qima makrofaglaridan iboratdir. bu hujayralarning hammasi ko'mikdagi umumiy mambadan qon monotsiti hosil bo'ladigan hu-jayradan kelib chiqadi. qondan monotsitlar har xil to'qimalarga migratsiyalanib o'tadi va makrofaglarga aylanadi o'tkir va surunkali yallig'lanishlarning klinik simptomlari yallig'lanish terminologiyasi, odatda, yallig'lanish jarayoniga uchragan or ganning nomiga asoslanadi va shu organning lotin yoki yunon tilidagi nomiga <<«it» qo'shimchasi qo'shib aytiladi. masalan, chuvalchangsimon o'simta, ya'ni ap-pendiksning yallig'lanishi appenditsit, plevra yallig'lanishi - plevrit, buyrakdagi tomir koptokchalarining yallig'lanishi - glomerulonefrit, jigar yallig'lanishi gepatit deb yuritiladi va hokazo. lekin ba'zi organlardagi yallig'lanishni faqat-gina shu organ yoki to'qimaga xos bo'lgan maxsus terminlar, atamalar bilan ataladi. masalan, o'pka yallig'lanishi pnevmoniya deb, soch follikuli va unga yaqin yog' bezi hamda teri osti kletchatkasining yiringli yallig'lanishi furunkul, ya'ni chipqon, barmoqlarning yiringli yallig'lanishi esa panarisiy, ya'ni xasmol deb ataladi. empiema degan atama …

5 / 19

shmalar paydo bo'lishi, bo'shliqlar (masalan, perikard, plevra bo'shliqlari) bitib ketishi mumkin, bu narsa yallig'lanishga uchragan or-ganlar funktsiyasini ancha izdan chiqarib qo'ya oladi. organizmning himoya kuchlari qo'zgatuvchini yengishga zaiflik qilib qolgan mahallarda yallig'lanish jarayoni tarqalib va avj olib borib, organizm uchun ko'ngilsiz oqibatlarga olib kelishi mumkin. hujayra reparasiyasi – bu hujayraning o‘zida yoki to‘qimalarda turli shikastlanishlardan (mexanik, kimyoviy, biologik, radiatsion va h.k.) keyin tuzalish jarayonidir. oddiy qilib aytganda, bu hujayraning o‘zini tiklash xususiyati. 🔹 reparasiya turlari: 1. subhujayraviy (molekulyar) reparasiya – dnk, rnk, oqsillar va organoidlarning tiklanishi. masalan, dnk zararlanganda uni ta’mirlash fermentlari ishga tushadi. 2. hujayraviy reparasiya – butun hujayra shikastlansa, u qayta faoliyatini tiklashga harakat qiladi. agar bu imkonsiz bo‘lsa, hujayra nobud bo‘lishi mumkin. 3. to‘qima darajasida reparasiya – hujayralar ko‘payib, yangilanishi natijasida to‘qimalar tuzaladi (masalan, yara bitishi, jigar parenximasining tiklanishi). 🔹 xususiyatlari: reperasiya hujayraning adaptatsion va himoya mexanizmlaridan biri. yangi hujayralar mitoz orqali hosil bo‘lishi mumkin ayrim to‘qimalarda …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yallig’lanish va reparasiya"

mustaqil ish mustaqil ish yallig’lanish va reparasiya. yallig’lanishni ta’rifi va umumiy nomoyon bo’lishi. o’tkir yallig’lanish. surunkali yallig’lanish. yallig’lanishni tizimli ta’sirlari. hujayra reparasiyasi. reja: yallig’lanish jarayoni o’tkir yallig’lanishi. etiologiyasi va patogenezi surunkali yallig’lanish. etiologiyasi va patogenezi o'tkir va surunkali yallig'lanishlarning klinik simptomlari hujayra reperatsiyasi yallig’lanish yallig'lanish patogen ta'sirotga javoban yaxlit organizm tomonidan tomirlari va to'qimalari ishtirokida ko'rsatiladigan kompleks mahalliy reaktsiyadir. bu reaktsiya siklik boʻlib, kasallik tug'diruvchi sababning bartaraf etilishi, to'qimalarning regeneratsiyalanishi, funktsiyalarining bir qadar toʻla-to'kis tiklanishi, asliga kelishi bilan tugallanadi. demak,...

This file contains 19 pages in PPTX format (1.7 MB). To download "yallig’lanish va reparasiya", click the Telegram button on the left.

Tags: yallig’lanish va reparasiya PPTX 19 pages Free download Telegram